Úkimet • 08 Maýsym, 2024

Baspana qurylysy jumysymen tanysty

220 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Kóktemde sý tasqyny­nyń zardabyn tartqan aımaqtyń biri – Soltús­tik Qazaqstan oblysy. Tótennen tóngen qaýip­ten abdyrap qalǵan te­ris­keıdegi jurttyń osy kúni shy­ǵyny ótelip, mal-múlki tú­gendelip jatyr. Apat sal­daryn joıý jáne zardap shekken turǵyndardy baspa­namen qamtý jumys­tary­nyń alǵashqy nátıjesimen tanysý úshin atalǵan óńirge Premer-mınıstr Oljas Bektenov arnaıy bardy.

Baspana qurylysy jumysymen tanysty

Úkimet basshysy Petropavl qa­la­syndaǵy «Birlik» shaǵyn aýdanyn­da jańadan boı kótergen úıdi aralap, jańa baspana kiltin alǵan otbasy múshelerimen áńgime­les­ti. Oljas Bektenov aýqymdy sý tasqynynyń saldaryn joıýda túsinistik tanytyp, kómektes­keni úshin turǵyndarǵa alǵysyn bildirdi. Qurylys qarqyny men paıdalanýǵa berilgen turǵyn úıdiń sapasy, sondaı-aq sý tasqynynan keıingi kezeńde turǵyndardy qoldaý máselesi talqylandy.

«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev sý tasqynynan zardap shekken azamattardyń barlyǵynyń baspanasyn qalpyna keltirý máse­lesin erekshe baqylaýda ustap otyr. Soltústik Qazaqstan obly­sy qaladaǵy sý basqan yqsham aýdan­dardaǵy úılerdiń quryly­syn alǵashqylardyń biri bolyp aıaq­tady. Bizdiń basty mindetimiz – zardap shekkenderdiń barlyǵyn sýyq túskenge deıin úılerine kóshirý», dep atap ótken Oljas Bektenov ákimdikke irgeles aýmaqty abattandyrýdy tapsyrdy.

«Birlik» shaǵyn aýdanynda barlyǵy 700 úı men 90 oryndyq bala­baqsha salynyp jatyr. Ja­qyn­da ǵana otbasylarǵa qonys­taný úshin 53 úıdiń kilti berildi. Maýsym aıynyń sońyna deıin taǵy 47 úı berý josparlansa, 600 úıdiń qurylysy bıylǵy tamyz aıynyń sońyna deıin aıaqtalady. Birlik yqsham aýdany qajetti ınjenerlik kommýnıkasııalarmen qamtamasyz etilgen, topyraqty joldar salynyp, serýendeýge jáne demalýǵa arnalǵan aımaqtardy abattandyrý júrgizilip jatyr.

Salynyp jatqan qurastyrma­ly-qalqandy úılerdiń sapasy men tehnologııasyna erekshe nazar aýdaryldy. Qazirgi tańda 100-den astam ýchaskede irgetas qalanyp, kons­­trýksııalar qurastyryla bas­ta­dy, sonymen qatar sýmen jab­dyqtaý jumystary júrgizilip jatyr.

Sondaı-aq sapar barysynda Oljas Bektenov qalpyna keltirýge jatatyn úılerdi jóndeý jumystarymen tanys­ty. Soltústik Qazaqstan oblysy – sý tasqyny saldaryn joıýǵa mehanıkalandyrylǵan brıgadalar tartylǵan jalǵyz óńir. Má­selen, tek Oıqala shaǵyn aýda­nyn­da 1 133 úı sý basý aımaǵyn­da boldy, onyń 309-y jóndeýdi qajet etedi. Jumystardy 24 mehbrıgada kezeń-kezeńimen oryndap jatyr, Petropavl boıynsha barlyǵy 85 osyndaı qurama bar. Qazirgi tańda edenderdi aýystyrý, qabyrǵalardy sylaý, gıps qatyrmasyn tóseý jumystary júrgizilip jatyr. Premer-mı­nıstr menshik ıeleri ótemaqy túrinde tólengen qarajatqa óz­deri jóndeý jumystaryn júrgize­tin jeke turǵyn úıge de bardy. Oljas Bektenov Úkimettiń negizgi mindeti – barlyq evakýasııalanǵan turǵyndardy óz úılerine qaıtarý ekenin atap ótti, búginde 64 myń adam óz úılerinde turyp jatyr.

Sonymen qatar Úkimet basshysy óńirdegi egis naýqanynyń qorytyndysymen tanysyp, dıqandarmen jáne malshylarmen kezdesti, sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn óndirý zaýytynda boldy.

Sapar barysynda Oljas Bek­tenov «Daıyndyq Agro» JShS al­­qap­taryn aralap kórdi. Serik­tes­tik bıyl 7,5 myń gektarǵa jýyq alqap­qa egin sepken. Memleket bas­shy­synyń dara daqyldy egis­ten bas tartý maqsatynda aýyl shar­ýa­shylyǵy daqyldaryn ár­ta­rap­tandyrý jónindegi tapsyr­ma­syna sáıkes, bıyl mal azyǵyna arnal­ǵan alqaptar 3 esege ulǵaıtyldy.

Iri agroqurylymdardyń ókil­deri­men kezdesýde egis naýqany máse­leleri jáne AО́K-ti qoldaý shara­lary talqylandy. О́ńir jyl sa­ıyn eldegi jalpy astyq kóle­miniń 25%-yna deıin jáne maıly da­qy­l­dardyń úshten birin qamta­ma­­syz etý arqyly osy salada kósh­bas­­shy bolyp otyr. Egis naýqany ja­­qyn kún­deri tolyǵymen aıaqta­la­dy. Bú­gingi tańda 2,3 mln ga alqap­­qa jos­parlanǵan mıneraldy ty­­ńaıt­­­qysh kóleminiń 65%-y en­gi­zil­­di. Atal­ǵan is-sharalarmen bar­­lyǵy 3 mln ga egis alqaby qamtylady.

Jalpy, elimizdiń dıqandary kóktemgi egis jumystaryn ýaq­tyly ári sapaly ótkizý maqsatynda barlyq qajetti resýrstarmen qamtamasyz etilgeni atap ótildi. Máselen, Azyq-túlik korporasııa­sy 6,4 mlrd teńgege 44,8 myń tonna bıdaı kóleminde tuqymdyq ma­te­rıalǵa taýarlyq nesıe berdi. Lıtri 250 teńge bolatyn 376 myń tonna jeńildikti dızel oty­ny bólindi, bul naryq­tyq ba­ǵa­dan 15%-ǵa tómen. Otan­dyq tyńaıt­qysh­tar úshin 60% ulǵaıtylǵan normatıvti kózdeı­tin avanstyq sýbsıdııalaýdyń jańa tetigi engizildi. Otandyq tyńaıtqysh óndirýshilermen bólip tóleý máselesi pysyqtaldy.

«Biz búginde álemdik naryqta suranysqa ıe ekologııalyq taza, tabıǵı aýyl sharýashylyǵy ónim­derin óndiremiz. Memleket ta­rapy­nan agroónerkásip kesh­e­nine jeńildetilgen nesıe berý jáne sýb­sıdııalaý túrinde úlken qol­daý kórsetilip jatyr, olardyń kólemi jyldan-jylǵa artyp keledi. So­ny­men qatar aýyl sharýa­shy­ly­­ǵyn­da shyǵarylatyn bar­lyq ónim­di óńdeý jáne eksport­taý ma­ńyzdy. Ol úshin eńbek ónimdi­­li­­gin tu­raqty túrde arttyryp, jańa teh­no­logııalar men tásilder­di engizý qajet»,  dep atap ótti O.Bektenov.

Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha byltyr zamanaýı sút-taýar fermalaryn salýǵa 100 mlrd teńge jeńildetilgen nesıe qarajaty bólingen bolatyn. Taýar óndirýshilerge tek sút óndirý men ótkizý úshin sýbsıdııa túrinde jyl saıyn 24 mlrd teńgege jýyq qarjy aýdarylady.

Premer-mınıstr «Ivan Zenchenko» iri sút-taýar fermasy­nyń mysalynda óńirdiń sút óner­kásibiniń áleýetin odan ári keńeıtý máselesine basa nazar aýdar­dy. Onda tehnologııalyq úderis­ter men shyǵarylatyn ónim túr­leri qaraldy. SQO-da eli­miz­de shy­ǵa­ry­latyn súttiń jal­py kóleminiń 13%-dan astamy óndiriledi.

Malshylar kúni kásibı mere­kesi qarsańynda Oljas Bek­tenov óńirdegi iri mal sharýa­shylyǵy ókilderimen kezdesip, olar­men salany odan ári damytý keleshegin talqylap, aýyl sha­rýashylyǵy jalpy ónimi­niń 49%-dan astamy mal sharýa­shy­lyǵynyń úlesine tıesili ekenin atap ótti.

Soltústik Qazaqstan oblysynda Oljas Bektenov nemis teh­nolo­gııasy boıynsha aýyl sha­rýa­shy­lyǵy tehnıkasy quras­tyry­latyn CLAAS zaýytynda boldy. Kásiporyn suranysqa ıe kópte­gen aýyl sharýashylyǵy tehnı­ka­laryn shyǵarady. Bıyl naryq­ty 523 jańa tehnıkamen, atap aıt­saq: 103 traktor, 180 kombaın, 165 destelegishpen jáne 75 egis keshenimen qamtamasyz etý jos­parlanyp otyr.

«Qazaqstandyq fermerler ara­synda joǵary sapaly aýyl sha­rýashylyǵy tehnıkasyna su­ranys artyp keledi. Endi kom­pa­nııa­nyń mindeti – óndiristi lo­k­a­lı­zasııalaý deńgeıin jyl sa­ıyn arttyrý. О́nerkásip jáne qury­lys mınıstrligi bul máseleni baqy­laý­da ustaýǵa tıis», dedi O.Bektenov.