Az ýaqytta kóp jumys atqaratyn shaq

Úıdi merziminde sapaly aıaqtaý mańyzdy

О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Qanat Sharlapaev qazirgi jaǵdaı týraly baıandady. Qazaqstanda sý tasqyny saldarynan 18 005 jyljymaıtyn mú­­lik búlingen dep tanylǵan. Onyń 17 295-iniń zertteý nátıjesi daıyn. Bir apta­da re­sim­delgen qorytyndylardyń ósimi 1 375-ti qurady. Sondaı-aq 2 245 ny­san qu­ry­lysyn bastaý men jyljymaı­tyn múlik naryǵynda 5 235 úı men páter­di satyp alý jáne 9 819 turǵyn úıdi jón­deý josparlanǵan.

О́nerkásip jáne qurylys mınıstri­niń aıtýynsha, búginde elimizde 1 828 úıdiń qurylysy bastaldy, bul 81%-dy qurap otyr. Osy rette Batys Qazaqstan oblysy men Aqmola óńirindegi jumys qarqyny tómen ekenin aıtqan jón. О́kinishke qaraı, Aqtóbe men Batys Qazaqstanda 2 122 úı áli de sý astynda qalyp otyr eken.

Jyljymaıtyn múlki jaramsyz dep tanylǵan otandastarymyz úshin 1 943 nysan satyp alyndy. Búginde 1 772 úıdiń ıesi tólemderin alǵan. Ahýal jáne Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy eGov jáne «Áleýmettik kómek» AAJ arqyly azamattardan ótinishterdi qabyldaý men óńdeý úderisin únemi baqylap otyr. Sıfrlandyrý esebinen iske asyrý kezeńderi boıynsha monıtorıngi qamtamasyz etilgen. Ár óńirdegi qurylys alańdarynda táýlik boıy onlaın qoljetimdiligi bar 52 kamera ornalastyrylǵan. Aldaǵy aptada Aqtóbe oblysynda qosymsha taǵy 6 kamera qosylady.

Úkimet basshysy Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy jóndeý jáne qurylys jumystarynyń qarqyny jaqsy dep baǵa berdi. Aımaqta 53 otbasyna jańa úıdiń kilti tabystaldy.

«Men ótken aptada Soltústik Qazaq­stan oblysyna bardym. Jóndeý jáne qurylys jumystarynyń qarqyny jaqsy. Basqa óńirler áli qajetti qar­qyndy ala almaı otyr. Taǵy da eske salamyn – jaz mezgili qysqa, bárin belgilengen merzimde, ári sapaly etip jasaý talap etiledi. О́kinishke qaraı, jergilikti bılik organdarynyń jumysynda salǵyrttyq, sheshim qabyldaýda baıaýlyq, uıymdastyrý isinde álsizdik baıqalady. Ásirese Batys Qazaqstan jáne Atyraý oblystarynyń belsendiligin arttyrý qajet. Belgilengen merzimdi buzýǵa múldem bolmaıdy. Biraq tek merzim emes, sapa jaǵy da óte mańyzdy. Oǵan da jiti nazar aýdarý kerek», dedi O.Bektenov.

Sondaı-aq óńirdegi aýmaqtardy tıisti formaǵa keltirý jóninde tapsyrma berdi. Máselen, birqatar óńirde sý tasqynymen kúresý úshin qum men sazdan úıindiler jasaldy, topyraq salynǵan qaptar paıdalanyldy. Sondyqtan ákimdikterge ekologııaǵa zııan keltirmeý úshin barlyq qapshyqty jınap alyp, qaıyra kádege jaratý tapsyryldy.

Halyq taza aýyzsýmen qamtylady

Otyrysta qalalyq jáne aýyldyq eldi mekenderdi sýmen jabdyqtaý qyz­met­terimen qamtamasyz etý máselesi boıynsha О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Q.Sharlapaev pen Sý resýrs­tary jáne ırrıgasııa birinshi vıse-mınıstri Bolat Beknııaz jáne birqatar óńir ákiminiń baıandamasy tyńdaldy. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha qalalarda sýmen jabdyqtaý qyzmet­teri 98,9% qoljetimdi boldy. Aýyldyq el­di mekenderdiń turǵyndary 96,6%-ǵa aýyzsýmen qamtamasyz etildi. Bul rette 9 óńir­diń qala halqy 100% taza aýyzsýmen qam­tylǵan. Bul eldik sharada eń tómengi deńgeı Abaı jáne Pavlodar oblystarynda baıqalady.

Bıyl sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıelerin salýǵa jáne rekonst­rýk­sııa­laýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 324 jobany iske asyrýǵa 218 mlrd teńge qarastyrylǵan. Onyń 106 mlrd teńgesi qalalarda, al 112 mlrd teńgesi aýyl­dar­daǵy jobany iske asyrýǵa bólinedi.

Úkimet basshysy 2025 jyldyń sońyna qaraı halyq 100% taza aýyzsýmen qam­tamasyz etilýi kerek ekenin aıtty. «Bul – mańyzdy áleýmettik mindettiń biri. Ýaqyt tyǵyz, nebári 1,5 jyl qaldy. Ákimdik­ter sýmen jabdyqtaý isinde aýyldar men qalalarda tıisti ınfraqurylym­dy tartý jumystaryn kúsheıtýge tıis. Sýmen qamtamasyz etý jumysy basym­dyqpen qarjylandyrylýǵa tıis. Eldi meken ishinde sý jelilerin júrgizý jumystaryn toptyq sý qubyrlarynyń ınfraqurylymyn aýyl shekarasyna deıin tartý josparymen úılestirý kerek», dedi ol.

Keıbir toptyq sý qubyrlaryn salý jobasyy jyldar boıy iske asyrylyp kele jatqanyna nazar aýdaryldy.Máselen, Aqmola oblysynyń Talap­ker jáne Qajymuqan aýyldarynda aýyl ishindegi jeliler tartylǵan. Al Kenjebaı jáne Raqymjansaı ken oryndaryna toptyq sý qubyryn salý jobasy áli kúnge iske asyrý satysynda tur.

Sonymen qatar jumys kestesiniń saqtalmaýyna baılanysty ótken jyly bólingen 760 mln teńgeniń 500 mln teńgeden astamy bıýdjetke qaıtaryldy.

«Bul – durys josparlamaýdyń saldary. Aqmola oblysynyń ákimine atalǵan máseleni erekshe baqylaýǵa alýdy tapsyramyn. Mundaı jaǵdaılarǵa jol bermeý maqsatynda О́nerkásip jáne qurylys, Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrlikteri jobalardyń iske asyrylý barysyn apta saıyn qadaǵalap, buzýshylyqtar anyqtalǵan jaǵdaıda maǵan tikeleı baıandaýǵa tıis», dedi Premer-mınıstr.

Byltyr jyldyń basynan beri tek memlekettik organdardyń ózine tur­ǵyndardan 43,5 myńǵa jýyq resmı ótinish kelip túsken. Kópshiligi ábden tozyǵy jetken jelilerdiń jıi isten shyǵatynyna shaǵymdanady.

Úkimet basshysy daıyn jobalardyń joqtyǵynan Memleket basshysy bergen tapsyrmalardyń oryndalmaı qalý qaýpi joǵary aımaqtarǵa toqtaldy. Túrkistan, Soltústik Qazaqstan, Aqmola jáne Batys Qazaqstan oblystarynyń ákimderi osy baǵyttaǵy jumysty kú­sheıtý kerek. Sondaı-aq Mańǵystaý ob­ly­synyń ákimine sý tushytý zaýyttary men qondyrǵylardy salý jobalaryn jandandyrýdy tapsyrdy.

О́z kezeginde Densaýlyq saqtaý mınıstrligi sýdyń sapasy men tazalyǵyna baqylaýdy kúsheıtkeni lázim.

O.Bektenov sýmen qamtamasyz etý salasyn avtomattandyrý men sıfrlandyrýdyń mańyzdylyǵyn da nazardan tys qaldyrmady. Olardy engizý sý kanaldarynyń jumysyn jeńildetip, sý shyǵyny men apat sanyn azaıtady. Búginde Qyzylorda men Atyraýda daıyn avtomattandyrý jobalary bar. Respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý kezinde Qarjy mınıstrligine О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligimen birge, osy jobany qarjylandyrýdy tapsyrdy. О́ńir ákimdikteri jyl sońyna deıin óndiristik úderisterdi sıfrlandyrý bo­ıynsha JSQ ázirleýdi aıaqtaýǵa tıis.

Densaýlyq salasynda mamandar tapshy

Úkimet qaýlysymen densaýlyq saqtaý ınfraqurylymyn damytýdyń 2024-2030 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy qabyldandy. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ázirlegen qujatty mınıstr Aqmaral Álnazarova usyndy.

Keıingi 5 jylda Qazaqstanda 400-ge jýyq densaýlyq saqtaý nysany salyndy. Medısınalyq jabdyqtardy satyp alýǵa 261 mlrd teńgeden astam qarajat jumsaldy. Dese de ınfraqurylymnyń tozý deńgeıi joǵary 50% kúıinde qalyp otyr. Jumys istep turǵan nysandar­dyń jartysy 40 jyldan astam ýaqyt boıy paıdalanylyp keledi. Mınıstr elimizde medısınalyq jabdyqtarmen jaraqtandyrý deńgeıi 80%-dan assa da, qyzmet kórsetý sapasy tehnıkany tozýy saldarynan tómendep turǵanyn aıtty. Densaýlyq saqtaý júıesiniń qosymsha problemalary aýrýhana tósek qoryn tıimsiz paıdalaný, sondaı-aq dárigerler men medbıke tapshylyǵy eken.

Úkimet basshysy densaýlyq saq­taý ınfraqurylymyn damytýǵa keshen­­­di kózqaras qajet ekenine nazar aýdart­ty. Jańa tujyrymdamaǵa sáıkes, medısınalyq mekemelerdiń qury­lysyna arnalǵan oryndardy anyqtaý úderisi uzaqmerzimdi boljamdar men halyqtyń ártúrli kómek túrine qajetin eskere otyryp qaıta qaralady.

Buǵan deıin mınıstrlik 2,5 myń densaýlyq saqtaý nysanyn jańǵyrtý qajet ekenin anyqtady. Birinshi kezeń, 11 440 tósek oryndy 34 negizgi joba qurylysyn qamtıdy. Bul júıe quraý­shy medısınalyq mekemeler – atap aıtqanda, ulttyq balalar onkologııa­sy men gematologııa jáne balalar kar­dıohırýrgııalyq ortalyǵy, sondaı-aq óńirlerdegi kópsalaly ýnıversıtettik aýrýhanalar. Ekinshi kezeńde jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip, den­saýlyq nysandaryn jańǵyrtýdy jal­ǵastyrý josparlanǵan.

Premer-mınıstr jobalardy iske asyrý barysynda qurylys materıaldaryn, jıhazdar men jabdyqtardy alý sharasyna otandyq óndirýshilerdi barynsha tartý mańyzdy ekenin eske saldy. Bul ıgilikti is jergilikti kásipkerlerdiń isin ilgeriletip, óńirlerdiń ekonomıkasyna oń áserin tıgizedi. Degenmen halyq­ara­lyq sapa standarttary saqtalýy kerek.

«JCI (Joint Commission International) halyqaralyq standartyna Qazaqstanda tek 9 medısına uıymy sáıkes keledi. Olardyń qatarynda «Ulttyq ǵylymı kar­dıohırýrgııa», «Ana men bala» ult­tyq ortalyǵy jáne basqalary bar. Osy stan­­­darttar boıynsha akkredıttelý den­­saýlyq saqtaý sapasynyń «joǵary deń­geıin» kórsetedi. Barlyq densaýlyq saq­­taý mekemeleri osyndaı deńgeıge umty­­lýy kerek. Sondyqtan negizgi obek­tiler­di jobalaý kezeńinen bastap JCI ha­ly­q­aralyq standartynyń talaptary eske­ri­­lip, kózdelýge tıis», dedi Úkimet basshysy.

Densaýlyq saqtaý salasyna jeke ınves­tısııa tartý boıynsha álemdik tájirıbeni qoldanýdyń keregi de atap ótildi. Taıaý bolashaqta medısınalyq nysandardy jaraqtandyrý men basqarýdaǵy mundaı ádis ınfraqurylymdy damytý­dyń basym sharasy bolýǵa tıis. Úkimet basshysy Mańǵystaý, Ulytaý, Jetisý oblystary ákimderiniń nazaryn osy máselege aýdardy. Investısııanyń basym bóligi Astana men Almatyǵa, sondaı-aq Túrki­stan jáne Atyraý oblystaryna tıesili.

Tujyrymdamany iske asyrý qory­­­tyn­­­dysynda densaýlyq saqtaý obekti­leriniń tozý deńgeıin 30%-ǵa deıin tómendetý, jaraqtandyrýdy 88%-ǵa deıin ulǵaıtý jáne normatıvterge sáıkes medısına mamandarymen jetkilikti qamtamasyz etý josparlanǵan.