Qyzmet jas býyndy shyńdaıdy

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy aqpanda ótken Prezıdenttik jas­tar kadr rezervi forý­myn­daǵy: «Elimizde el ıgiligi úshin qyzmet etýge daıyn daryn­dy, talantty jastar kóp. Eko­nomıkada, memlekettik qyz­mette nemese basqa sektor­da jumys istep júrgen jas­tary­myzǵa qoldaý bildirý úshin qol­dan kelgenniń bárin jasaı­myn. Ýaqyty kelgende, siz­der­ge jol beremiz. Biz zeınet­ke shyǵamyz, ornymyzǵa siz­der­deı jalyndy jastar keledi. Biraq sizder týǵan elge, Otanǵa qyzmet etýge daıyn bolý­la­ry­ńyz qajet. Memleket basqarý isine oıy ushqyr, bilimi ozyq, sana-sezimi tereń, naǵyz otan­shyl azamattar kóptep kelýi kerek. Jastarymyz úsh nárseniń aıryqsha mańyzdy ekenin túsinýi kerek. Bul – tereń bilim, eńbekqorlyq jáne otanshyldyq qasıet. Shyn máninde, eń bastysy – adal eńbek. Biz muny jete túsinetin urpaq tárbıeleýge tıispiz», degen sózi elge qyzmet etýdi endi bastaǵan jas mamandardyń aınymas baǵdaryna aınalýǵa tıis.

Al jyl basynda «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda «Memlekettik qyzmetshiler ózine júktelgen mindetti minsiz atqaratyn kásibı maman ǵana bolmaýy kerek. Olar árdaıym bastamashyl, naqty isimen elge paıda ákeletin jáne ózgeristerdiń ómirsheńdigin halyqqa kórsete alatyn azamat bolýy qajet. Sondaı-aq olar bilimdi-bilikti ǵana emes, sózi men isi úılesetin, tııanaqty, tártipti jáne arly adam bolýy shart», dedi. Osy qaǵıda barlyq memlekettik qyzmetshiniń negizgi ustanymy bolýǵa tıis. Sebebi memlekettik qyzmetshi – el saıasatyn alǵa jyljytýshy tulǵa.

Kúndelikti jaǵdaıda «Mem­le­kettik qyzmet – abyroıly mindet» degen sózderdi jıi estip júrsek te, osy sóz­der­diń maǵynasyna tereń boı­lamaımyz-aý degen kúdik bar. Jaqsy maman ataný úshin adam boıynda tereń bilim, ádeptilik, tózim, úlken jaýapkershilik qasıetteri bolýy kerek. Búginde keı jas­tar «otbasylyq dástúrdi jalǵastyramyn» degen jeleý­men atasynan beri jalǵasyp kele jatqan mamandyqty tańdasa, basqalary júrek qalaýymen ǵana barady. О́z qalaýymen tańdaǵan mamandyq nemese kásip jasty bıikke kóteredi. Sebebi ol ózi unatqan mamandyqtyń qyr-syryna jetý úshin aıanbaı kóp izdenip, aıanbaı ter tógedi. Klassık jazýshy Muhtar Áýezovtiń «Qaı istiń bolsyn ónýine úsh túrli shart bar. Eń áýeli nıet kerek, odan soń kúsh kerek, odan soń tártip kerek» degen ulaǵatty sózi bar. Memlekettik qyzmetshi ǵulamanyń qaǵıdattaryn bas­shy­lyqqa alsa, ózine de, adam­darǵa da paıdasy tıip, tutas­taı alǵanda qoǵamdy al­ǵa jyljytady. Osy támsil Pre­zıdent aıtqan «Adal adam» tujyrymdamasymen de úıle­sip jatyr. Memlekettik qyz­met­shiniń jumysy ońaı emes, jaýap­kershiligi zor. Keıde onyń jumysy ýaqytqa da baǵyn­baı jatady. Turǵyndar tara­pynan memlekettik organ­dar qyzmetine kóńil tolmaý­shy­lyq ta jıi kezdesedi.

Prezıdent Q.Toqaevtyń memlekettik qyzmetke kirýde basy artyq kedergilerdi joıý men qyzmetten shyǵý tártibin jeńildetý týraly tapsyrmasyna sáıkes, memlekettik qyzmet týraly zańǵa tıisti ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi. Sońǵy ózgeristerde jastarǵa kóp múmkindik berilgenin atap ótken jón. Onyń bir mysaly, memlekettik tapsyrys­pen joǵary oqý oryndaryn aıaqtaǵan túlekter bir jyl ishinde aýdandyq jáne aýyldyq deńgeıdegi «B» korpýsy boıynsha eń tómengi laýazymdarǵa konkýrssyz qabyldanady. Bul jerde jas mamanǵa qoıylatyn talap – dıplomy 3,33 GPA-dan joǵary bolýǵa tıis. Basqa­sha aıtqanda, dıplomyndaǵy baǵa­­lary baldyq júıe bo­ıynsha 85-89% bolýy kerek. Osy engizilgen jańashyldyq nátı­jesinde elimizde júzden astam túlek, onyń ishinde Aqtó­be oblysy boıynsha 10 túlek aýdandyq jáne aýyl­dyq deńgeıdegi tómengi, bas­shy­lyq emes laýazymdarǵa kon­kýrssyz qabyldandy. Máselen, M.Ospanov atyn­daǵy Batys Qazaqstan medı­sına ýnıversıteti, L.N.Gýmı­lev atyndaǵy Eýrazııa ult­tyq ýnıversıteti, S.Seı­fýllın atyndaǵy Qazaq agro­tehnıkalyq zertteý ýnı­versıteti, Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnı­ver­sıteti, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnı­versıteti jáne Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnı­versıtetiniń túlekteri mem­lekettik ákimshilik laýa­zym­darǵa jumysqa alyndy. Dáli­rek aıtqanda, A.Idirisova, D.Qaldyǵalı, A.Tilektes, A.Sharatdınova ortalyq memlekettik organdardyń Muǵaljar, Mártók, Temir jáne Hromtaý aýdandaryndaǵy aýmaqtyq bólimshelerine, A.Qurmantaeva Alǵa aýdan­dyq máslıhat apparatyna, N.Murat, N.Qaldanova, N.Rah­metova, N.Fanılova, Q.Qala­ǵanov Alǵa, Áıteke bı, Hromtaý, Shalqar, Temir aýdandarynyń ákimshilikterine jumysqa qabyldandy.

Memlekettik qyzmetke endi kelgen jastarǵa osy sala ardagerleriniń aqyl-keńesi óte mańyzdy. Jas qyz­metshilerdiń kásibı beıim­delýine kómek kórsetý maq­sa­tynda Tálimgerler keńesi quryldy. Keńeske memleket­tik qyzmette abyroıly eńbek etken S.Shańǵutov, S.Botaǵa­rın, M.Jekeev, A.Myrzalın, S.Qaldyǵulova, S.Eńsegenuly kirdi. Osy kúnge deıin jas qyzmetshiler aǵa býyn ókil­derinen kóptegen aqyl-keńes aldy. Tálimgerler keńesiniń bir otyrysynda konkýrssyz jumysqa qabyldanǵan jas memlekettik qyzmetshiler ant berdi. Erkin formatta ótken basqosýda jastar «Aýylda jumys joq dep aıtýǵa bolmaıdy. Nıettengen adamǵa mindetti túrde jumys tabylady. Qazaq aýlyn biz kótermesek, kim kóteredi?» dep bastama kóterip, Muqaǵalı Maqataevtyń «Úsh baqytym», «Otan týraly» óleńderin jatqa oqydy. Jıyn­dy «Biz – jas memlekettik qyzmetshiler, bilimdi, jigerli jastardy altyn besigimiz – aýylǵa jumysqa shaqyramyz!» dep qorytyndylady. Arly, namysty, qaıratty, otansúıgish jastarymyz qazirgi ýaqytta aýylda kásipkerlikti damytyp, balabaqshalar men mektepterde, medısına, aýyl sharýashylyǵy salasynda eńbek etip, túrli úıirme men sporttyq seksııa ashyp, aýyl ómirin jaqsartýǵa barynsha úles qosqandary abzal. Dana halqymyz «Bıligi myqty eldiń tirligi qutty bolady» deıdi. Qaı ýaqytta bolsyn eldiń júgin arqalap, memlekettik qyz­­­mette júr­gen­derdiń eńbegi Otany men halqyna adal qyz­met etýmen baǵalanady. Osy maq­satta jas býyn memlekettiń jańa kelbetin qalyptastyrady degen úlken senim bar.

Roza ShÝMEKEEVA,

Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Aqtóbe oblysy departamentiniń bas mamany