Kollajdy jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»
Zaǵıp jandar qolynan shyqqan bir qaptama dızaıny men kólemine qaraı 5–25 teńge arasynda baǵalanady. Sapaly qaǵazdan jasalǵan sándi kraft-oraýyshtardy kóbine Aqtóbedegi syılyq dúkenderi, oıyn-saýyq ótkizýge mamandanǵan shaǵyn ortalyqtar satyp alady. Bir-birine uqsamaıtyn dızaıny bar qaǵaz paketter taǵam ónimderi men basqa da turmystyq zattardy salýǵa, syılyq oraýǵa jáne avtopolıkterge laıyqtalǵan. Qaǵazdardy oraýysh pishinine keltirýge óndiriste un men krahmaldan jasalynǵan jelim qoldanylady. Kraft-oraýyshtar adamǵa jaǵymsyz áser týdyrmaıdy ári onyń eń basty artyqshylyǵy – birneshe ret qaıta óńdeýge bolady.
Bas keńsesi Almatyda ornalasqan Qazaq zaǵıptar qoǵamy elimiz táýelsizdik alǵan jyldardaǵy qıynshylyqtarǵa qaramastan, óńirlerdegi oqý-kombınattaryn saqtap qaldy. Aqtóbedegi oqý kombınaty da jumys kólemi bolmaı, tapsyrys túspegendikten biraz jyl qańyrap bos turdy. Fılıal dırektory ózi júgirip, ár jerden tapsyrys alyp, sheberhananyń jabylýyna jol bergen joq. Kombınat tigin sehynyń arqasynda jabylǵan joq dep aıtýǵa bolady. Seh tiginshileri memlekettik-qazynashylyq kásiporyndarǵa tósek jaımasyn, dáriger halatyn, qolǵaptar tikti.
Tepse temir úzetin er azamattar jumys taba almaı jatqan shaqta, densaýlyǵynda kináraty bar jandarǵa naryqqa beıimdelý ońaıǵa túspedi. Adamdarymyz qatty qınaldy. Kóbiniń bala-shaǵasy bar. Zaǵıp jandar aýyr zatty kótere almaıdy, kólik júrgize almaıdy, tek bir orynda otyryp jumys isteıdi. Aqtóbe oblystyq kásipkerler palatasy kómegimen qaǵaz paketter shyǵarý isin bes jyl buryn bastadyq. Áleýmettik kásipkerlikke jatatyn osy jobamyzdyń basty maqsaty – múgedekterdi jumyspen qamtý, otandyq taýar óndirýshini qoldaý, qorshaǵan ortany lastamaıtyn ónim shyǵarý. Memleketten grant alǵan soń asyqpaı syrtqy naryqty zerttedik. Shetelden sapaly qaǵazdar aldyrdyq, ónimdi túrli dızaınmen órnekteıtin qural-jabdyqtar satyp aldyq. Sóıtip, birte-birte aıaqqa turdyq. Bizdiń seriktestik shyǵarǵan barlyq ónimde sapa menedjmenti jáne ekologııalyq qaýipsizdik sertıfıkaty bar», deıdi «Qazaq zaǵıptar qoǵamynyń Aqtóbe oqý-óndiristik kásiporny» JShS dırektory Dámetken Jolmaǵambetova.
Kásiporynnyń plastık paket ornyna qaǵaz paket óndirisin qolǵa alý sebebi – álemde júrip jatqan polıetılennen jasalǵan qaptama, oraýyshtardan bas tartý, ekoqaptamalarǵa kóshý úrdisi.
Eger bir plastık paket nemese bir plastık qutynyń ydyraýyna 100 jyldan uzaq ýaqyt ketetinin eskersek, jer betin adamdardyń qanshalyqty deńgeıde lastaǵanyn topshylaýǵa bolady. Adamdar ekologııalyq sapaly materıaldan jasalǵan oraýyshtardy, qatty materıaldan tigilgen sómkelerdi qoldaný mádenıetine kóshkeni jón. Biz tutynýshyǵa eko-qaptamany usyný arqyly qorshaǵan ortaǵa shama-sharqymyzsha qamqorlyq jasaımyz», deıdi Dámetken Jolmaǵambetova.
Kásiporyn basshylyǵy aldaǵy ýaqytta barlyq saýda jelisinde satyp alýshylarǵa plastıktiń ornyna qaǵaz paketter usynylady dep úmittenedi. Qorshaǵan ortany búldirmeıtin, eń kóp qoldanylatyn, baǵasy arzan ónimderdi shyǵaratyn kásiporyndarǵa memlekettik qoldaý artyp, syrttan ákelinetin plastıkterge shekteý qoıylsa, otandyq óndiristiń osy bir túri aıaqqa tez turady degen senim bar.
Aqtóbe oblysy
