Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Áýeli qyzyl qýyrdaqqa bas qoıdyq. Sodan soń arnaıy sybaǵa. Bóten eshkim joq, ózimizge qaraǵan aǵaıyn. Darıǵa jeńgem etti múshelep jatyr. Qoly qolyna juqpaıdy. Aýzy da. Kelinge keńesti kesteledi-aı kelip.
– Mynaý tós qazy, – dep qolyna ustap tur, – aryq malda etegi bolmaıdy. Ár eldiń salty basqa degendeı, tós qazyny keıde qara qabyrǵa dep te aıta beredi. Syıly qonaqqa tartýǵa jaramaıdy. Eń qadirlisi, qazy-qarta, jal-jaıa. Erterekte on eki qazyny ishekke aınaldyratyn. Sonda alty qos qazy bolady. Mynaý – beldeme men omyrtqa, jaıanyń arasy. Bul altyǵa bólinedi. Eki taldan tórt kishi qabyrǵa tasty dep atalady. Qonaq kóp bolsa, qazynyń ornyna da júre beredi. Tómengi tabaqtarǵa tartýǵa ábden jarap jatyr. Myna músheni kórip al, bul – buǵana. Eti sál qattylaý bolǵanymen, syıly músheniń sanatynda. Qudaǵa salady. On eki omyrtqa bolady. Burynǵy yjdaǵatty ájelerimiz omyrtqany unnyń arasyna salyp saqtaıtyn. Qazaqtyń bir-birine ókpelegende «úıińnen bir omyrtqa mújigen joqpyn» deıtini sodan qalǵan.
Ilkiden úzilmeı kele jatqan ádemi dástúrdi zeıin qoıyp tyńdap otyrdyq. Jeńgemizdiń jaıaý jınalysta aıtqan kelinge keńesi uzap barady. Sannyń úsh jiligi men qoldyń úsh jiligin de kórsetti. Sandaǵy jilikterdiń ortan jilik, asyqty jilik, jambas bolyp bólinetinin kórsetip berdi. Al qoldaǵy toqbas, kári jilik, jaýyryn týraly da táptishtep túsindirdi. Jaýyrynnyń jilik sanatyna kiretinin de ejiktedi.
– Jaýyryndy etti kóbeıtý úshin salatyn janama múshe deýshi edi ǵoı, – dedik biz.
– Iá,solaı, – dedi jeńgeı biz jaqqa moıyn burmastan. Bar yqylasy kelinge aýǵan, – qazynyń shetin telshik dep ataıdy. Telshikti ushy myqyn. Qaryndardyń buldyrmaqsyz, táttisin qara qaryn, buldyrmaǵy baryn jaı qaryn deıdi. Mynaý bireýi qolqa, qudanyń sybaǵasy. Sabaǵy joq júrek qolqasy – balalardyń nesibesi.
Erteń qurmaldyq bermek bolyp kúpinip otyrǵan aǵaı jarynyń jarty saǵatqa sozylǵan ádistemesine rıza peıilde:
– Osyny qaǵazyńa túsirip alyp, gazetińe jazsańshy, – deıdi. – О́zge kelinder qıyp alyp, as úıge ilip qoısa, úırengenderine jaqsy ǵoı.
– Jazaıyq, – dedik biz, – kádeli keńesti qaperine iletin kelin bolsa.
Kókshetaý
