Atadan qalǵan jaqsy jol

Soǵys bastalǵanda Qoıshybek 13 jas­ta edi. Sol jyly ákesi Álmaǵanbet qaıtys boldy. Anasy Álımanyń bar súıeneri ózi bolyp qaldy. Qarsaqbaı mys zaýytynyń temirjol sehyna jumysker bolyp qabyldandy. Tańerteń erte turatyn da, mektepke inisin arqalap aparyp, jumysyna asyǵatyn. Sonda kúnuzaq tıtyń­dap júrgende tabatyn tabysy – 400 gramm qara nan. Degenmen etken eńbegi eskerýsiz qalmady. 1946 jylǵy 15 jeltoqsanda Jez­qazǵan aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Maslıýkovtyń qolynan «1941-1945 jyldardaǵy Uly Otan soǵysy kezindegi janqııarlyq eńbegi úshin» medalin aldy. Bul onyń eń alǵashqy marapaty bolatyn.

Eńbek ony osylaısha erte eseıtti. 1952 jyly ol zaýyttyń metallýrgııa sehyna aýys­ty. Shıhta tıeýshi, gornovoı, balqytýshy boldy. Jumysty janyn salyp, berile istedi. 1975 jyly Jezqazǵan mys zaýytyna kelip, zeınet demalysyna shyqqansha 8-sanattaǵy aǵa balqytýshy boldy. «Eńbek Qyzyl Tý», «Oktıabr revolıýsııasy» ordenderimen, taǵy basqa birneshe medalmen marapattaldy. KSRO-nyń Qurmetti, al QazKSR-iniń eńbek sińirgen metallýrgi atandy. Munyń bári de eshteńe emes. Ol sońyna atyna kir keltirmeıtin, nanyn adalynan jegendi bárinen artyq sanaıtyn urpaq tárbıelep ósirgenin ózine ómirlik maqtanysh tutyp ketti. Báıbishesi Bátıma ekeýi onnan asa bala tárbıelep ósirdi. Olardyń bári de ákeniń sózin jerge tastamady, ananyń aldyn kesip ótpedi.

Qazir Qoıshybek aqsaqal da, Bátıma ana da ómirde joq. Biraq olardyń ónegeli ǵumyrlary urpaǵy arqyly jalǵasyn taýyp jatyr. Dospanovtar áýletiniń jalpy eńbek ótili 400 jylǵa jýyqtap qalypty. Jáne bir ǵajaby olardyń basym kópshiligi – qarapaıym eńbek adamdary. Solardyń ishinde tórt birdeı uly eńbektegi baqytyn ákeleriniń izi­men metallýrgııa salasynan taýyp­ty. Olar – Ábdirashıt, Nurlan, Ramazan, Rahymjan. Bulardan bólek, Qoıshybek aqsaqaldyń inisiniń uly Talǵat ta, tipti kúıeý balasy Serik te, naǵashysyna tartyp týǵan Eskendir de mys zaýytynan tabyldy. О́kinishke qaraı, Talǵat ótken jyly ómirden ótip ketti.

Ábdirashıt metallýrg bolý­dyń jeńil soqpaıtynyn jaqsy bildi. О́ıtkeni ákesiniń kezekti aýysymnan kelgen sátine san ret kýá bolyp ósti ǵoı. «Ákem kótergen aýyrlyqtan boıymdy aýlaq salsam kim bolǵanym?». Mamandyq tańdaýǵa kelgende osyndaı oıǵa taban tiregen ol áskerden kelisimen mys zaýytyna bardy. Bul 1985 jyldyń 1 aqpany bolatyn. Sodan beri 40 jylǵa jýyq ýaqyt óte shyǵypty. Qazirgi kezde ol – balqytýshylar brıgadıri. Bul sehta temperatýra keıde 1 400 gradýsqa deıin jetedi. Ottyń ortasynda júrip, el baılyǵyn eseleýge úles qosý – naǵyz erlik. Ol – Jezqazǵan mys zaýytynan «Eńbek dańqy» medaliniń tolyq ıegeri atanǵan alǵashqy metallýrg.

О́miriniń jartysyn osyndaı ottyń ortasynda ótkizip kele jatqan Ábdirashıt – otbasynda adal jar, ónegeli áke. Zaıyby Bıbigúl – Jezqazǵan qalasyndaǵy №10 mektep dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary. Olardyń Dına, Álııa, Saltanat esimdi qyzdary joǵary oqý oryndaryn bitirip, otbasyn quryp, bir-bir úı bolyp otyr. 2023 jyly Ábdirashıt pen Bıbigúl bas bolyp Dospanovtar áýleti «Mereıli otbasy» baıqaýyna qatysty, sóıtip respýb­lıkalyq deńgeıde laýreat atandy.

Ábdirashıttiń qos inisi Ramazan men Rahymjan da – ózi ispetti balqytýshylar. Al taǵy bir inisi Nurlan anod bólimshesinde 30 jyldan asa kran mashınısi bolyp kele jatyr. Olar da eńbekte árqashan tyndyrymdy isterimen júrgen ortasynda abyroıly, bedeldi azamattar. Aıtalyq, Rahymjan – III dárejeli «Eńbek dańqy» medaliniń ıegeri. Ol jumystan tys ýaqytta júzý sportymen aınalysqandy unatady. Qalalyq, oblystyq deńgeıdegi jarystardyń birneshe dúrkin jeńimpazy.

Dospanovtar áýletinen bilim, kásip­kerlik, t.b. salalarda júr­genderi qanshama? Tek «Qazaq­­mys» korporasııasyna qaras­­ty óndiris salasynda ǵana osy áýlet­tiń 10-nan asa ókili bar eken.

Qazaq balanyń sanyn aıt­qandy unata qoı­maıdy. Qoı­shy­bek aqsaqal men Bátıma ana­nyń onnyń ústindegi ul-qyzdarynan búginde 40-tan asa nemere, 30-ǵa jýyq shóbere bar eken. Tipti shópshekter de ómirge kele bas­tap­ty. Qudaıdyń bergeni degen osy. Atadan qal­ǵan jaqsy joldy erteńge jalǵaıtyn solar ǵoı.

Jezqazǵan