Kómekke zárý otbasylar
«Halyqqa kómek beremiz dep biz, shyny kerek, qoǵamda masyldyq psıhologııaǵa jol berdik. О́rkenıetti el bolamyz desek, mundaı jaǵymsyz úderiske tosqaýyl qoıýymyz kerek. Turatyn úıi, tipti, astynda qymbat kóligi bar azamattarǵa emes, kómekke zárý adamdarǵa kómek berilýi qajet», degen Prezıdent sózi jadymyzda.
Áleýmettik kómekke muqtajdyq Jambyl oblysynda qaı deńgeıde qalyptasqan? Jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy bul baǵytta qandaı jumys atqaryp jatyr? Prezıdent tapsyrmasy oryndaldy ma? Jaýapty basqarma basshysy Erkin Kelesov keltirgen derekke júginsek, osy jyly ataýly áleýmettik kómekpen 55 423 azamatty qamtý josparlanǵan. Bul úshin qazynadan 4,8 mlrd teńge qarastyrylǵan.
«Osy jyldyń 1 shildesindegi derek boıynsha ataýly áleýmettik kómek 5 239 otbasyndaǵy 28 044 adamǵa berilgen. Jalpy somasy 1,6 mlrd teńgeni qurady. Bul kórsetkish ótken jyldaǵy esepti kezeńmen salystyrǵanda 22,6 paıyzǵa tómendegen. Naqtyraq aıtar bolsam, kómek alýshylardyń sany 8 202 adamǵa azaıǵan. Ataýly áleýmettik kómek alýshy otbasylardaǵy 1 jastan 6 jasqa deıingi árbir balaǵa qosa alǵanda, aı saıynǵy qosymsha tólemge 980,7 mln teńge qarjy qarastyrylyp, 15 786 balany qamtý josparlanǵan. Osy jyldyń 1 shildesine AÁK alýshy otbasylardaǵy 1 jastan 6 jasqa deıingi 8 692 balaǵa 233,3 mln teńge taǵaıyndalyp, tolyq tólendi», deıdi E.Kelesov.
Basqarma basshysynyń aıtýynsha, eńbekke qabiletti ataýly áleýmettik kómek alýshylardy jumyspen qamtýdyń belsendi sharalary qolǵa alynǵan. Búginge deıin 4,9 myń eńbekke qabiletti azamat jumyspen qamtylypty. Sáıkesinshe, kórsetkish 76,6 paıyzǵa jetken.
Jospar men nátıje nege alshaq?
Jaýapty basqarma basshysy keltirgen derekke júginsek, buqarany jumyspen qamtý baǵytynda birshama jumys atqarylǵan. О́ńirde oblystyq eńbek mobıldi ortalyq qurylyp, Taraz qalasy men aýdandarda mansap ortalyqtary ashylǵan. Joǵaryda aıtqanymyzdaı, Prezıdent halyqty masyldyq psıhologııadan aryltý kerektigin shegelep tapsyrdy. Osy oraıda, óńirge qarasty aýdandar men qalalarda qandaı jumystar atqarylyp jatyr? Kórsetkishti oryndaýda olqylyqtar oryn alǵan joq pa?
«Osy jyly Eńbek naryǵyn damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy aıasynda 60 672 adamdy jumyspen qamtýdyń belsendi sharalaryna tartý josparlanǵan. Jyl basynan beri 33 963 adam jumyspen qamtýdyń belsendi sharalaryna tartyldy. Bul jyldyq jospardyń 56 paıyzyn quraıdy», deıdi E. Kelesov.
Taǵy bir derekke zer salsaq, osy jyly jumysqa ornalastyrýdyń jospary retinde 46 943 oryn belgilengen eken. 1 shildege deıin 26 867 adam jumysqa ornalasqan. Bul negizgi kórsetkishtiń 57,2 paıyzyna teń. Al turaqty jumys oryndarynyń jospary 31 746 oryn bolsa, ornalasqan adamdar 13 507 nemese belgilengen ındıkatordyń 42,5 paıyzyn qurap otyr. Alǵashqy jartyjyldyq úshin bul kórsetkish birshama tómen. Qalǵan aılarda oryndala ma, kim bilsin? Bir anyǵy, basqarma basshysy tolyqqandy oryndalady dep sendirip otyr.
Tapsyrma 34,5 paıyzǵa oryndalǵan
Osy jyly jumyspen qamtýdyń óńirlik kartalary aıasynda qurylatyn jumys ornynyń sany 67 373 bolyp belgilengen. Alǵashqy jartyjyldyqtaǵy jumys nátıjesi 49,6 paıyzdy quraǵan, ıaǵnı 33 440 jumys orny qurylǵan.
«Jumyspen qamtýdyń óńirlik kartalary aıasyndaǵy jumys josparǵa sáıkes júrgizilip jatyr. Oblystyń kórsetkishi 49,6 paıyz bolsa, Taraz qalasy – 45,1, Baızaq aýdany – 45,4, Talas aýdany 49 paıyzdy qurap, óńirlik kórsetkishten tómen bolyp tur», deıdi basqarma basshysy.
Prezıdenttiń «Árbir 10 myń turǵynǵa 100 jańa jumys ornyn ashý» týraly tapsyrmasy qazirgi kezde elimizdiń barlyq qıyrynda júzege asyrylyp jatqany aıan. Bul tapsyrma aıasyndaǵy jumys óńirde qalaı júrgizilip jatyr?
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, «Árbir 10 myń turǵynǵa 100 jańa jumys ornyn ashý» maqsatynda 14 331 jumys ornyn ashý josparlanyp, esepti kezeńde 4 947 jumys orny qurylyp, jalpy jospar 34,5 paıyzǵa oryndaldy. Talas aýdany – 17,6 paıyz, Turar Rysqulov aýdany – 30,7 paıyz, Taraz qalasy 31,5 paıyzdyq kórsetkish kórsetip, oblystyq kórsetkishten tómen tur», deıdi basqarma basshysy.
Árıne, E.Kelesovtiń Prezıdent tapsyrmasyn oryndaýǵa qulshynys bildirip otyrǵany durys. О́ıtkeni jańa jumys oryndary ashylsa, eki qolǵa bir kúrek izdep júrgen jurt úshin jaqsy jańalyq bolatyny anyq. Áıtse de, Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda oblystan tómen kórsetkish kórsetip otyrǵan aýdandar men Taraz qalasyn atap kórsetkenimen, óńirlik kórsetkishtiń ózi tym mardymsyz ekenine bas aýyrtqany jón sekildi. Jartyjyldyq kórsetkish 34,5 paıyz bolǵany – maqtanatyn jaǵdaı emes.
«Ákimder jyl saıyn árbir 10 myń turǵynǵa 100 jańa jumys ornyn ashýǵa tıis. Meniń bilýimshe, bul baǵytta naqty nátıje joq. Taǵy da eskertemin. О́ńir basshylarynyń jumysyn baǵalaǵan kezde osy kórsetkishke basa mán beremiz. Jumys oryndaryn ashý jurttyń áleýmettik jaǵdaıyna tikeleı áser etedi. Ekonomıkanyń turaqty damýy da osyǵan baılanysty. Sondyqtan Úkimet ákimdermen birlesip, bul mindettiń qalaı oryndalyp jatqanyn taldaýǵa tıis», deıdi Memleket basshysy.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bul sózdi eki jyl buryn aıtty. Ákimderge shegelep turyp tapsyrma berdi. Al óńirdegi jartyjyldyq kórsetkish bar bolǵany 34,5 paıyzdy qurap otyr. Árıne, bul másele jergilikti bılikti aıtarlyqtaı alańdatsa kerek. Jaýapty basqarma basshylary men keıbir aýdan ákimderi kórsetkishti jedel durystaýǵa kirispese, óńirdiń josparly tapsyrmalaryn oryndaı almaı qalýy múmkin.
Jambyl oblysy