«Memleket basshysynyń sheshimimen ótken jyly vedomstvo jeke Kólik mınıstrligi bolyp qaıta quryldy. Bul da bolsa bizge júktelgen mindettiń jaýapkershiligi asa mańyzdy ekenin bildiredi. Osyny sezinip, kúndi kúnge, tańdy tańǵa uryp, halyqqa jáne elge kelgen qonaqtar men týrısterge talmaı qyzmet kórsetip júrgen barshańyzdy kásibı mereıli merekemen shyn júrekten quttyqtaımyn», dedi Marat Qarabaev.
Mınıstr vedomstvo tarapynan eldiń kólik-tranzıttik áleýetin damytý jáne kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý úshin aýqymdy jumys istelip jatqanyn aıtyp, buryn-sońdy bolmaǵan rekord, bıyl 12 myń shaqyrym jol jóndeletinin jarııa etti. Aıtýynsha, negizgi kólik dálizderi Qaraǵandy – Balqash – Almaty, Atyraý – Astrahan, Aqtóbe – Qandyaǵash jáne Taldyqorǵan – О́skemen qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Bıyl kólik ınfraqurylymy salasyndaǵy Qyzylorda – Jezqazǵan, Aqtóbe – Qarabutaq – Ulǵaısyn, Jezqazǵan – Qaraǵandy sııaqty mańyzdy jobalar iske asyryla bastady. Bul jobalar kólik ınfraqurylymyn damytýǵa jáne óńirdegi logıstıkalyq baılanystardy jaqsartýǵa yqpal etedi.
Oǵan qosa, bıyl Shaqpaq baba asýy arqyly ótetin týnnel qurylysyn aıaqtap, halyqqa paıdalanýǵa berý josparlanǵan. Beton jáne asfaltbeton jumysy máresine jetip, jaryqtandyrý ornatyldy. Qazir beınebaqylaý jáne gaz qubyryn ótkizý, jeldetý men órtke qarsy qural-jabdyqtar ornatý isi qolǵa alynǵan. Buqtyrma sý qoımasy arqyly ótetin kópir eldegi sý ústine salynǵan eń uzyn qurylym bolady. Onyń uzyndyǵy 1 316 metr, al ótkizý múmkindigi táýligine 80 myń kólikke deıin jetedi. Búginde nysan 80%-ǵa daıyn. Qazir kópirdiń barlyq tiregi ornatylyp, aralyq qurylystardyń 20 metall konstrýksııasy daıyndaldy. Onyń 19-y ornatylǵan. Kópirdi jyl sońynda paıdalanýǵa berý josparlanǵan.
«Áýe kóliginde negizgi kórsetkishterdiń ósýi jalǵasyp otyr. Bıyl 6 aıda otandyq áýe kompanııalary 6,8 mln jolaýshy tasymaldady. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńinen 15%-ǵa artyq. Áýejaılar qyzmet kórsetken jolaýshy sany osy jylǵy 5 aıda 11,3 mln adamdy qurady, bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńinen 21,5%-ǵa artyq. Búginde 33 elmen aptasyna 760 reıs jıiligimen 132 baǵyt boıynsha halyqaralyq áýe qatynasyn ornattyq. Infraqurylymdy jańǵyrtý sheńberinde Almaty áýejaıynda jańa jolaýshy termınaly salynyp bitti. Qyzylorda men Shymkentte de jolaýshy termınaldarynyń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Ushaq parkin tolyqtyrý úshin bıyl 12 jańa ushaq satyp alý josparda tur. Ázirge otandyq kompanııalar parki 5 ushaqpen tolyqty», dedi M. Qarabaev.
Birinshi jartyjyldyqta temirjol kóligimen eksporttalatyn shıkizattyq emes júk kólemi artyp, 10 mln tonnaǵa jetken. Bıyl mınıstrlik 140 jańa jolaýshy vagonyn jańartýdy josparlaǵan. Atalǵan kólemniń 50 birligi jetkizildi, qalǵany jyl sońyna deıin ákelinbek. Temirjol salasyndaǵy iri 4 ınfraqurylymdyq jobalar – Dostyq – Moıynty, Darbaza – Maqtaaral, Baqty – Aıagóz jáne Almaty qalasyn aınalyp ótetin temirjol qurylysy iske asyrylyp jatyr.
Saltanatty jıynda el tarıhynda alǵash ret Quryq jáne Baký teńiz porttary arqyly Qytaı – Qazaqstan – Ázerbaıjan – Grýzııa baǵytymen júkti tranzıttik avtomobılmen tasymaldaý uıymdastyrylǵany da aıtyldy.
Byltyr sáýirden bastap «CargoRuqsat» elektrondyq kezek júıesi arqyly Qytaımen barlyq ótkizý pýnktinde ruqsat blankileri elektrondy formatta júrgizilip jatyr. Sonymen qatar osy jyldyń 15 sáýirinen bastap О́zbekstanǵa júk tasymaldaýǵa ruqsat blankileri onlaın rejimde berile bastady. Bul tetik júk tasymaldaýdy jeńildetýge múmkindik beredi jáne ruqsat blankilerin alý kezinde alypsatarlyqty joıýǵa septigin tıgizedi.
2024-2028 jyldarǵa arnalǵan teńiz ınfraqurylymyn damytýdyń keshendi jospary qabyldanǵanyn da aıtyp ótelik. Josparǵa sáıkes Aqtaý jáne Quryq porttary negizinde iri teńiz kólik-logıstıkalyq klasterin qurý kózdelgen. Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty arqyly júk tasymaldaý kólemi 6 aıda 65%-ǵa ósip, 2 183 myń tonnany qurady. Bıylǵy 6 aıda tranzıttik júk tasymaldaýdyń jalpy kólemi 16,1 mln tonnany qurap, byltyrǵy 6 aıdaǵy kólemnen 4,5%-ǵa artyq bolǵan. Qytaı – Azııa – Eýropa – Qytaı – Azııa baǵytynda konteıner tasymaldaý kólemi 524,2 myń jıyrma fýttyq ekvıvalentti qurady.
Salanyń sala qulash jetistikterin jiliktegen vedomstvo basshysy Prezıdent amanattaǵan maqtaý gramotalary men salanyń mártebeli tósbelgilerin úzdik mamandarǵa tabystady.
Qorytyndy sózdi mınıstrlikti 2009-2011 jyldary basqarǵan Ábilǵazy Qusaıynov aıtty.
«Men qazir halyq sizderdiń jumystaryńyzǵa dán rıza dep oılaımyn. Keıingi 5-6 jylda úlken jetistikke jettińizder. Taıaýda nemerelerimmen birge Alakólge baryp demaldyq. Avtokólikpen júrgende óz basym qatty rıza boldym. 1 500 shaqyrym jolda 4-5 jerde ǵana 20-30 shaqyrymnan ǵana joldar aıaqtalyp úlgermepti. Qalǵany taqtaıdaı tep-tegis. Keń baıtaq dalanyń tósinde zaýlaǵan boıda kósildik te otyrdyq. Jol boıynda sońǵy úlgidegi ınfraqurylymdar kóz tartyp, kóńildi ósiredi. Bárińizdi kásibı merekemen quttyqtaımyn, shańyraqtan shaqalaqtyń úni, shapaǵattyń nury eshqashan arylmasyn! Aman bolyńyzdar!», dedi ardager.
