Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Baǵa ósimine obektıvti sebeptermen qatar, sýbektıvti sebepter de áser etip otyr. Jýyrda Ekonomıkalyq tergeý departamenti men Saýda departamentiniń áleýmettik mańyzdy taýarlarǵa qatysty birlesken tekseris jumystarynyń nátıjesi jarııalandy. Jyl basynan beri 15 sharýashylyq júrgizýshi sýbektiniń áleýmettik mańyzy bar taýarlarǵa ústeme baǵa qosýdy shekten tys asyryp jiberýiniń 23 faktisi anyqtalǵan. Sonyń ishinde 5-eýi – sýpermarket jelisi, 6-aýy – kóterme kompanııalar, 3-eýi bólshek saýda dúkenderinen anyqtalǵan. Ekonomıkalyq tergeý departamenti basshysynyń orynbasary Maksım Pahno «Barlyq 15 sýbekti de ÁQBK tıisti baptaryna sáıkes eskertý túrindegi ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Sonyń ishinde bir jyl ishinde qaıtalap quqyq buzýshylyq jasaǵan 2 kóterme saýda kásipornyna aıyppul salyndy», dedi.
Tekseris barysynda taýarlardyń kelesi túrlerine baılanysty buzýshylyqtar anyqtalǵan: kúnbaǵys maıy – 9 fakt; un – 4 fakt; kúrish – 2 fakt; tuz – 3 fakt; jumyrtqa, taýyq eti, aıran, qaraqumyq, sarymaı – 1 fakttan. «Qazir taýarlardyń barlyq pozısııasyndaǵy buzýshylyq joıylǵan. Baǵalar ruqsat etilgen ústeme shegine tómendetildi» dedi M.Pahno.
Áleýmettik, bilim berý, medısınalyq mekemelerdiń azyq-túlik ónimderin satyp alý máselesi de tekserilip, munda da birqatar óreskeldik tabylǵan. Sonyń ishinde balabaqshalardyń azyq-túlik ónimderin joǵary baǵamen satyp alý faktileri anyqtalǵan. Sonymen birge oblystaǵy bilim berý uıymdarynda áleýmettik mańyzdy taýarlardyń satyp alý baǵasyn tómendetý jumystary júrgizilip, olardyń qorytyndysy negizinde 458 mektepke deıingi mekemede 17 myń balanyń ata-anasyna qoldaý qorynan aqsha únemdeýge múmkindik týǵan.
Saýda jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamentiniń basshysy Qanat Jeńisbekulynyń aıtýyna qaraǵanda, bıyl tutynýshylardan 342 ótinish shaǵym túsken. Onyń 127-si – «e-otinish», 91-i – Telegram-bot, 66-sy – «jedel jeli» telefony, 66-sy – aýyzsha júginý men 58-i tutynýshylardy qabyldaý kezinde túsipti.
«Departament tutynýshylar quqyǵyn qorǵap, olarǵa 4,5 mln teńgeniń aqshalaı qarajatyn qaıtardy. Sonyń ishinde bólshek saýda salasynda – 1,9 mln, elektrondy saýda salasynda – 1,2 mln, turmystyq qyzmet kórsetý salasynda 1,3 mln teńge mólsherinde aqshalaı qarajatty qaıtarýǵa járdem kórsetti», dedi Qanat Jeńisbekuly.
Bıyl departament tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý týraly zańnamanyń buzylýyna baılanysty ákimshilik jaza qoldaný týraly 13 qaýly shyǵarypty. Sondaı-aq saýda qyzmetin retteý salasyndaǵy zańnamany buzǵan 106 kásipkerlik sýbektisin ákimshilik jaýapkershilikke tartqan. Olardyń ishinde áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna (ÁMAT) saýda ústemesiniń mólsherin arttyrǵan 105 kásipkerlik sýbektisi jazalanǵan.
Atalǵan buzýshylyqtar taýarlardy satyp alý men ótkizýdiń elektrondyq shot-faktýralaryn taldaý, sondaı-aq áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna baǵalardy monıtorıngteý derekteri barysynda anyqtalǵan.
Soltústik Qazaqstan oblysy
