О́mir ótkelderi: tolǵanys pen tujyrym

Ádebı saýaldamamyzdyń ke­zekti qonaǵy – jazýshy Mádı Aıym­betov. Dástúrli suraq: ne jazyp júrsiz?

– Shyǵarmashylyq jumys degen únemi jazý ústeline otyryp, qolǵa qalam alyp jaza beretin sharýa emes. Jazýshy jańa shyǵarmaǵa kiriser aldynda oıynda júrgen dúnıelerdi tereńdetip, ishteı daıyndyq jasaıdy. Shyǵarmashylyq jumyspen aınalysqanyma elý jyldan astam ýaqyt ótipti. Talaı dúnıe jazyldy. Sońǵy jaryq kórgen shyǵarmam – «Bopaı hanym» tarıhı romany. Muny da qaıta-qaıta qaraýǵa týra keldi. Baspadan qaıta basylyp shyqqan saıyn qyrnap-jonyp otyrdym. Bul roman orys jáne aǵylshyn tilderine aýdaryldy. Sol nusqalarynyń aýda­rylý úderisindegi keıbir túzetý jumysyna da ózim aralasýyma týra keldi. Bul endi óz shyǵarmalarymnyń sapaly shyǵýyna degen ózindik az-kem yqtııattylyǵym shyǵar.

Buryn jazylǵan dúnıelerge ýaqyt óte qaıta oralyp otyratyn ádetim bar. Bunyń bári – shyǵarmashylyq úderis. Sońǵy jazylǵan atalǵan romanym oqyrmannyń qolyna tıdi. Baǵasyn da ózderi bere jatar.

Qazir kezekti taqyryptarǵa j­e­te­leıtin oı ústinde júrmin. Baı­qasam, kóptegen áńgime men esse jazylypty. Endi sonyń bárin bir-bir kitapqa toptastyrmaq josparym bar. Sodan soń ómirden kórgen-túı­genimdi ǵumyrnamalyq kitap bola ma, roman bola ma, esseler toptamasy bola ma – «О́mir-qazyna» degen shartty ataýmen bir dúnıe jazýdy maq­sat etip júrmin. О́tken jyldar ishinde talaı oqıǵany bastan keshirdik, shyǵarmashylyq hám qoǵam­dyq, memlekettik jumysta da túrli jaǵdaıdy bastan ótkerdik, elimiz tarıhyndaǵy ózgeristerge kýá boldyq.

Burynǵy jyldary birqatar jazýshy shyǵarmashylyq demalysqa shyǵyp, tek jazýmen aınalysty. Ýnıversıtetten sońǵy alǵashqy jyldardan soń biryńǵaı memlekettik qyzmette bolǵan soń mende ondaı múmkindik bola qoıǵan joq. Jumystan tys ýaqytta ǵana jazýǵa otyra aldym.

Qarap otyrsam, ádebıettiń aınalasynda birtalaı aqyn-jazýshy, áriptes aǵalarmen dıdarlasyppyn. Sol tulǵalardyń ómiri týraly oı-tol­ǵamdarym sana túkpirinde saırap tur. Jalpy, ómirde ózim bas­tan keshken jaıttardy jınaqtap tujyrsam degen de oıym bar, bálkim, bul oqyrmandarym úshin de paıdaly bolar ma eken dep oılaımyn.

О́zimniń shyǵarmashylyq taǵdy­rym týraly osylaısha bir tolǵam jasaǵym kelip júr. Ádette jańa kitap­qa kiriser aldynda shyǵarmashylyq turǵydaǵy daıyn­dyǵym osylaı bas­talady ózi. Bárin jiti oılanyp, jú­rekten ótkizip baryp jazýǵa otyramyn. Oısha ár detalin túıin­dep, neden bastalady, sharyqtaý shegi qa­laı, nemen qory­tamyn degen syndy oıymdaǵy tolǵanystarym piskende ǵana jazýǵa kirisemin. Sonda jazýǵa kóp ýaqytym ketpeıdi. Shamamen, 7-8 aıda oıda júrgen taqyrybym qaǵazǵa túsedi. Qolǵa qalam ustaǵan alǵashqy sátten bergi jazýdaǵy tásilim osy.

Kóp jyldan beri áleýmettik jelide «Tirshilik mınıatıýralary» degen aıdarmen tabıǵat qubylystaryn, ómir ótkelderinen týǵan oılardy salyp otyramyn. Shetelge shyqqan issaparlardan alǵan áserimdi de sonda túrtip júremin. Jalpy, qalam ustaǵan janǵa jańa dúnıeniń bári tańsyq qoı. Kórgen dúnıelerdi jazbas buryn zerttep, oı tolǵap, túıindep aıtý kerek. 2020 jyly osy «Tirshilik mınıatıýralarynyń» birinshi kitaby shyqty. Endi taǵy eki kitapqa júk bolar­lyq qor jınalyp tur. Bul kitap ta al­daǵy ýaqyttyń enshisindegi sharýa.

– Shyǵarmashylyq syryńyzben bóliskenińizge rahmet.

Daıyndaǵan –

Marjan ÁBISh,

«Egemen Qazaqstan»