Baǵa • 08 Qazan, 2024

Baǵany zańsyz kóterýdiń zardaby

93 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Keıde naryqty ýysynda ustap otyrǵan kásipkerler halyqty oılaýdan qalǵan ba dep qalasyń. Irisin bylaı qoıǵanda, shaǵyn kásip ıeleri de ár zatty ártúrli baǵada ótkerip jatady. Bir zatty áldebir dúkennen tómendeý baǵaǵa satyp alsań, basqa dúkende shamaly qymbat baǵada satylymda turatyny ras. Biz osyndaı usaq-túıekti áńgime qylyp júrgende, iri kásiporyndar baǵany áldeneshe ese kóterip jatady eken.

Baǵany zańsyz kóterýdiń zardaby

Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»

Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi Jambyl oblysy boıynsha departamentiniń basshysy Jandos Ázimov adam shoshyrlyq derekter keltiredi. Departament qyzmetkerleri básekelestikti qorǵaý salasynda bir­neshe márte zańnamany buzylǵanyn anyqtapty. Tipti uıat uǵymyn keri ysyryp qoıyp, baǵany áldeneshe ese ósirip jibergender de bar.

«Esepti merzim ishinde básekelestikti qorǵaý salasyndaǵy zańnamany buzǵa­ny úshin 5 ákimshilik is qozǵaldy. Nátı­je­sinde, 8 749 475 teńge kóleminde monopo­lııalyq kiris tárkilenip, 2 888 438 teńge aıyppul salynǵanyn aıta ketken jón. Tergep-tekserý barysynda suıyq ottegin óndirý jáne ótkizý kezinde «Qazfosfat» JShS óziniń ústemdigin teris paıdalanyp, baǵany 36 460 teńgeden 102 320 teńgege deıin nemese 180 paıyzǵa kótergeni anyqtaldy. Nátıjesinde, sýbektige qatysty 8 344 170 teńge monopolııalyq kiris tárkilenip, 1 203 300 teńge aıyppul salyndy. Qarajat tolyqtaı bıýdjetke qaıtaryldy. Sondaı-aq baǵany turaqtandyrý boıynsha tıisti nusqama berildi», deıdi departament basshysy.

Básekelestikti qorǵaý salasyndaǵy zań­namany buzýdyń aldyn alý maq­sa­tyn­da 6 tergep tekserý taǵaıyndalǵan. Onyń 5-eýi aıaqtalǵan. Taýar naryǵyn­da­ǵy básekelestiktiń jaı-kúıin zerdeleý maqsatynda 10 márte taldaý ju­my­sy qolǵa alynǵan. Departament qyz­met­kerleri agroónerkásip, otyn-ener­getıka kesheni, óndiristik jáne basqa da salalar boıynsha zerdeleý jumy­syn júrgizgen. Jalpy, atqarylǵan ju­mys qo­rytyndysyna sáıkes baǵany turaq­tan­dyrý boıynsha tıisti nusqama engizilgen.

«Sýdyń da suraýy bar» degen sóz beker aıtylmasa kerek. Alaıda salany ashsa alaqanynda, jumsa judyryǵynda ustap otyrǵan mekeme de zańdy belden basatyn kórinedi. Departament ókilderi olardyń da kemshilikterin anyqtaǵan.

«Monopolııalyq jaǵdaıdy teris paıdalaný arqyly jeke, zańdy tuty­nýshylarǵa «sýdy qosý men ajy­ratý» qyzmeti boıynsha joǵary baǵa belgilegeni úshin «Jambyl sý» sharýa­shylyq júrgizý quqyǵyndaǵy KMK-na tergep-tekserý jumysy júrgizildi. Nátıjesinde, monopolııaǵa qarsy zańnamany buzý derekteri anyqtalyp, 429 043 teńge aıyppul salynyp, bıýjetke qaıtaryldy», deıdi departament basshysy máseleniń mánisin túsindirip.

Jalpy, jol jóndeý, jol salý degendi tenderden alǵan qarjyǵa «qol salý» dep túsinetinder az emes sekildi. Qýlyǵyna quryq boılamaıtyn ondaı seriktestikterdiń birazynyń áldeneshe jyl buryn tamyryna balta shabylǵan edi. Áıtkenmen, salada áli de bolsa básekelestik zańdylyǵyna shekeden qaraıtyndar bar sııaqty. Muny jaýapty departament basshysy usynǵan derekten de ańǵarǵandaı boldyq.

«Avtomobıl joldaryn jóndeý jáne kútip ustaý qyzmetimen aınalysatyn «Berikbolsyn joldary» men «Kópbosyn» JShS-ǵa qatysty tergep-tekserý jumysy júrgizildi. Atalǵan qyzmetterge memlekettik satyp alý konkýrsy nátıjelerin burmalaý bóliginde básekelestikke qarsy karteldik keli­simniń belgileri rastaldy. Naqtyraq aıtsaq, «Berikbolsyn joldary» men «Kópbosyn» JShS 2019-2023 jyldar aralyǵynda 14 lotqa birge qatysyp, jalpy somasy 337 496 504,98 teńgeniń jumysyn jeńip alǵan. «Kópbosyn» JShS 9 lot boıynsha jeńiske jetse, «Berikbolsyn joldary» JShS 5 lotty jeńip alǵan. Eki sýbektiniń qaı jeńgeni tapsyrys berýshiniń baǵasynan sál tómen baǵa qoısa, ekinshisi tapsyrys berýshiniń baǵasyn qoıý áreketimen ózara jalǵan básekelestik týdyryp otyrǵan. Atqarylǵan jumys nátıjesinde, «Berikbolsyn joldary» JShS-ǵa qatysty 2 435 576 teńge monopolııalyq kiris tárkilenip, 598 156 teńge kóleminde aıyppul salynady. Al «Kópbosyn» JShS-dan 12 657 000 teńge monopolııalyq kiris tárkilenip, 2 915 214 teńge kóleminde aıyppul arqalaıdy», deıdi.

Materıaldardyń nátıjesi negizinde sotqa deıingi tergep-tekserý júrgizý maqsa­tynda Qarjylyq monıtorıng agent­tiginiń Jambyl oblysyn­daǵy ekono­mıkalyq tergep-tekserý depar­tamen­tine joldandy. Seriktesterdiń is-áreket­terinen qylmystyq jaza belgileri anyq­tal­maǵan jaǵdaıda sýbektilerge qatys­ty ákimshilik is qozǵalyp, nusqama engiziledi.

Qalaı alyp qarasaq ta, básekelestikti qorǵaýdyń mańyzy zor. Degenmen baǵany zańsyz kóteretin túrli mekeme men seriktestikter áreketi halyqtyń shymbaıyna batatyny anyq.«Kelisken jerde jeńis teń» ustanymyn ustaný arqyly tabysyn eselegisi keletinderdiń tamyryna balta shabatyn kez de kelgen shyǵar. Kim bilsin...

 

Jambyl oblysy