Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»
Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi Jambyl oblysy boıynsha departamentiniń basshysy Jandos Ázimov adam shoshyrlyq derekter keltiredi. Departament qyzmetkerleri básekelestikti qorǵaý salasynda birneshe márte zańnamany buzylǵanyn anyqtapty. Tipti uıat uǵymyn keri ysyryp qoıyp, baǵany áldeneshe ese ósirip jibergender de bar.
«Esepti merzim ishinde básekelestikti qorǵaý salasyndaǵy zańnamany buzǵany úshin 5 ákimshilik is qozǵaldy. Nátıjesinde, 8 749 475 teńge kóleminde monopolııalyq kiris tárkilenip, 2 888 438 teńge aıyppul salynǵanyn aıta ketken jón. Tergep-tekserý barysynda suıyq ottegin óndirý jáne ótkizý kezinde «Qazfosfat» JShS óziniń ústemdigin teris paıdalanyp, baǵany 36 460 teńgeden 102 320 teńgege deıin nemese 180 paıyzǵa kótergeni anyqtaldy. Nátıjesinde, sýbektige qatysty 8 344 170 teńge monopolııalyq kiris tárkilenip, 1 203 300 teńge aıyppul salyndy. Qarajat tolyqtaı bıýdjetke qaıtaryldy. Sondaı-aq baǵany turaqtandyrý boıynsha tıisti nusqama berildi», deıdi departament basshysy.
Básekelestikti qorǵaý salasyndaǵy zańnamany buzýdyń aldyn alý maqsatynda 6 tergep tekserý taǵaıyndalǵan. Onyń 5-eýi aıaqtalǵan. Taýar naryǵyndaǵy básekelestiktiń jaı-kúıin zerdeleý maqsatynda 10 márte taldaý jumysy qolǵa alynǵan. Departament qyzmetkerleri agroónerkásip, otyn-energetıka kesheni, óndiristik jáne basqa da salalar boıynsha zerdeleý jumysyn júrgizgen. Jalpy, atqarylǵan jumys qorytyndysyna sáıkes baǵany turaqtandyrý boıynsha tıisti nusqama engizilgen.
«Sýdyń da suraýy bar» degen sóz beker aıtylmasa kerek. Alaıda salany ashsa alaqanynda, jumsa judyryǵynda ustap otyrǵan mekeme de zańdy belden basatyn kórinedi. Departament ókilderi olardyń da kemshilikterin anyqtaǵan.
«Monopolııalyq jaǵdaıdy teris paıdalaný arqyly jeke, zańdy tutynýshylarǵa «sýdy qosý men ajyratý» qyzmeti boıynsha joǵary baǵa belgilegeni úshin «Jambyl sý» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy KMK-na tergep-tekserý jumysy júrgizildi. Nátıjesinde, monopolııaǵa qarsy zańnamany buzý derekteri anyqtalyp, 429 043 teńge aıyppul salynyp, bıýjetke qaıtaryldy», deıdi departament basshysy máseleniń mánisin túsindirip.
Jalpy, jol jóndeý, jol salý degendi tenderden alǵan qarjyǵa «qol salý» dep túsinetinder az emes sekildi. Qýlyǵyna quryq boılamaıtyn ondaı seriktestikterdiń birazynyń áldeneshe jyl buryn tamyryna balta shabylǵan edi. Áıtkenmen, salada áli de bolsa básekelestik zańdylyǵyna shekeden qaraıtyndar bar sııaqty. Muny jaýapty departament basshysy usynǵan derekten de ańǵarǵandaı boldyq.
«Avtomobıl joldaryn jóndeý jáne kútip ustaý qyzmetimen aınalysatyn «Berikbolsyn joldary» men «Kópbosyn» JShS-ǵa qatysty tergep-tekserý jumysy júrgizildi. Atalǵan qyzmetterge memlekettik satyp alý konkýrsy nátıjelerin burmalaý bóliginde básekelestikke qarsy karteldik kelisimniń belgileri rastaldy. Naqtyraq aıtsaq, «Berikbolsyn joldary» men «Kópbosyn» JShS 2019-2023 jyldar aralyǵynda 14 lotqa birge qatysyp, jalpy somasy 337 496 504,98 teńgeniń jumysyn jeńip alǵan. «Kópbosyn» JShS 9 lot boıynsha jeńiske jetse, «Berikbolsyn joldary» JShS 5 lotty jeńip alǵan. Eki sýbektiniń qaı jeńgeni tapsyrys berýshiniń baǵasynan sál tómen baǵa qoısa, ekinshisi tapsyrys berýshiniń baǵasyn qoıý áreketimen ózara jalǵan básekelestik týdyryp otyrǵan. Atqarylǵan jumys nátıjesinde, «Berikbolsyn joldary» JShS-ǵa qatysty 2 435 576 teńge monopolııalyq kiris tárkilenip, 598 156 teńge kóleminde aıyppul salynady. Al «Kópbosyn» JShS-dan 12 657 000 teńge monopolııalyq kiris tárkilenip, 2 915 214 teńge kóleminde aıyppul arqalaıdy», deıdi.
Materıaldardyń nátıjesi negizinde sotqa deıingi tergep-tekserý júrgizý maqsatynda Qarjylyq monıtorıng agenttiginiń Jambyl oblysyndaǵy ekonomıkalyq tergep-tekserý departamentine joldandy. Seriktesterdiń is-áreketterinen qylmystyq jaza belgileri anyqtalmaǵan jaǵdaıda sýbektilerge qatysty ákimshilik is qozǵalyp, nusqama engiziledi.
Qalaı alyp qarasaq ta, básekelestikti qorǵaýdyń mańyzy zor. Degenmen baǵany zańsyz kóteretin túrli mekeme men seriktestikter áreketi halyqtyń shymbaıyna batatyny anyq.«Kelisken jerde jeńis teń» ustanymyn ustaný arqyly tabysyn eselegisi keletinderdiń tamyryna balta shabatyn kez de kelgen shyǵar. Kim bilsin...
Jambyl oblysy