Oqıǵa • 12 Qarasha, 2024

Kókibeldiń bel balasy

210 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Maıbulaq óńiri ejelden qyrmyzy qyzǵaldaǵymen, jaýqazyn jaınaǵan darhan  dalasymen kózdiń jaýyn alady. Ásirese sáýir-mamyr aılarynda qoıy qozdap, sıyry buzaýlap, jylqysy qulyndaǵan  shaqtaǵy qyzyǵy óz aldyna bólek.  Mamyr-maýsym aılarynda tańmen talasa bıikke kóterilgen boztorǵaılar men aqbaýyr torǵaılar tamyljyta túrli áýenge salyp saıraǵanda aıadaı ǵana Maıbulaq aýylynyń tirshiligi bastalady. Ol kezde Maıbulaqta  30-40 qana turǵyn turatyn. Bári bir aǵaıynnyń balalaryndaı yntymaqty edi.

Kókibeldiń bel balasy

Osy aıadaı Maıbulaq aýylynda tup týra 97 jyl buryn qarapaıym sharýa Ázimbaev GaýHardyń januıasynda ómirge Hamıt atty torsyqtaı ul keldi.  Sábıdi Tıllıa apamyz baýyryna basty.  Hamıt 14 jasynda ákeden aıyrylyp, bar otbasylyq taýqymetti ózi kóterdi. 1937 jyly, Maıbulaq bastaýysh mektebiniń 7 synybyn bitirdi. 1943 jyly Qaratas aýdany, Juma aýyldyq sovetine qarasty, Maıbulaq aýylyna kelip jumys istedi. 1944 jyly Shymkent qalasynda 2 jyldyq muǵalimder daıarlaıtyn ýchelıshege túsip, 1946 jyly muǵalim mamandyǵyn aldy. 1946-1949 jyldary Jańatalap mektebinde muǵalim bolyp eńbek etti. 1949-1951 jyldary, Máskeýdegi Marksızm – Lenınızm ınstıtýtynyń syrttaı bólimin bitirdi. 1949 jyly KPSS múshesine qabyldandy.1948-1949 jyldary aýdandyq Komsomol komıtetiniń sekretary boldy. 1950 jyly «Kommýnızm joly» aýdandyq gazetinde jaýapty hatshy, 1951-1952 jyldary aýdandyq partııa komıtetiniń ınstrýktory,1952-1959 jyldary aýdandyq «Kommýnızm joly» gazetiniń redaktory qyzmetterin atqardy. 1959-1961 jyldar aralyǵynda aýdandyq partııa komıtetiniń uıymdastyrý bólimin basqarǵan, isker azamat. «Kúıik» sovhozyn «Ońtústik Qazaq» mıronos qoıyn ósiretin asyl tuqymdy qoı sovhozyna aınaldyrýdaǵy eńbegi zor. Osy baǵytta professor, aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń doktory A.Peshkov jáne professor A.Soı sııaqty ǵalymdarmen qoıan qoltyq eńbek etti.

«Elim deıtin er bolmasa, jerim deıtin eri qaıdan bolsyn» dep alashtyń zııalysy M.Jumabaev aıtqandaı el degende eńsesin kóterip, jan tánimen eńbek ete bilgen  Hamıt aǵaǵa jerlesteri «Kókibeldiń bel balasy» degen ataý bergen.

Aınalasyna meıirimi men shýaǵyn shashyp, úlken jyly júreginiń jylýymen jylyta biletin Hamıt aǵa búginde ómirde joq. Onyń tek urpaqtary qalǵan. Sol urpaqtarynyń qalaýy ákeleriniń atyna aýdannan bir kósheniń aty berilse deıdi.

Sol kezdegi Qaratas aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy B.Ahmetovtyń esteliginde keıipkerimiz týraly bylaı dep jazylǵan:

«Joldas  Hamıt Gaýharov  tereń bilimdi, ári istiń kózin taba biletin, ózine de basqa adamdarǵa da talap qoıa biletin azamat. Partııalas joldastarynyń aldynda  bilimdi, áriptesterine óte syıly bolatyn. Joldas Gaýharov Hamıt únemi  saıası bilimin jetildirip, partııanyń jınalystarynda,  konferensııasynda qaı taqyrypqa bolmasyn, óte saýatty baıandama jasaıtyn. Saıası jáne sharýashylyqty jaqsy basqaratyn».                                                         

Uly Gaýharov Tólegen Hamıtulynyń esteliginen:

 «Ákemiz  Hamıt Gaýharovtyń esimi keıingi urpaqtyń ardaqtaýyna, qurmetpen eske alýyna ábden laıyqty dep oılaımyn. 2016 jyly Maıbulaq jalpy orta mektebiniń alǵashqy áskerı daıyndyq páni kabınetine ákemizdiń esimi berildi. Atam Gaýhar men ákemniń inisi Shaadat ekeýi birinen soń biri soǵysqa attanyp, ekeýi de habar osharsyz ketti. Shaadat atamyz ushqysh bolypty, onyń izin jalǵastyrýshy meniń ulym Aıdar Hamıtov Aqtóbe qalasyndaǵy Áýe, qorǵanys - kúshter áskerı ınstıtýtyn úzdik bitirdi. Qazirgi tańda Shymkent qalasynda áskerı bóliminde ushqysh ınjener bolyp qyzmet etýde. Aýdan ortalyǵynan bir kóshege  Hamıt Gaýharovtyń esimi berilse jón bolar edi».

Maıbulaq aýylynyń turǵyny Narymbetovtyń pán kabınetiniń lentasyn qııý kezindegi  Hamıt Gaýharov týraly esteliginen:

« Hamıt Gaýharov 1939 jyly osy aýylǵa kelip 1942 jyly aýdan ortalyǵyndaǵy V.I.Lenın atyndaǵy orta mekteptiń 10 synybyn merziminen buryn támámdaǵan edi. «Engels» atyndaǵy mektepte tarıh, geografııa páninen sabaq bergen. Keıin aýdandyq komsomol, partııa kommıtetinde túrli salada eńbek etip, aýdandyq gazette redaktor boldy. Lengir aýdanynan, bizdiń (Lenın) qazirgi Qazyǵurt aýdanyn bólip alýǵa at salysty, óte isker, uıymdastyrýshylyq qabileti mol edi. Osy Hamıt Gaýharovtyń arqasynda Lenın aýdany uıymdastyrylyp, Qyzyltań, Engels, Lenın kolhozdaryn, Saryaǵash aýdanynan bólip aldy. Búgin mektepte synyp kabınetine esimi berildi, endi aýdan ortalyǵynan bir kóshege  esimi berilse eken».    

Zeınetker qajy, Qazyǵurt aýdanynyń Qurmetti azamaty, jerlesi Tastanbek Berdiqulovtyń pikiri.

«Hamıt Gaýharov óte symbatty,taza kıinip,  túzý júretin edi. Ol kezde men oqýshy edim. Osy Hamıt aǵaıǵa qarap boı túzedik. Sol sııaqty ustaz bolsaq deıtinbiz. Keıin arman qýalap Tashkent qalasyndaǵy Nızamı atyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtynyń fızıka – matematıka fakýltetinde oqydym. Bizge bıologııa jáne geografııa páninen sabaq bergen edi. Keıinnen aýdandyq komsomol partııa kommıtetinde jumys istedi. Hamıt aǵa «Tyń jerdi ıgergeni úshin», Uly Otan soǵysy kezindegi tyldaǵy eńbegi úshin» sııaqty medaldardyń ıesi, partııa ardageri. О́kinishke oraı, 40 jasynda dúnıeden ótti.  Aýdan ortalyǵynan bir kóshege esimin berse, ózi týyp ósken aýylyna bıýst-eskertkishin ornatsa jaqsy bolar edi. Aýdan ortalyǵyndaǵy «Otan úshin ot keshkender» saıabaǵynda ákesi Gaýhar men inisi Shaadattyń esimderi tasqa qashalyp jazylyp tur».