Foto: «Qazaqmys»
Halyqaralyq konferensııada Qazaqstan Respýblıkasy Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń qoldaýymen «Qazaqmys» «Balqash kóliniń sý resýrstaryn basqarý: Halyqaralyq yntymaqtastyq, zertteýler jáne qarjylandyrý» taqyrybynda dıalogtyq sessııa ótkizdi.
Sessııaǵa QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev, QR Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligi Sý sharýashylyǵy komıtetiniń tóraǵasy Arsen Jaqabaev, Ernst&Young kompanııasynyń Ortalyq Azııadaǵy klımattyń ózgerýi jáne turaqty damý máseleleri jónindegi aımaqtyq dırektory Vıktor Kovalenko, sondaı-aq AQSh, Fınlıandııa, Iran memleketterinen halyqaralyq sarapshylar men Azııa Damý Banki (ADB) syndy uıymdardyń ókilderi qatysty.
Sessııany júrgizgen Sáken Shaıahmetov Balqash kólin saqtaýdyń strategııalyq mańyzyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul másele ulttyq ári halyqaralyq deńgeıde erekshe nazarda bolýy tıis.
«Balqashtyń Aral teńiziniń qaıǵyly taǵdyryn qaıtalaýyna jol bermeýimiz kerek. Bul kól mıllıondaǵan adamnyń ómiri, aımaqtyń ekonomıkasyn jáne el bolashaǵyn aıqyndaıtyn mańyzdy jobalar úshin sheshýshi mánge ıe. Biz osy maqsatqa jetý úshin álemdik qaýymdastyqpen kúsh-jigerimizdi biriktirýge daıynbyz», dedi S.Shaıahmetov.
Buǵan deıin mamyr aıynda Balqash qalasynda óńirdiń ekologııalyq máselelerin sheshýde mańyzdy qadam bolǵan Sý-klımattyq forýmy ótken edi. Bul másele COP29 konferensııasynda halyqaralyq deńgeıde talqylandy. Kelesi kezeńde jetekshi sarapshylardyń qatysýymen naqty baǵdarlamalar men jobalardy júzege asyrý josparlanyp otyr.
Josparlanǵan bastamalar aıasynda «Qazaqmys» Balqash kóliniń ekojúıesin zertteýge arnalǵan ǵylymı jobalardy damytý jáne aımaqtyń sý resýrstaryn turaqty basqarý tásilderin engizýge nıet bildirdi. Bıoalýandyq pen sýdyń sapasyn baqylaýǵa erekshe nazar aýdarylyp, ekojúıedegi ózgeristerge der kezinde jaýap berý kún tártibine qoıylady. Sondaı-aq jergilikti halyqty ekologııalyq turǵyda aǵartý baǵdarlamalaryn júzege asyrý jáne sý resýrstaryn saqtaý salasyndaǵy úzdik tájirıbelerdi engizý úshin halyqaralyq sarapshylarmen jáne seriktestermen yntymaqtastyqty damytý josparlanǵan.
Aldaǵy 5-10 jylda júzege asyrylatyn bastamalar Balqash ekojúıesiniń jaǵdaıyn jaqsartýǵa, antropogendik áserdi azaıtýǵa, jergilikti halyq pen bıznes arasynda ekologııalyq jaýapkershilikti arttyrýǵa jáne Balqash-Alakól basseıininiń tabıǵı resýrstaryn turaqty basqarýdyń tıimdi modelin qurýǵa múmkindik beredi.
«Qazaqmys» Aral teńiziniń qurǵaýy nemese Kaspıı teńiziniń qazirgi ekologııalyq qıyndyqtary sııaqty apattardyń aldyn alý úshin Balqashty saqtaý asa mańyzdy ekenin erekshe atap ótti. Ulttyq jáne halyqaralyq seriktesterdiń birlesken kúsh-jigeri kóldi bolashaq urpaq úshin ómirlik mańyzy bar tabıǵı ári ekonomıkalyq resýrs retinde saqtap qalýǵa kómektesedi.
