Aýylsharýashylyq daqyldarynyń ónimdiligin arttyratyn tıimdi joldyń biri – ósimdikti hımııalyq jolmen qorǵaý. Onyń basty sebebi – hımııalyq zatty qoldaný kólemi men aýylsharýashylyq daqyldary ónimdiliginiń artýy arasyndaǵy baılanys. Iаǵnı hımııalyq zatty qoldaný artqan saıyn, ónim alý kólemi de eselenedi.
Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıtetiniń ǵalymdary jergilikti jáne arzan shıkizatty paıdalana otyryp, aýylsharýashylyq daqyldaryn bıologııalyq qorǵaýǵa jáne ónimdiligin arttyrýǵa arnalǵan gýmın negizindegi otandyq ónim shyǵardy. Ony Alakól ken ornyndaǵy qońyr kómir men qus fabrıkalaryndaǵy qus sańǵyryǵynan sıntezdep alǵan.
«Gýmındik zat quramynda ósý stımýlıatory jáne mıkrotyńaıtqysh retinde ósimdikterge keshendi áser etetin gýmın qyshqyly men fýlvo qyshqyly kóp mólsherde kezdesedi. Sonymen qatar atalǵan zat topyraqtyń qurylymyn, býferlik jáne ıon almasý qasıetterin de jaqsartady. Gýmın topyraqtaǵy lastaýshy zattardy sińirip, olardyń ósimdik boıyna ótýine jol bermeıtin qorǵanys qyzmetin atqarady. Gýmın qyshqylyn qoldaný – ósimdiktiń tynys alý úrdisi, fotosıntez, sý almasý qarqynyn arttyryp, hlorofıll men askorbın qyshqyly konsentrasııasynyń joǵarylaýyna yqpal etedi. Zertteý nátıjesinde Alakól kómir ken ornynan alynǵan gýmın shyǵymy joǵary ekeni anyqtalyp, kómirdi aldyn ala óńdeýde tuz qyshqyly tıimdi ekeni belgili boldy», deıdi atalǵan joǵary oqý ornynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty Sana Qabdrahmanova.
Zerthanalyq jaǵdaıda anyqtalǵan gýmın qyshqylynyń soıanyń ónýi men ósýine áseri joǵary bolyp, soıa tuqymynyń ónimdiligi 70 paıyzǵa artqan. Sondaı-aq aldyńǵy júrgizilgen zertteý nátıjeleri gýmın qyshqylyn qoldaný nátıjesinde aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimdiligi orta eseppen 30-90 paıyzǵa artatynyn anyqtaǵan. Endigi kezekte ǵalymdardyń aldynda alynǵan gýmın ónimin dalalyq jaǵdaıda zertteý jumysy tur.
