Sibir jarasynyń saldary

Oblys ákiminiń orynbasary Jasulan Bı­sem­bıevtiń a­ıtýyn­sha, sibir jarasy anyqtalǵannan beri ob­lys­tyq sanıtarlyq-epı­demıologııalyq baqylaý departamentiniń mamandary shahardaǵy bazarlar men túrli saýda núktesinen, onyń ishinde et ónimderi saqtalatyn, satylatyn oryndardan, maldy soıý, tasymaldaý kezinde qoldanylatyn qural-jabdyqtardan, arnaýly jumys kıimderinen, soıylǵan maldyń ashasynan 700-den astam synama aldy. Synamalar bes mal bazaryndaǵy qasaphanalardan, topyraq quramynan, jemnen, basqa da bıomaterıaldardan aly­nyp, 66 nysanda zertteý jumystary júrgizildi.

«Atyraý qalasyna kirer tusta veterınarlyq baqylaý júrgizetin 4 qadaǵalaý beketi qoıyldy. Beketterde polısııa men veterınar maman­dar tekserý júrgizedi. Ma­man­dar maldyń juqpaly aýrýǵa qarsy egilgeni týraly qujat­ty tekserip, dene qyzýyn ba­qy­laıdy. Máselen, 20–25 qarasha aralyǵynda soıýǵa mal ákele jatqan 30 kóliktiń qalaǵa kirýine tyıym salyndy. О́ıtkeni bul kólikterdegi 838 usaq maldyń, 192 iri qa­ra men 16 jylqynyń tıisti qu­­jat­ta­ry tolyq bolmaı shyqty. Keı­bir maldyń qula­ǵyn­daǵy syr­­­ǵasynyń nómiri óshe bas­taǵan, keıbiriniń qujaty qate tol­ty­­ryl­ǵan», dep málimdedi J.Bı­sembıev.

Ákim orynbasarynyń dere­gine súıensek, ólgen sıyr­dyń ekeýi Batys Qazaqstan oblysy­nan, al bireýi Atyraý obly­syndaǵy Qurmanǵazy aýdanynan ákelingen. Mamandar eki sıyrdyń ólimtiginen 2 ret synama alyp, zerthanalyq taldaý júrgizdi. Taldaý qorytyndysynda sibir jarasy anyqtaldy. Úshinshi sıyr aýrýdy mal soıý beketinen juq­tyrǵan bolýy múmkin ekeni aıtylyp otyr.

«Jalpy, Atyraý qalasyna iri qaranyń 80 paıyzy Batys Qazaqstan oblysynan ta­sy­maldanady. Oblystyń aýdandarynan soıýǵa mal ákeletin ká­sipkerler bar. Karantın talabyna sáıkes soıýǵa ákelinetin maldyń qujaty bolýy qajet. Biraq muny eskermeıtin kásipkerler bar. Keıingi 5 kúnde satýǵa, soıýǵa mal ákelgen 19 ká­sipkerge aıyppul salyndy. Sebep – maldyń qujaty tolyq emes nemese durys emes. Al «Asyl-Agro» sharýa qoja­ly­ǵynyń mal soıý beketi tolyq dezınfeksııalandy. Ony júrgizýge 10 maman tartyldy. Aýrý belgisi tabyl­ǵan aýmaqta turǵan bar­lyq malǵa qaıtadan vaksına salyn­dy. Maldyń keıbiri aýrý osha­ǵynan taza aýmaqqa kóshirildi», dedi ákimniń orynbasary.

Veterınarlyq qyzmet eki baǵytta júrgiziledi. Birinshisi – tórt túlikke vaksınalaý júr­gizetin veterınarlyq stansa. Bul qurylym jergilikti bıýdjet ar­qyly qarjylandyrylady. Qazir Atyraý qalasy men 7 aýdan­­da veterınarlyq stansalar bar. Bul stansalarda 70-ge jýyq maman jumys isteı­di. Byltyr jergilikti bıýdjet esebinen veterınarlyq stan­salarǵa 42 jańa avtokólik satyp alynǵan. Máselen, Reseı Federasııasynyń Astrahan oblysymen shektesetin ári aýyldyq okrýgi kóp Qurmanǵazy aýdanyna 12 kólik bólinipti. Al Qy­zylqoǵaǵa – 6, Inder, Ma­hambet aýdanynyń árqaısysyna – 5, Atyraý qalasyna, Isataı men Jylyoı aýdanyna – 4, Ma­qat aýdanyna 2 kólikten berilgen.

Al ekinshisi – veterınarlyq baqylaý men qadaǵalaý júr­gi­zetin oblystyq aýmaqtyq ıns­peksııa. Sibir jarasy tirkelgen soń, Astana men Batys Qazaqstan oblysynan qosymsha mamandar shaqyrtylǵan.

«Bıyl oblystyń sharýashy­lyq qurylymdary men jeke ıeliktegi tórt túlikti qaýipti aýrý­larǵa qarsy vaksınalaýǵa 3 mln doza dári bólindi. Vaksı­nalaýdy jergilikti veterına­rlyq stansa mamandary júr­gizip keledi. Osy kezge deıin malǵa 2 mln 800 myń doza dári egildi», deıdi Jasulan Bısem­bıev.

Sibir jarasynyń saldary qandaı? Atyraý oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy bas­shysynyń orynbasary Al­magúl Ábilovanyń aıtýynsha, 22 qarashada qasaphana ju­mys­shysy №2 oblystyq aýrýhanaǵa jetkizilgen. О́ıtkeni odan sibir jarasynyń bastapqy belgileri baıqalǵan.

«Naýqastyń qolyndaǵy ja­ra­­qattan PSR synamasy alyn­dy. Zerthanalyq taldaý oń nátı­je berdi. Naýqasqa sibir ja­ra­synyń terilik dıagnozy qoıyl­dy», dep habarlady A.Ábilova.

О́lgen malmen baılanys­ta bolǵan 16 adam medısına qyz­met­kerleriniń baqylaýyna alyndy. Olardan sibir jarasyn juqtyrý belgileri baıqalmaǵan.

«Sibir jarasynyń birneshe formasy bar. Bul aýrý maldan adamǵa qol men aıaqtyń ashyq jeri arqyly juǵady. Onyń belgileri 14 kún ishinde nemese 5-6 kúnde anyqtalady. Atal­ǵan aýrý­dy juq­tyrý belgisi ras­talǵan naý­qasqa sibir jara­synyń terilik formasy degen dıagnoz qoıyldy. Bul – je­ńil ótetin forma túri. Qazir naý­qastyń dene qyzýy qalyp­ty, densaýlyq jaǵdaıy qana­ǵattanarlyq. Medısınalyq hat­tamaǵa sáıkes antıbıotık terapııamen emdelip jatyr», dedi A.Ábilova.

Atyraý oblysy