Qazirgi ýaqytta elimizde taza energııaǵa degen kózqaras ózgerdi. Onyń bir dáleli bıylǵy qazan aıynda ótken beıbit atom elektr stansasyn salýǵa qatysty ótken jalpy halyqtyq referendýmda kórinis tapty. Al taıaýda Astana qalasy ákimdigi «Ortalyqtandyrylǵan kitaphanalar júıesine» qarasty Ortalyq balalar jáne jasóspirimder kitaphanasynda «Qazaqstandyq atom elektr stansalary» JShS-men birlesip, taza energııa taqyrybyna arnalǵan kitaptardan arnaıy kitap kórmesi ótti.
Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, bul aǵartýshy is-shara bir kúndik qana emes. Anyǵynda kórme bir aı boıy kitaphana oqyrmandaryna qoljetimdi bolady. Sondaı-aq kitaphana oqyrmandaryna «AES: Turaqty energııa» atty arnaıy daıyndalǵan 20 mınýttyq fılm kórsetildi.
Ondaǵy maqsat – atom elektr stansasynyń aldaǵy jumysy týraly kópshilik nazaryna tolyqqandy aqparat usyný. Halyq arasynda taza energııa óndirý joly AES-ke qatysty ústirtin áńgimeler aıtylǵanmen, ǵalymdar dáleldegen, ǵylymı eńbekter men derekti fılmder aıtarlyqtaı kóp emes. Sondyqtan ǵylymı turǵyda durys túsinik qalyptastyrý maqsatymen osy derekti fılm kórsetildi.
Izgilikti is-sharaǵa «QAES» JShS jetekshi ınjeneri Asýan Sııabekov qatysyp, elimizdiń taza energııa kózine degen memlekettik ustanymyn, sondaı-aq jahandyq jylynýǵa qatysty halyqaralyq kelisimder men sharttar jóninde túsinik berdi. Sóıtip, jınalǵan aýdıtorııaǵa taza energııanyń el ómirindegi róli men búgini jáne bolashaǵy týraly keńinen tarqatyp áńgimeledi.
«Atom elektr stansasy – bile bilgenge, el úshin uzaq merzimdi paıda kózi. О́nerkásip pen el ekonomıkasy úshin mańyzdy ári qajetti perspektıvalyq joba. Qazir elimizde qaýipsizdik deńgeıi joǵary jańa býyndy AES salý múmkindigi qarastyrylyp jatyr. Sonymen qatar nysandy salý jáne paıdalanýǵa qatysty barlyq úderis búkil órkenıetti álemde qoldanylatyn halyqaralyq qaýymdastyq ázirlegen erejeler men talaptarǵa sáıkes júzege asyrylady», dedi ınjener.
Onyń aıtqanyna qulaq qoısaq, bul jobaǵa Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttik te (MAGATE) aralasatyn bolady. Qazir ıadrolyq reaktorlar álemniń 31 elinde jumys istep tur. Olardyń qatarynda AQSh pen Fransııa da bar. Búginde Qytaı, Ońtústik Koreıa, Úndistan, Túrkııa, Ulybrıtanııa jáne Reseı elderinde AES salynyp jatyr.
Is-sharany uıymdastyrýshylar elimizdiń energetıkalyq qaýipsizdigi men osy salanyń qyzyǵýshylaryn jáne taza energııaǵa qatysty tanym-túsinigin keńeıtemin degen árbir astanalyqty atalǵan kórmege shaqyrdy. Kórme bir aı boıy jalǵasady.
