Foto: kp.ru
H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý ýnıversıtetinde ótken semınarda Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi BAQ salasyndaǵy memlekettik saıasat departamentiniń dırektory Qaınar Ahetov, respýblıkalyq jáne jergilikti BAQ ókilderi, joǵary oqý ornynyń oqytýshylary men stýdentteri qatysty. Munaı-gaz salasyndaǵy otandyq kásiporyn men osy salada jazatyn jýrnalıster ózara pikir almasty.
«Bizdiń mınıstrliktiń salalyq jýrnalıstıkany damytýǵa baǵyttalǵan jol kartasy bar. Birneshe ýnıversıtetpen birlesip qarjy, ekonomıka, ekologııa jáne munaı-gaz salasyna beıimdelgen jýrnalıster úshin túrli is-sharalar uıymdastyrylyp keledi. Sondaı is-sharanyń biri – munaı-gaz jáne ekologııalyq baǵyttaǵy semınar», dedi Q.Ahetov.
Onyń deregine súıensek, «Mass-medıa týraly» Zańda BAQ pen jýrnalıster bedelin kóterýge baǵyttalǵan birqatar mańyzdy jaıt qamtylǵan. Birinshiden, BAQ materıaldaryna qoıylatyn talap boıynsha sotqa shaǵymdaný merzimi 1 jylǵa belgilengen. Ekinshiden, BAQ suraýlaryna jaýap merzimi buryn 7 jumys kúni bolǵan. Qazir bul 5 jumys kúnine deıin qysqartylǵan. Úshinshiden, jýrnalıstiń kásibı qyzmetine quqyqtyq kepildikter qamtamasyz etiledi. Tórtinshiden, sýısıd jasaý ádisteri men dál sondaı áreketke úgitteıtin aqparat taratýǵa tyıym salynyp otyr.
«Jańadan qabyldanǵan «Mass-medıa týraly» zańnyń negizin eki birtektes zańnyń sıntezi quraıdy. Bul – «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» jáne «Teleradıo habar taratý týraly» zańdar. Eń mańyzdysy, bul zań «Mass-medıa» men «BAQ» uǵymdary arasyndaǵy aıyrmashylyqty belgileıdi. Zańǵa sáıkes mass-medıaǵa buqaralyq aqparat quraldary men ınternet-resýrstar jatqyzyldy. Taǵy bir jaıt – memlekettik aqparattyq saıasatty tıimdi iske asyrý maqsatynda zań aıasynda granttyq qarjylandyrýǵa kóshý júzege asyrylady. Granttar memlekettik emes buqaralyq aqparat quraldaryna otandyq kontentti damytý, elimizdiń aqparattyq egemendigin nyǵaıtý jáne qorǵaý úshin beriledi. Eń bastysy, jýrnalıster qyzmetine quqyqtyq kepildikter zań deńgeıinde bekitildi. Osy maqsatta «jýrnalıstiń erekshe mártebesi» uǵymy engizildi. Bul jýrnalıstiń quqyqtary men bostandyǵyn qorǵaýdy, aqparat izdeý, suraý salý, alý jáne taratý kezinde keńeıtilgen quqyqtardy qamtamasyz etedi», dedi Q.Ahetov.
Jıynda salalyq jýrnalıstıkany damytý qajettigi de sóz boldy. О́ıtkeni bul BAQ-tyń taralymyna, oqylymyna oń áser etedi. Máselen, «Maǵynaly bıznes» PR-agenttigi» JShS bas dırektory Laýra Súleımenova alǵashqy eńbek jolyn mekteptiń muǵalimdiginen bastaǵan. Osy salada 10 jumys istegen soń jýrnalıstıkaǵa bet burǵan. Qazir óz isin qolǵa alǵan.
«Salalyq jýrnalıstıkany tańdaǵan jýrnalısterge taldaý jasaı alatyn sarapshylyq qabiletin jetildirý qajet. Árıne, bul úshin kóp izdený, úırený artyq etpeıdi», deıdi L.Súleımenova.
Qazir jýrnalıster arasynda bir salany qamtyp, tek sonyń uńǵyl-shuńǵylyn tereń zerttep júrgender kóp emes. Máselen, munaı-gaz ónerkásibi týraly jazýǵa mashyqtaný ońaı emes. О́ıtkeni munaı-gaz salasynyń ken ornyna barlaý men burǵylaý júrgizý, ónim óndirý, ony óńdeý, tasymaldaý sekildi baǵyttary bar. Buǵan qosa «qara altynnyń» saldarynan qorshaǵan ortaǵa keletin zııany az emes. Mine, osy salanyń osyndaı qaltarysy zertteý maqalanyń júgin de kóteredi, mańyzyn da aıshyqtaı túsedi.
Oblystyq «Prıkaspııskaıa kommýna» gazetiniń arnaýly tilshisi Tımýr Qazıevtiń pikirinshe, salalyq jýrnalıstıkanyń ereksheligi kóp. Birinshiden, jýrnalıstiń kúndelikti aqparatpen shektelmeı, sheberligin shyńdaýyna yqpal etedi. Ekinshiden, bir taldaý maqalany jazý úshin birneshe salanyń mamanymen pikirlesip, ózge bir taqyrypty qozǵaýyna sebep bolatyn málimetterge kezigýi múmkin. Úshinshiden, arnaıy dıplomy bolmasa da ózi tańdaǵan salanyń kásibı mamanyndaı tájirıbe jınaıdy.
«Jýrnalısterdiń jergilikti atqarýshy organnan málimet alýyna yqpal etetin jaıt – ashyqtyq. Bul ásirese, bıýdjetten bólinetin qarjynyń kólemi, tıimdi jumsalýy týraly jýrnalıstik zertteý jazýǵa qajet», deıdi T.Qazıev.
Atyraý oblysy
