Kórme • 18 Jeltoqsan, 2024

Kórme tórinde – kóne dáýir

72 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

«Ulytaý» ulttyq tarıhı-mádenı jáne tabıǵı mýzeı-qoryǵy Jezqazǵan qalasynda Ulytaý oblysynyń Tarıhı-arheologııalyq mýzeıimen birlesip Joshy ulysynyń 800 jyldyǵyna arnalǵan «Altyn Orda (Joshy ulysy) kezeńiniń tarıhı-mádenı murasy» taqyrybynda kórme uıymdastyrdy.

Kórme tórinde – kóne dáýir

Sýretterde: 1. Kór­meni uıymdastyrýshylar Al­tyn­shoqydan tabylǵan Ámir Temirdiń tasqa qasha­typ jaz­ǵan jazýynyń kó­shir­me­siniń qasynda. 2. Jo­shy­hannyń qubbasy

Qazirgi Qazaqstan Altyn Orda-nyń, ıaǵnı Joshy uly­­synyń murageri ekeni jóninde el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev únemi aıtyp keledi. Mem­leket basshysy Aty­raý qa­lasynda ótken Ult­tyq quryltaıda Joshy uly­synyń ne­gizi qalanǵa­nyna 800 jyl tol­ǵanyna, onyń zor rámizdik máni ári Qazaqstannyń mem­le­ket­tilik dástúrinde aıryq­sha orny bar ekenine aı­ryqsha toqtalǵan bolatyn. Sondyqtan da, eski men ja­ńanyń, keshe men búginniń baılanysyn búgingi urpaq bilýi kerek.

«Ulytaý» ulttyq ta­­rıhı-mádenı jáne ta­bıǵı mýzeı-qoryǵynyń aýmaǵynda Altyn Orda dá­ýirine jatatyn 10-nan asa tarıhı eskertkish saqtalǵan. Olardyń qatarynda Jo­shy han, Bolǵan ana, Qu­lan ana, Aıaqqamyr (Qut­lyq Temir), Talmas ata, Kelintam keseneleri, Edige mazary, Altynshoqy tó­besi, t.b. bar. Osy tarıhı oryndardan jınaqtalǵan já­digerlerdiń birshamasyn kórmege qoıdyq», deıdi «Ulytaý» ulttyq tarıhı-mádenı jáne tabıǵı mýzeı-qoryǵynyń dırektory Álibek Kúzerbaev.

pr

Kórmege kelýshiler Joshy han kesenesiniń qub­basyn, Saraıshyq qala­synan tabylǵan ydys-aıaqtardy, ortaǵasyrlyq biregeı monetalardy, tarıhı kitaptardy, t.b. kóre alady.

Ár jádiger – bir tarıh. Aıtalyq, qubba degen ne? Muny ekiniń biri bile bermeıtini anyq. Qubba dep ıslam sáýletinde kúmbez nemese tóbesi kúmbezdi bolyp keletin qurylysty ataǵan eken. Joshy han qubbasy 1973 jyly tabyl­ǵan. Kezinde keseneniń eń bıigine ornatylǵanǵa uqsaıdy, biraq keıin qulap, synyqtary jerge túsken. Ekspedısııa músheleri sol synyqtardy qurastyryp qalpyna keltirgen. Sol qub­ba kórmege kelýshilerdiń qyzyǵa qaraıtyn jádiger­leriniń birine aınalyp tur.

 

Ulytaý oblysy