Aqshany boıaý jobasy engizildi
Bıyl memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý barysynda qazynadaǵy qarajattyń jumsalýyn qatań baqylaý maqsatynda bıýdjetti ıgerý kezinde «aqshany boıaý» tetigin engizý jónindegi joba júzege asyrylady.
Bul tetik «Sıfrlyq teńge» platformasynda iske qosylyp, qarajatty jumsaý kezinde ashyqtyqty qamtamasyz etýdiń jáne jemqorlyq táýekelderin azaıtýdyń mańyzdy quraly bolyp esepteledi.
Buǵan qosa bıýdjettik aqshany bólýden bastap tolyq ıgerýge deıingi barlyq kezeńderde paıdalanýdy baqylaýǵa múmkindik beredi. Árbir teńge biregeı sıfrlyq belgini alyp, jymqyrý múmkindigin boldyrmaıdy jáne bıýdjetti utymdy paıdalanýǵa yqpal etedi.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresti jetildirý boıynsha EYDU-men ózara is-qımyldy nyǵaıtý
BUU-nyń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres jónindegi konvensııasynyń maqsaty – jemqorlyqqa neǵurlym tıimdi jáne pármendi qarsy is-qımylǵa, sondaı-aq halyqaralyq yntymaqtastyqty qoldaýǵa baǵyttalǵan sharalardy nyǵaıtý.Qazaqstan halyqaralyq standarttardy ımplementasııalaý arqyly ulttyq zańnamany jáne quqyq qoldaný praktıkasyn úzdiksiz jetildire otyryp, osy Konvensııanyń qol qoıýshysy jáne belsendi qatysýshysy bolyp esepteledi.
Halyqaralyq jemqorlyqqa qarsy kúres kúni qarsańynda EYDU sybaılas jemqorlyqqa qarsy jelisiniń Ystambul is-qımyl jospary sheńberinde qazaqstandyq zańnama monıtorınginiń 5-raýndyn baǵalaý nátıjeleri jarııalandy.
Monıtorıng engiziletin sharalardyń tıimdiligine baǵdarlanǵan jańa ádisnama boıynsha júrgizilgenin atap ótken jón.
EYDU sarapshylarynyń esebinde Qazaqstannyń negizgi salalardy reformalaýdaǵy eleýli jetistikteri atap ótildi, sondaı-aq odan ári damytý úshin usynymdar berildi.
Qazaqstan Ortalyq Azııada jemqorlyqqa qarsy reformalardy iske asyrýdyń júıeliligi men josparlylyǵy boıynsha ozyq nátıjelerdi kórsete otyryp, óńirdegi kóshbasshylyqty nyǵaıtty. Mamandardyń pikirinshe, el halyqaralyq standarttardy ulttyq erekshelikterge beıimdeı otyryp, tıimdi paıdalanady.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qoǵamdyq keńes
Osy jyly elimizde sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń jańartylǵan Qoǵamdyq keńesiniń birinshi otyrysy ótti. Keńes quramyna Parlament Májilisiniń depýtattary – Marat Bashımov, Nıkolaı Arsıýtın jáne Aıdos Sarym, sondaı-aq Beıbit Mamraev, Dıhan Qamzabekuly, Kákimjan Bıshmanov, Aınur Sabıtova, Mels Semgalıev, Erbol Ústemirov, Serik Sápıev, Ǵanı Nyǵmetov jáne Mıhaıl Kolomın syndy qoǵam qaıratkerleri men ǵalymdar kirdi.
Otyrysta Qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy bolyp ashyq daýys berý arqyly biraýyzdan Marat Bashımov qaıta saılanǵan bolatyn.
«Jemqorlyqqa qarsy barlyq mańyzdy bastamalar Qoǵamdyq keńes múshelerimen talqylanatyn bolady. Keńes zańnamany jetildirý boıynsha usynystar engizýge, strategııalyq qujattardy talqylaýǵa qatysýǵa, Agenttiktiń jumysyna monıtorıng pen baǵalaý júrgizýge, sondaı-aq ony odan ári jaqsartý úshin usynymdar ázirleýge quqyly», - deıdi sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet basshysy Ashat Jumaǵalı.
Qoǵamdyq keńester jemqorlyqqa qarsy saıasatty iske asyrý prosesinde mańyzdy ról atqarady. Olardyń yqpaly men ókilettigi jyl saıyn artyp keledi. Keńes músheleri úkimettik emes uıymdardyń, buqaralyq aqparat quraldarynyń jáne ǵylymı toptardyń sarapshylaryn tarta otyryp, ózekti máselelerdi zertteý úshin jumys toptaryn qura alady.
«Bızneske jol» jobasy
Bıylǵy jyldyń 20 jeltoqsanynda Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet «Atameken» UKP, Astana memlekettik qyzmet haby, EQYU keńsesi jáne Bas prokýratýra janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasymen birlesip sıfrlandyrý arqyly ákimshilik kedergilerdi joıý máseleleri boıynsha bıznes-qoǵamdastyqpen kezdesý ótkizgen bolatyn.
«Bızneske jol» jobasyn iske asyrý sheńberinde Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet «Atameken» UKP-men birlesip aǵymdaǵy jyldyń 11 aıynda 25 myń kásipkerdiń quqyǵyn qorǵady (joba bastalǵannan beri 47 myń, 2022-2024 jj.).
Aıta keteıik, jobanyń maqsaty – kásipkerlerge ártúrli ákimshilik kedergilerdi, qujattardy resimdeý kezinde áýre-sarsańdardy eńserýge kómektesý, memlekettik qyzmetshiler qabyldaıtyn sheshimderdiń merzimderi men ashyqtyǵyn saqtaýdy qamtamasyz etý. Buǵan qosa joba kásipkerler jerdi resimdeý, sáýlet jáne basqa da baqylaýshy organdardan ruqsat alý, kommýnıkasııalardy qosý, sondaı-aq memlekettik qoldaýdy (kredıtter, granttar, sýbsıdııalar) alý kezinde kezdesetin naqty problemalardy sheshýmen aınalysady.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy forým
Qaraǵandyda jastar arasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan «Adal bol – adam bol» atty forým ótken bolatyn. Is-sharanyń kótergen máselesi – Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jáne ınternet-alaıaqtyq.
Forým spıkerleri jastardyń qarjylyq jáne jeke qaýipsizdigine qaýip tóndiretin zamanaýı ınternet-alaıaqtyq shemalary týraly aıtty. Jeke derekterdi qorǵaý tásilderine, alaıaqtyq shemalardy tanýǵa jáne ınternet-qylmyskerlermen betpe-bet kelgende durys áreket etýge erekshe nazar aýdaryldy.
Qatysýshylarǵa sybaılas jemqorlyqtyń qoǵam men ekonomıkaǵa qalaı áser etetini, sondaı-aq árbir azamat osy qubylyspen kúresý úshin qabyldaı alatyn sharalar týraly túsindirildi.
Qazaqstanda sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres únemi basty nazarda bolǵan másele. Bul baǵytta memleket túrli ádister men strategııalardy engizip, jemqorlyqty azaıtý úshin birqatar júıeli qadamdar jasap jatyr. Bıylǵy jyly elimizdegi jańa jetistik retinde jobalyq basqarýdyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetke engizildi. Bul qadam Qazaqstannyń memlekettik organdarynyń tıimdiligin arttyryp, qoǵamdyq senimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan mańyzdy shara.
Jobalyq basqarý — bul ýaqyt boıynsha shektelgen, maqsatqa baǵyttalǵan jumystardy tıimdi uıymdastyrý úshin qoldanylatyn ádis. Ádette, ol resýrstardy josparlap, basqarýdy, ýaqytty qadaǵalaýdy, qyzmetkerlerdiń jumysyn úılestirýdi jáne nátıje boıynsha esep berý júıesin qamtıdy. Mundaı júıe negizinen iri memlekettik jobalar men baǵdarlamalarǵa qoldanylatyn bolsa, onyń tıimdiligi uzaq merzimdi jáne strategııalyq maqsattarǵa jetýde aıtarlyqtaı mańyzdy ról atqarady.
Qazaqstanda jobalyq basqarý ádisin sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmette qoldaný arqyly birneshe maqsattarǵa qol jetkizý kózdelgen. Bul sheshim memlekettik basqarý júıesiniń ashyqtyǵyn arttyryp, resýrstardy tıimdi paıdalaný men jobalardy júzege asyrý barysynda týyndaıtyn sybaılas jemqorlyq táýekelderin azaıtýǵa múmkindik beredi.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl týraly ulttyq baıandama daıarlandy
Jalpy baıandamada jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrý, memlekettik organdar men uıymdarda sybaılas jemqorlyq táýekelderin joıý, sondaı-aq jemqorlyq úshin jaýapkershiliktiń bultartpastyǵyn qamtamasyz etý boıynsha qabyldanǵan jáne josparlanatyn sharalar týraly aqparat qamtylady.
Bıylǵy jyly sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyldaǵy, onyń ishinde «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy volonterlik» jobasy sheńberinde úkimettik emes sektordyń róli jarııalandy.
Qujatta sheneýnikterdiń azamattarmen tikeleı baılanysyn boldyrmaýdyń negizgi faktory retinde memlekettik qyzmet, memlekettik apparatty sıfrlandyrý salasyndaǵy sybaılas jemqorlyq táýekelderin azaıtý týraly málimetter qamtylǵan.
Almaty qalasynyń taý bókterindegi aımaqtarynda jer ýchaskelerin salý jáne bólý, bilim berý salasyndaǵy bıýdjet qarajatyn josparlaý men ıgerý, sondaı-aq bilim dıplomy blankileriniń aınalymy jáne ǵylymı dárejeler berý máseleleri boıynsha jemqorlyq táýekelderin syrtqy taldaý nátıjelerine erekshe nazar aýdaryldy.
Sonymen qatar quqyq qorǵaý jáne arnaýly memlekettik organdardyń jemqorlyq quqyq buzýshylyqtardy anyqtaý jáne jolyn kesý, zańsyz satyp alynǵan aktıvterdi qaıtarý jónindegi qyzmetiniń nátıjeleri usynyldy.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat tujyrymdamasyn iske asyrý, ozyq halyqaralyq standarttardy engizý jónindegi sharalar kórsetilgen.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy zańnamany «GREKO» baǵalady
Qazaqstan Sybaılas jemqorlyqqa qarsy memleketter toby (GREKO) Eýropa Keńesimen ózara árekettese otyryp, sybaılas jemqorlyqqa qarsy zańnamany jáne quqyq qoldaný praktıkasyn jetildirý boıynsha birqatar jumysyn júzege asyrdy.
Esterińizge sala keteıik, Qazaqstan 2020 jyldyń qańtar aıynan bastap GREKO-nyń Ortalyq Azııadaǵy jalǵyz ókili bolyp esepteledi.
Aldyńǵy baǵalaý 2021 jyly 1 jáne 2 raýndtardy biriktire otyryp júrgizildi. Usynymdardyń oryndalýy týraly esep 2023 jyldyń 6 qyrkúıeginde Eýropa Keńesiniń jáne Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmettiń saıttarynda jarııalanǵan edi.
GREKO-nyń baǵalaý tobyna Fransııa, Ispanııa, Horvatııa, Rýmynııanyń ókilderi, sondaı-aq GREKO Hatshylyǵynyń jaýapty orynbasary Laýra Sanz-Levıa bastaǵan qyzmetkerler kiredi.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmettiń tóraǵasy A. Jumaǵalı monıtorıngtik toppen kezdesýde Qazaqstannyń GREKO-ǵa músheliginiń mańyzdylyǵyn atap ótip, sarapshylardyń eldiń sybaılas jemqorlyqqa qarsy júıesin nyǵaıtý men damytýǵa qosqan úlesin aıtty.
Baǵalaý toby vızıt aıaqtalǵannan keıin Eýropa Keńesiniń sybaılas jemqorlyqqa qarsy standarttaryn eskere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyn jáne ony qoldaný praktıkasyn jetildirý jóninde esep pen tıisti usynymdar daıyndaıtyn boldy.
Islam Yntymaqtastyǵy Uıymymen baılanys nyǵaıdy
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet turaqty negizde halyqaralyq yntymaqtastyqty jetildirý boıynsha jumys júrgizedi. Qatardyń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy vedomstvosy basshysynyń shaqyrýymen bıylǵy jyldyń 26-27 qarashasynda Doha qalasynda Tóraǵa Ashat Jumaǵalı bastaǵan Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet delegasııasy Islam Yntymaqtastyǵy Uıymyna (IYU) múshe elderdiń jemqorlyqqa qarsy organdarynyń Ekinshi mınıstrlik kezdesýine qatysqan bolatyn.
Is-sharaǵa álemniń 53 elinen 250-den astam delegat, sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik uıymdar qatysty.
Is-sharanyń maqsaty – ıslam áleminiń jemqorlyqqa qarsy vedomstvolarynyń ókilderi, sarapshylar men halyqaralyq uıymdar arasyndaǵy sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl salasyndaǵy ózekti syn-qaterlerdi talqylaý jáne yntymaqtastyqty nyǵaıtý.
Qazaqstannyń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmeti jemqorlyqqa qarsy saıasat tujyrymdamasyn, zańnamalyq bastamalardy iske asyrý, aldyn alý jáne qylmystyq-quqyqtyq sharalardy qoldaný, sıfrlyq sheshimderdi engizý, onyń ishinde «aqshany boıaý», qylmystyq aktıvterdi izdeý jáne qaıtarý máseleleri boıynsha jemqorlyqqa qarsy is-qımyldyń qazaqstandyq tájirıbesin tanystyrdy.
Yntymaqtastyq halyqtardyń ál-aýqatyn jaqsartý jónindegi memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý sheńberinde áleýmettik-ekonomıkalyq jáne mádenı ortanyń ortaq qundylyqtary men erekshelikterin bólisetin osy uıymǵa qatysýshylar arasyndaǵy senimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
