Qashyqtan qadaǵalaý múmkindikteri

Memlekettik qyzmet kór­setýdiń sapasy – qoǵamdaǵy áleýmettik turaqtylyqty, azamattardyń memlekettik organdarǵa degen senimin jáne ekonomıkalyq damýdy qamtamasyz etetin mańyzdy faktor. Keıingi jyldary bul salada oń ózgerister baıqalǵanymen, ósim barlyq óńirde birkelki bolmaı tur.

«Shyǵys Qazaqstan jastar aqparat analıtıkalyq agenttigi» QB júrgizgen qoǵamdyq monıtorıngtegi byltyrǵy taldaýlardy qarasaq, memlekettik qyz­met kórsetý sapasyn baǵalaýda oń ser­pin Almaty men Astana qalasy jáne Almaty oblysynda kórsetilgen. Teris dınamıka Ulytaý men Jetisý óńirinde kóbirek tirkelgen. Ashyp aıtsaq, Ulytaý oblysynda – 58,8%, Jetisý oblysynda 60,8% ǵana turǵynnyń kóńili tolǵan. Al Abaı men Túrkistan oblysyndaǵy halyqtyń 70,6%-y kórsetilgen qyzmet­terge qanaǵattanǵan.

Demek aımaqtyq teńsizdikter áli ózekti. Buǵan qosa sıfrlyq qyzmet­ter­degi aqaýlar, bıýrokratııalyq kedergi­ler jáne negizsiz bas tartý derekteri de memlekettik qyzmetterdiń sapasynyń tómendeýine áser etip otyr. Máselen, jaqynda Májilis minberinde depýtat Amanjol Áltaı byltyr elimizge tartylǵan sheteldik ınvestısııa kóle­miniń 2023 jylmen salystyrǵanda tómen­deýiniń bir sebebi retinde osy bıýrokratııalyq kedergilerdi atap kór­setedi. Sebebi bıznesti tirkeý, salyq tóleý, lısenzııa alý sekildi qyzmetter­diń sapasy kásipkerlik ortanyń damýy­na tikeleı áser etedi. Eger kásipker­ler memlekettik qyzmetterdi jyl­dam ári yńǵaıly túrde alsa, olar jańa jo­balarǵa senimdilikpen ınvestı­sııa salady. Kerisinshe, qyzmet kórsetý sapasy tómen bolyp, kásipkerler bıý­rokratııalyq kedergilerge tap bolsa, ekonomıka da baıaý damıdy.

«Búginde sheteldik jáne otandyq ınvestorlar ekonomıkalyq kórset­kish­termen qatar, eldiń ınstıtýsıo­naldyq jáne repýtasııalyq turaqtylyǵyna da erekshe mán beredi. Sol sebepti ınves­torlar úshin quqyqtyq kepildikterdi kúsheıtý, memlekettik retteýdiń ashyq­tyǵyn qamtamasyz etý jáne ákimshilik kedergilerdi azaıtý boıynsha júıeli jumys júrgizý qajet. Muny el Prezı­denti de taıaýdaǵy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtyp, ınvestısııa tartý, bıýrokratııalyq kedergilerdi joıý jáne iri ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýdy jedeldetý máselelerine erek­she nazar aýdardy. Bul rette Qazaq­stannyń ınvestısııalyq ımıdjin jaq­sartý naqty ınstıtýsıonaldyq refor­malarǵa negizdelýge tıis. Bul baǵyt­taǵy sheshýshi qadamdar qatarynda zańna­mamen negizdeı otyryp, ákimshilik kedergilerdi qysqartý jáne ınvestorlarmen jumystyń ashyqtyǵyn arttyrý da bar», dedi Májilis depýtaty.

Sondaı-aq Memlekettik qyzmet isteri agenttigi júrgizgen baqylaý is-shara­larynyń byltyrǵy qorytyndysy­na zer salsaq, 150 myńnan asa buzýshy­lyq anyqtalǵan. Kórsetkishti 2023 jylǵy derektermen salystyrsaq, 2,3 esege art­qany kórinedi. Onyń shamamen 61%-y, ıaǵnı 91 myń fakt qyzmet kór­setý tártibin buzýmen baılanysty eken.

Sáıkesinshe, 1 642 qyzmetker tár­tiptik, 458 laýazymdy tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Nátı­je­sinde, memleket kirisine aıyppul tú­rin­de 40,7 mln teńge óndirildi. Oǵan qosa ­­2 myńǵa jýyq qyzmet alýshynyń qu­qy­ǵy qalpyna keltirilipti.

– Atap aıtqanda, 325 adamǵa jer ýchaskeleri berilip, 143 ýchaskeniń nysanaly maqsaty ózgertildi. Sondaı-aq aýyl sharýashylyq salasynda óndirýshilerge 749 mln teńge bólindi, jolaýshylar tasymalymen aınalysatyn tıisti qyzmet alýshylarǵa 800 mln teńge kóleminde sýbsıdııa berildi. Quqyqtardy qalpyna keltirý sanynyń basym bóligi Qostanaı, Aqmola jáne Pavlodar oblystarynda boldy. Jalpy kóptegen azamat memlekettik qyzmetterdi alý kezinde óz quqyqtarynyń buzylǵanyn ańǵarmaýy múmkin. Keıde olar zańsyz bas tartýǵa tap bolyp, ózderine tıesili qyzmetterdi talap etýge quqyǵy bar ekenin bilmeı jatady, – deıdi Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Salaýat Múksimov.

Osy máseleni sheshý úshin byltyr tıisti zańǵa ózgerister engizilgen. Izinshe, agenttikke jańa múmkindikter berilip, endi olar memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerine qol jetkizip, azamattardyń quqyqtary buzylǵanyn shaǵymdaryn kútpeı-aq anyqtaı alady. Bul – qashyqtan monıtorıng dep atalatyn jańa ádis. Joǵaryda keltirgen buzýshylyqtardyń basym bóligi osy tásil negizinde anyqtalyp, azamattardyń quqyqtary der kezinde qorǵalǵan.

– Máselen, agenttikpen Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń О́nerkásip­tik qaýipsizdik komıtetinde júrgizilgen tekserý nátıjesinde birqatar negizsiz bas tartý derekteri anyqtaldy. Osylaı­sha, 48 qyzmet alýshynyń ótinishteri qaı­ta qaralyp, qajetti memlekettik qyzmet­ter kórsetildi. Agenttiktiń Aqmola oblysy boıynsha aýmaqtyq departamenti Selınograd aýdanynyń ákimdigi jer komıssııasynyń otyrystaryn ótkizbeı qyzmet alýshylarǵa jer ýchaskelerin berýden negizsiz bas tartqany belgili boldy. Sóıtip, 154 qyzmet alýshy ótinish­pen qaıta júginbeı-aq qaralyp, tıisti qyzmet kórsetý nátıjeleri usynyl­dy. Jetisý oblysyndaǵy Panfılov aýda­nyndaǵy aýmaqtyq departamentte de «E-lısenzııalaý» AJ arqyly 12 qyzmet alýshyǵa eskızdi jobany ke­lisýden negizsiz bas tartqanyn baı­qap, barlyǵyna (qaıta júginýsiz) qaı­ta ótinishti talap etpeı kelisim berildi. ­Bul kórsetkishter qashyqtan monıto­rıng ádisiniń tıimdiligin dáleldedi, – deıdi S.Múksimov.

Qashyqtan monıtorıng ádisinen bólek, agenttik shaǵymdardy tez qaraý úshin tıisti jumystar júrgizip jatyr. Máselen, Sıfrlyq damý, ın­no­va­­sııalar jáne aeroǵarysh óner­­kásibi mınıstrligimen birlesip, «Tele­gram» mobıldi qosymshasyndaǵy «Egov­KzBot2.0» bot platformasy iske qosyl­dy. Onda qyzmet alýshylar qazirgi ýaqyt reji­minde memlekettik qyzmetter kór­setý sapasyna shaǵymdanýǵa jáne bıýro­kratııadan aryltý baǵytynda usy­nys­tardy bildirýge quqyly. Eger memle­kettik qyzmetterdi alý kezinde qandaı da bir problema bola qalsa, osy qosymsha kómegimen qyzmet alynǵan mekemeniń derekterin engizip, túsiniktemeler men shaǵymdaryn qosa joldaı alady. Kúni búginge deıin osylaı 80 adamnyń quqyǵy qalpyna keltirilgen.

Jalpy agenttik qyzmetterdi avtomattandyrý, úderisterdi jedeldetý, qyz­met kórsetý tártibin ońtaılandyrý, elektrondy formatqa kóshirý, NQA-daǵy qaıshylyqtardy joıý, «jasyryn» qyzmetterdi anyqtaý, merzimder­di qysqartý baǵytynda naqty nátıje­ler­ge qol jetkizgen. Máselen, balanyń ­týýyn tirkeý, turǵyn úı anyqtamala­ryn berý, kólik quralyn júrgizýge ruqsat berý aktisin berý, medısınalyq tekserý­den ótý, jer telimin alýǵa kezekke turý, bilim berý uıymdary bergen res­mı qujattarǵa apostıl qoıý boıyn­sha mem­­lekettik kórsetiletin qyzmet­ter toly­­ǵymen elektrondy formatqa kóshirildi.

Sondaı-aq eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý, aýyl sharýashylyǵy, bilim berý, ekologııa jáne tabıǵı resýrstar, ishki ister, densaýlyq saqtaý salalaryndaǵy 9 memlekettik qyzmet kórsetý tártibi retteldi. Al qorǵanys, ádilet, ekonomıka, aýyl sharýashylyǵy baǵytyndaǵy 11 memlekettik qyzmet kórsetýdiń jeke úderisteri avtomattandyryldy.

Mysalǵa, buryn bir qalaǵa nemese aýylǵa kóshken kezde áskerı esepke turý úshin qosymsha ótinish jazý kerek edi. Endi bul úderis avtomattandyryldy – siz tirkeý ornyńyzdy ózgertkende, áskerı esep te ózdiginen jańartylady. Bul sizdiń ýaqytyńyzdy únemdeıdi, onyń ústine artyq qujat jınaýdyń qajeti joq. Jer ýchaskesin jalǵa alý merzimin uzartý qyzmeti buryn qaǵaz nysanda 15 jumys kúninde qaralatyn, biraq qazir bul qyzmet elektrondyq formatqa kóshirilip, ótinish berý elektrondyq úkimet portaly arqyly júzege asyrylady. Ári merzim 10 jumys kúnine deıin qysqartyldy.

Agenttik qyzmet berýshi organdardyń qyzmetteri men halyqtyń suranysyn zerttep, qyzmetterdi ońtaılandyrý úshin tıisti taldaý jumystaryn da júr­gizgen. Nátıjesinde, 1,5 myńnan asa usynys ázirlengen. Osy usynystar negizinde ortalyq memlekettik organ­dar 492 is-sharany qamtıtyn 24 vedom­stvolyq jospardy bekitti. Sonymen qatar memlekettik qyzmetter kórsetý júıesindegi aqparattyń ashyqtyǵy men qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda Agenttik 2024 jyly áleý­mettik qamsyzdandyrý, jer qaty­nastary jáne múliktik quqyqtar salalarynda buryn «jasyryn» bolyp kelgen 20 qyzmetti anyqtap, olardy reestrge engizdi.