Dál qazir jumys qaınap jatyr. Aýmaǵy atshaptyrym óndiris sehtarynda uzyn-yrǵasy 500-den asa zamanaýı qural-jabdyq ornalastyrylǵan. Seh basshylarynyń aıtýyna qaraǵanda, daıyn ónim kólemi de kúnnen-kúnge kóbeıe túsýde. Aıyna 1 500 tonna ónim shyǵarady. О́ndirilgen sapaly ónimge suranys ta mol. Ázirge ónim ótkizýden kedergi bolǵan emes.
Tutynýshylar sany 700-ge jýyq. Kádimgi qaptyń áldeneshe túrin óndiretin kompanııa quramynda «Asyl arna», «Kókshe sıtı», «Kókshe ýpakovka», «Azııa polımer», «Nıtro Prodakt» tárizdi 6 jaýapkershiligi shekteýli seriktestik bar. Bir ǵajaby kásiporyn jumysshylarynyń 65 paıyzy qyz-kelinshekter.
Mine, aldymyzda toqyma sehy. Kúndelikti sharýasynan bas kótere almaı jatqan jumysshylardyń beıýaqytta kelgen bógde adamdarǵa burylyp qaraýǵa murshasy joq. Bireýimen jón surastyq. Toqymashy-nusqaýshy Rızagúl Ismaǵulova osydan 22 jyl buryn fabrıka iske qosylǵanda jumysqa ornalasqan alǵashqy mamandardyń biri eken.
«Bizdiń óńirde polımerlik qaptama óndiretin óndiris ornynda jumys isteıtin toqymashylar men tiginshilerdi daıarlaıtyn oqý oryndary joq. Bir qıyndyq osy tarapta. Tyǵyryqtan shyǵar jol izdegen kompanııa basshylary jumys isteýge yntaly adamdardy ózderi oqytyp alady. Osy jerde jumys tájirıbesinen ótkizedi. Bolashaq jumysshylardy daıarlaıtyn eki nusqaýshy bar. Jumysshylardyń yntasy jaqsy, óz isterine jaýapkershilikpen qaraıdy. Barlyǵy bir maqsatta jumys istegendikten, yrys úıirilip tur. Bizdiń kompanııa kádimgi kishigirim qaptardan bastap syıymdylyǵy 10-20 tonnalyq bıg-begterge deıin shyǵarady», deıdi ol.
Fabrıka jańa ashylǵan kezde jumysshylar sany az bolypty. Alǵashqy bette tórt aýysymmen jumys isteýge týra kelgen. Nebári 20 toqymashy eńbek etse kerek. Stanoktar da az. Kún ótken saıyn jumys aýqymy da kóbeıgen. Qazir eki sehty qosqanda 120-dan astam toqymashy jumys isteıdi, tiginshilerdiń sany júzge jýyq. Rızagúl Múlikqyzynyń ózi otyzǵa jýyq toqymashyny úıretip, tájirıbesimen bólisken.
Qaı jerde bolmasyn, is tetigi kadrǵa baılanysty. Kásiporynnyń alǵashqy jumysshylary Reseıde oqyp, úırengen. Keıin oqyp kelgender qap toqý, tigý jumystaryn ózgelerge úıretken. Alǵashqy bette bir stanokpen 700–800 qap tigip shyǵarsa, búginde bul kórsetkish áldeneshe ese ósken.
«Qazir de tórt aýysymmen kezektesip jumys isteımiz. Osy keste boıynsha jumys isteıtinder aıyna 200 myń teńgeden artyq eńbekaqy alady. Jumysshylar úshin áleýmettik kómek aıryqsha mańyzdy. Al bizde áleýmettik paket tolyq qarastyrylǵan. Jazǵy maýsymda demalys oryndaryna joldamamen jiberedi. 2022 jyly Qostanaı oblysyndaǵy «Sosnovyı bor» shıpajaıyna baryp demalyp qaıttym. Árıne, ońaı jumys bolmaıdy ǵoı. Bárine tózý kerek. Áıtse de kóńil aýdaratyn bir másele bar, qazir jastar jaǵy «aýyrdyń ústimen, jeńildiń astymen» júrgisi keledi. Bári birdeı bolmaǵanymen kópshiligi solaı. Demek «balany jastan» demekshi, eńbekke erte aralastyryp, tárbıeleý mańyzdy», deıdi.
Keıipkerimizdiń aıtýynsha, kásiporynda jumys isteıtinderdiń basym kópshiligi aǵa býyn ókilderi. Jastar jaǵy jumysqa ornalasqanymen, bir-eki kúnnen keıin aınyp qalady eken. Toqymashylar tapshylyǵy bar ekeni de ras. Sondyqtan bolar, shalǵaıdan kelip jumys istep jatqandar da kezigedi. Máselen, Rızagúl Múlikqyzynyń qaramaǵynda Mańǵystaýdan toǵyz, Qaraǵandydan eki adam kelip jumys istep jatyr eken. О́zge óńirlerden kelgenderge jaqsy jaǵdaı jasalǵan. Kásiporyn jataqhanasynan oryn bólingen. Ashanadan túski asty tegin ishedi, jol shyǵyny da kompanııanyń moınynda.
«Novopekte» jylyjaıǵa arnalǵan polıetılendi jamylǵy shyǵarylady. Mundaı jamylǵylardy jylyjaıda qoldanýǵa ábden bolady. Aýa raıy qolaısyz soltústik óńirde baqsha ónimderin óndirgisi keletinder úshin taptyrmaıtyn zat. Jamylǵynyń bir ereksheligi, jylyjaıdaǵy jylý uzaq ýaqytqa saqtalady. Mundaı jamylǵylardy jalǵyz jylyjaıda ǵana emes, aýyl sharýashylyǵynyń kez kelgen salasynda paıdalanýǵa bolady. Máselen, mal azyǵy uralaryn qaptasa, ylǵal ótkizbeı, sýyq kirgizbeı, saqtaýǵa múmkindik týǵyzbaq. Sondaı-aq azyq-túlik qoımalary úshin de asa qajet. Tipti qurylysta da paıdalanýǵa bolady.
Zaýyt aýqymy 45 myń sharshy metrdi alyp jatyr. Aıyna 8 mln dana daıyn ónim shyǵarady. Barlyq jumys osy jerde atqarylady. Shetten keletini azyn-aýlaq shıkizat qana. О́nim óńirdegi barlyq óndiris oryndary úshin qajetti dúnıe shyǵaryp otyr. Máselen, azyq-túlik ónimderinen bastap, qurylysqa qajetti zattardy qaptaıtyn ónim osy jerde.
Kókshetaý
