Volonter • 15 Naýryz, 2025

Qaıyrymdylyq – qasıetti paryz

90 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Keıingi jyldary Memleket basshysynyń bastamasymen jańa formatta, keń kólemde atalyp ótip kele jatqan Naýryznamanyń ataýly bir kúni, 15 naýryz – Qaıyrymdylyq kúniniń ózindik mán-mańyzy erekshe. Qarǵa tamyrly, qarshyǵa sińirli halqymyzdyń qanynda da bar qapysyz qasıet – qaıyrymdylyq.

Qaıyrymdylyq – qasıetti paryz

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

Qaıyrymdylyq – muqtaj jan­dar­ǵa tek materıaldyq kómek kór­setý emes, sonymen qatar rýhanı demeý, qoldaý bil­dirý, meıirimdilik pen izgilik tanytý. Qaıy­rymdylyq jasaý bar­shany jaqsylyqqa, adaldyq­qa, bas­qanyń jaǵdaıyna túsinistikpen, jana­shyrlyqpen qaraýǵa tárbıeleıdi. Qaıyrymdylyq qaǵıdalary men eriktiler qozǵalysynyń barsha adamzatty bir qaýyzǵa syıdyrǵan pandemııa kezinde, byltyrǵy búkil elimizge syn bolǵan sý tasqyny kezinde jalpyulttyq sıpat alǵanyn, áleýmettik normaǵa aınalǵanyn, barlyq azamattardyń ortaq náýbetpen kúreske bir kisideı jumylyp, yntymaq tanytqanyn, qajyr-qaırat kórsetkenin iltıpatpen atap ótken jón.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev osyndaı syndarly kezde syrt qalmaı, otan­das­taryna kómek qolyn sozǵan, meıirimdilik, izgilik tanytqan barsha uıymdarǵa, azamattarǵa rızashylyq bildirip: «Asar degen ata dástúrimizdi saqtap kele jatqanymyz qýantady. Pandemııa, sý tasqyny kezinde eriktiler aıanbaı eńbek etip, eren erliktiń úlgisin kórsetti. Qaıyrymdy jandar ortaq iske jan-jaqty qoldaý bildirdi. Biz osyndaı uıymshyldyqtyń jáne jaýapkershiliktiń arqasynda ahýaldy turaqtandyra aldyq. Munyń bári – eldiktiń jáne bereke-birliktiń jarqyn kórinisi. Qaıyrymdylyqqa tikeleı jáne janama túrde atsalysatyn adam­dardyń sany turaqty artyp kele jatyr. Qaıyrymdylyq jáne volonterlik uıymdar ózderiniń eńbek etýine, sonyń ishinde memleketpen jáne bıznespen birlese jumys isteýine qajetti jaǵdaı jasaıtyn zań júzinde shynaıy mártebege ıe bolýy tıis» degen edi.

vpa

Prezıdent volonterlik qyz­metti damytý, qaıyrymdylyq pen mesenattyqqa qoldaý kórsetý memleketimizdiń uzaqmerzimdi basymdyǵy dep sanaıdy. Vo­lon­terlik ispen aınalysý – pat­rıo­tızm­niń jarqyn kóri­nisteriniń biri. Búginde qaıy­rymdylyq jobalarǵa ba­ǵyt­talǵan iri bıznes tabysyn 3%, shaǵyn jáne orta bıznes tabysyn 4% kólemde salyqtan bo­satý zańnamalyq tur­ǵyda qarastyrylǵan. Elimizde «Vo­lonterlik qyzmet týraly», «Qaıy­rymdylyq týraly» arnaıy zańdar bar. Ata zańymyzda belgilengen áleýmettik memleket uǵymynyń mán-mańyzy da el baılyǵyn turǵyndarynyń turmysyn jaqsartýǵa, bilim alýy­na múmkindik jasaýǵa, densaýlyq saqtaý salasyn jo­ǵary deńgeıde qoldaýǵa ar­naı­tyn memleket degendi bil­diredi. Aıtalyq, jyl saıyn respýblıkalyq bıýd­jettiń jartysyna jýyǵy áleý­mettik salaǵa jumsalady, tur­mysy nashar halyqty qoldaýǵa baǵyt­­­ta­­lady. Bul – orasan zor qarajat.

Búginde elimizde áleýmettik máselelerdi sheshýge, muqtaj adamdarǵa kómek kórsetýge bel­sene atsalysyp júrgen qaıy­­rymdylyq qorlarynyń qarasy qalyń. Jyldan-jylǵa qaıy­rym­dy­lyq uıymdarynyń sany artyp, sonymen qatar olar júzege asyratyn túrli baǵdarlamalar da kóbeıip keledi. Qorlar negizinen kedeılikti joıý, densaýlyq saqtaý, bilim berý, balalar men qarttarǵa kómek kórsetý, tabıǵatty qorǵaý baǵytynda jumys isteıdi. Sońǵy derekter boıynsha, elimizde ózge qorlar men uıymdardan bólek, 1353 zańdy tulǵa resmı tirkelgen. Onyń ishinde qalyń buqaraǵa keńinen tanymaldary: «Qazaqstan halqyna», «Dara», «Aıala», «Sábı», «Meıirim», «Ha­reket», «Asar-Ýme», t.b. Bul tizim úlken qurylymnyń bir shıregi ǵana. Árbir qor jeke maqsatty sharalarǵa, naqtyly aýyl, adam­darǵa kómektesýmen aınalysady. Degenmen qorlar birlese kelip, búkil eldiń damýyna kómektesetin kópshilik áleýmettik qyzmetterdi atqarady. Munyń syrtynda qaıyrymdylyq kómek, sharalaryn jarnamalamaı, resmı tirkemeı jasaıtyn jekelegen uıymdar, azamattar da barshylyq. Endi solardyń bir­qataryn atap ótsek deımiz.

«Asar-Ýme» qory qyzmetin 2019 jyly bastady. Maqsaty – az qamtylǵan adamdarǵa ózin-ózi jumyspen qamtýǵa, ju­mysqa ornalasýǵa kómektesý, psı­ho­lo­gııa­lyq qoldaý, qamqor adamdarmen birge erikti qaıy­rymdylyq arqyly az qamtylǵan otbasylardy jeke baspanamen qamtamasyz etý. Bes jyl ishinde qor 1019 otbasy men 5544 balaǵa kómek kórsetti.

«Aıala» qaıyrymdylyq qo­ry elimizde mádenıet pen qaıyrym­dylyq dástúrlerin tár­bıeleý, balalar densaýlyq saqtaý, bilim berý mekemelerine kómek kórsetýmen shuǵyldanady.

«Hareket» qaıyrymdylyq qory» jetim, múgedek balalardy, baspanasyz qalǵan, qıyn ómirlik jaǵdaıdaǵy kópbalaly, az qam­tylǵan otbasylardy turǵyn úı­men qamtamasyz etýmen aınalysady. Qor tórt jyl ishinde 500-den astam otbasyn úımen qamtamasyz etip, 2000 bala shańyraq kóterdi.

«Sábı» qaıyrymdylyq qo­ry ata-anasynan aırylyp, qam­qor­lyqsyz qalǵan balalarǵa, áleý­met­tik jaǵynan qorǵalmaǵan otba­sy­lardan shyqqan daryndy ba­la­larǵa, densaýlyǵynda aýyr aqaýy bar balalarǵa, múm­kin­digi shekteýli jandarǵa kómek kór­­­se­te­di.

Bul tizimdi de jal­ǵastyra berýge bolady. Sondaı-aq óńirlik deń­geıde qyzmet etetin qaıy­rym­­dylyq qorlary, birles­tik­teri bar. Mysaly, osydan bes jyl buryn Jambyl oblysynda bastalǵan «Asarlatyp úı salý» joba­synyń arqasynda bir­ne­she kóp­balaly, az qamtylǵan otbasylar baspanaly bolǵanyn atap ótýge bolady.

Qaıyrymdylyq materıaldyq kómek kórsetýmen ǵana shektelmese kerek, sondaı-aq qart adamdarǵa, balalarǵa, aýrýlarǵa ýaqyt, kóńil bólý, túrli deńgeı­degi adamdarǵa bilim berý, úlgilik úıirmeler men kýrstar arqyly qoldaý kórsetý, qıyn sátterde janynan tabylyp, keńes berý syndy qoldaý, kómektermen kórinis tabady. Muqtaj jandarǵa qoldaý kórsetý adamnyń júregine tynyshtyq syılaıdy, qoǵamnyń damýyna úles qosady, áleýmettik ádildik ornatýǵa kómektesedi. Qaıyrymdylyq jasaý – tek rýhanı paryz ǵana emes, sonymen qatar árbir adamnyń adamgershiligin, qoǵamǵa degen jaýapkershiligin kórsetý. Ol bizdiń boıymyzdaǵy eń asyl qasıetterdi damytýǵa, meıirimdilikti arttyrýǵa sep­te­sedi, qoǵamda birlik pen yn­­tymaqtastyqty nyǵaıtady. Qaıy­rymdylyqtyń tek jeke adamǵa ǵana emes, búkil qoǵamǵa tıgizer paıdasy zor, sondyqtan bul izgi is árqaısymyzdyń kún­delikti tirligimizde oryn alsa quba-qup.

Sońǵy jańalyqtar