Alaıda, ekologııa mamandary bul bastamanyń qorshaǵan ortaǵa keri áserin alǵa tartýda.
Ne ózgerýi múmkin?
Jańa Salyq kodeksi jobasyna sáıkes, kólik salyǵyna kóliktiń jasyna qaraı tómendetilgen koeffısıent engizý usynylyp otyr:
• 10-20 jyl aralyǵyndaǵy kólikter – salyq 30%-ǵa tómendeýi múmkin;
• 20 jyldan asqan kólikter – salyq 50%-ǵa qysqarýy múmkin.
Bul ózgeris eski kólik ıeleriniń salyqtyq júktemesin jeńildetip, olardy uzaq paıdalaný múmkindigin arttyrady.
Ekologtar nege alańdap otyr?
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi bul ózgeris eski kólikterdiń kóbeıýine jáne qorshaǵan ortanyń lastanýyna sebep bolýy múmkin dep sanaıdy. О́ıtkeni, eski kólikter atmosferaǵa kóbirek zııandy qaldyq shyǵarady.
Ekonomısterdiń pikiri
Ulttyq ekonomıka mınıstrligi, kerisinshe, salyqty tómendetý avtoparktiń eskirýine ákelmeıdi dep esepteıdi. Olardyń aıtýynsha, halyq bul ózgeristi uzaq ýaqyt boıy talap etip keledi, óıtkeni jańa kólik satyp alý bárine birdeı qoljetimdi emes.
Salyq tómendese, basqa tólemder ózgere me?
Salyq jeńildikteri engizilgenimen, basqa tólemder ózgerissiz qalady:
• Kedendik baj salyǵy
• QQS (Qosylǵan qun salyǵy)
• Aksızder
• Ýtılızasııalyq alym
• Alǵashqy tirkeý alymy
Bul tólemder kóliktiń óndirilgen jylyna jáne tehnıkalyq jaǵdaıyna baılanysty esepteledi.
Bul ózgerister nege áser etedi?
• Qoldanylǵan kólik naryǵy jandanady – halyqqa qoljetimdi baǵada avtokólik alý jeńildeıdi.
• Jańa kólikterge suranys tómendeýi múmkin – resmı avtodılerlerdiń bıznesine áser etedi.
• Shetelden eski kólikter kóptep ákelinýi múmkin – Qyrǵyzstan, Armenııa, Reseı jáne Ońtústik Koreıadan avtokólikter ımporty artýy yqtımal.
Basqa elderde qalaı?
Kóptegen elderde kólik salyǵy avtokóliktiń ekologııaǵa áserine qaraı esepteledi:
• Germanııa – salyq qozǵaltqysh kólemi men kómirqyshqyl gazynyń (CO₂) shyǵaryndylaryna baılanysty.
• Fransııa – lastaıtyn kólikterge qosymsha salyq salynady, al ekologııalyq taza kólikterge jeńildikter beriledi.
• Nıderlandy – ekologııaǵa zııany joǵary kólikterge satyp alý kezinde úlken salyq salynady.
• AQSh – keıbir shtattarda kólik salyǵy joq, biraq júrilgen qashyqtyqqa qaraı tólenetin salyq júıesi bar.
Qazaqstan úshin qandaı sheshim tıimdi?
Eger salyq tómendese, memleket ekologııalyq taza kólikterdi satyp alýdy yntalandyrý úshin qosymsha sharalar engizýi múmkin. Bul ekologııaǵa zııandy azaıtýǵa jáne halyqtyń qarjylyq jaǵdaıyn eskerýge múmkindik beredi.
