Izdenimpaz oqýshylardyń ıdeıasy jer dúmpýi kezinde baspanalardy aýa jastyqshalary arqyly qorǵaýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Jasóspirimder jańa jobany «Aýa jastyqshasyn paıdalana otyryp, aqyldy úıdi basqarýdyń zııatkerlik júıesin ázirleý» dep atapty.
Aıtýlarynsha, júıeniń negizgi maqsaty – ǵımaratqa ornatylǵan aýa jastyqshalary arqyly jer dúmpýi kezinde turǵyn úıdiń zaqymdanýyn barynsha azaıtý. Oqýshylar oılap tapqan jobanyń artyqshylyǵy – jastyqshalar avtomatty túrde úrlenip, úıdiń qabyrǵasyn 3 santımetrge deıin kóteredi. Osylaısha, jer silkinisi kezinde terbelis kúshin azaıtyp, ǵımarattyń zaqymdaný qaýpin tómendetedi.
«Turǵyndardyń qaýipsizdigi úshin tıimdi ári qoljetimdi qaýipsizdik júıesin ázirleýdiń mańyzy zor. О́ńirimizde bolǵan jer silkinisi bizdi de oılandyrdy, tolǵandyrdy. Qazirgi kezde naryqta myqty tehnologııalar jetkilikti. Áıtse de olardyń baǵasy óte qymbat ekenin kórip otyrmyz. Al bizdiń maqsatymyz – ony qarapaıym halyqqa qoljetimdi etý», deıdi jas zertteýshiler.
Bilim alýshylardyń aıtýynsha, jańa jobany ázirleý kezinde «Arduino» platformasynyń kómegine júgingen kórinedi. Osylaısha, kompressor arqyly jumys isteıtin júıeni qurastyryp shyǵypty. Jer qyrtysynyń qozǵalysyn anyqtaıtyn sensordan dabyl sıgnaly jetken kezde júıe jedel iske qosylady. Nátıjesinde, aýa jastyqshalary lezde avtomatty túrde úrlenedi eken. Al jer dúmpýi aıaqtalǵannan keıin «Aqyldy úıdiń» jastyqshalary qaıtadan bastapqy qalpyna keledi. Daryndy oqýshylardyń jańa jobasy tek teorııa júzinde emes, tájirıbelik maket túrinde de ázirlengen. Oqýshylar qolda bar materıaldy paıdalana otyryp, qurylǵynyń shaǵyn úlgisin qurastyryp shyqqan. Keıinnen jańa tehnologııanyń tıimdiligin synaqtan ótkizip kóripti.
Bilikti mamandardyń sózinshe, oqýshylar jańa qurylǵy jobasyn jetildirý úshin úzdiksiz izdengen. Tıisti deńgeıde ǵylymı zertteý jumysyn júrgizip, sheteldik tájirıbelerge den qoıǵan. Eń bastysy, olar ózderiniń ınnovasııalyq ıdeıasyn shynaıy ómirde iske asyrýǵa qaýqarly ekenin dáleldedi.
«Árıne, Jaratqan tabıǵı apattan, zilzaladan elimizdi saqtasyn. Áıtse de «apat aıtyp kelmeıdi» degen sóz bar ǵoı. Sol turǵydan alsaq, jer silkinisinen qorǵaıtyn tehnologııalardyń qoljetimdi bolǵany abzal. Eger bul júıe keńinen qoldanylatyn bolsa, adamdardyń ómirin saqtap qalýǵa aıtarlyqtaı sep bolatynyna kúmánimiz joq», deıdi daryndy balalarǵa arnalǵan lıseı oqýshylary.
Joba avtorlary qolǵa alǵan jumysty odan ármen qaraı damytýǵa qulshynyp otyr. Olar bolashaqta júıege qosymsha sensor qosyp, mobıldi qosymsha arqyly baqylaý múmkindigin engizý máselesin oılastyryp jatyr. Bir sózben aıtqanda, oqýshylardyń izdenisi – qoldaýǵa turarlyq bastama.
Taraz
