«Samuryq-Qazyna» kompanııalary jasandy ıntellektini óndiriske qarqyndy engizip jatyr

«Samuryq-Qazyna» AQ enshiles kompanııalarynyń biri – «QazMunaıGaz» UK» AQ ázirlegen ABAI (Advanced Base and Artificial Intelligence) aqparattyq júıesi – osy saladaǵy zamanaýı sheshim­derdiń biri. ABAI munaıdy barlaý men óndirý úderisterin dál, jyldam ári qaýipsiz etý úshin jasandy ıntellekt pen Big Data tehnologııalaryn paıdalanady.

ABAI júıesiniń qurylymy

ABAI júıesi baǵdarlamalyq, tehnı­kalyq, apparattyq qamta­ma­syz etýdi biriktirip, ken ornynyń «sıfr­lyq mıy» retinde qyzmet etedi. Osy­laısha, endi ınjenerlerge naqty ýaqyt rejiminde datchıkter, SCADA júıeleri jáne basqa jabdyqtardan alynǵan derekterdi taldaý múmkindigi qarastyrylǵan. Ol júıeniń dál boljamdary men usynystaryn negiz­ge ala otyryp sheshim qabyldaýǵa múm­kindik beredi.

Júıe 7 modýlden turady, olardyń árqaısysy óndiristik úderis boıynsha jeke ýchaskelerge jaýap beredi. Modýlder arasynda qubyr jáne jóndeý jumystaryn josparlaý, jabdyqtardy tańdaý sııaqty mańyzdy fýnksııalar da bar. Osyndaı negizgi modýlderdiń biri – «Ken ornyna sý aıdaý úderisin basqarý» tehnologııasy bolyp otyr. Bul ádis ken ornyndaǵy munaı óndirisin ulǵaıtyp, plastqa sý aıdaý tehnologııasymen erekshelenedi. Sonymen birge, ol dál esepteýler men turaqty baqylaýdy talap etedi.

Taǵy bir aıta keter jaıt, sý aıdaý jumystaryn daıyndaýǵa buǵan deıin 40 saǵat ýaqyt jumsalsa, avto­mattandyrylǵan taldaý men jasandy ıntellekt usynysynyń nátıjesinde, endi bul ýaqyt bar bolǵany 2 saǵatty quraıdy. Bul óndiristiń tıimdiligin arttyrýdaǵy mańyzdy qadam bolyp otyr.

Qarjylyq tıimdilik

«QazMunaıGaz» UK» AQ ázirlegen júıeniń óndiriske engizilýi qarjylyq jaǵynan da aıtarlyqtaı tıimdi. Búginde júıe arqyly 450 mln teńge qarjyny únemdeý múmkindigi paıda boldy. 2030 jylǵa deıin kompanııa 9,3 mlrd teńgeni únemdeı alady dep boljanyp otyr. Bul kórsetkishter onyń tıimdiligi men munaı óndirý salasyna qosqan úlesin aıqyn kórsetedi.

ABAI júıesi – munaı óndirý úde­risin avtomattandyrý men ońtaı­landyrý ar­qy­ly elimizdiń ener­getıkalyq sektorynda jańa múmkin­dik ashyp jatyr. Jasandy ıntellekt kómegimen munaı óndirýshi kompa­nııalar tıim­dilikti arttyryp, ekonomıkalyq shyǵyn­dardy azaıta alady. Sondaı-aq olar ózderiniń opera­sııa­lyq júıesin jetildirip, básekege qabilettilikti joǵarylatady. Bul teh­no­lo­gııanyń bolashaǵy zor ári ol eli­mizdiń energetıkalyq táýelsizdigi men turaqtylyǵyn qamtamasyz etedi.

Maınur JANAQOVA