О́ner • 30 Sáýir, 2025

Syr boıyndaǵy teatrlar saltanaty

20 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Bıyl N.Bekejanov atyndaǵy oblystyq qazaq akademııalyq mýzykalyq drama teatrynyń elge qyzmet etip kele jatqanyna 70 jyl tolyp otyr. Osyǵan oraı Qyzylordada uly ónerge ólsheýsiz úles qosqan sahna sańlaǵy, KSRO jáne Qazaqstannyń halyq ártisi Sábıra Maıqanovanyń rýhyna arnalǵan «Syrdyń Sábırasy» atty birinshi halyqaralyq teatr­lar festıvali uıymdastyryldy.

Syr boıyndaǵy teatrlar saltanaty

1967 jyly Nartaı Bekejanov esimin ıelengen óner ujymy talaı bıikke qol jetkizdi. Bas­taýynda ár aýyldan jınalǵan ta­lanttardy toptastyrǵan óner ujymynyń shańyraq tiktegenine 70 jyl tolýyna oraı ortalyq alań­­da ótken halyqaralyq teatr­lar festı­va­liniń saltanatty ashy­lýynda qyzyl kilem ústimen Qazaqstannyń Eńbek Eri, Halyq ártisi Asanáli Áshimov, Halyq ártisi, Qazaqstan teatr qaı­rat­ker­leri odaǵynyń tóraǵasy Tuń­ǵysh­baı Jamanqulov, Grýzııa, Rýmy­nııa, Qyr­ǵyz­stan men eli­miz­diń ár óńirinen kelgen sahnagerler jú­rip ótti.

Saltanatty rásimde oblys ákimi Nurlybek Nálibaev qut­tyqtaý sóz sóı­lep, mádenıet jáne rýhanııat salasynda atqa­rylǵan jumysqa toqtaldy.

«О́tken jyly óńirde jarııa­lanǵan «Rýhanııat jyly» aıasynda barlyq 7 aýdan­da ishinde neke qııý zaly, kitaphana, mýzeı, arhıv, jastar saraıy, ardagerler men analar úıi bar «Rýhanııat ortalyqtary» salynyp, el ıgili­gine qyzmet etip jatyr. Oblys ortalyǵynda «Shyǵarmashylyq aka­demııasy», «Saýts Oıl» kom­panııasynyń demeýshiligimen mý­zy­kalyq kolledjdiń jańa ǵı­maraty, tarı­hı-ólketaný mýzeıi boı kóterip kele­di. Atalǵan nysandar jaqyn kúnderi iske qosyl­maq», dedi Nurlybek Mashbekuly.

Saltanatty keshte aımaqtyń máde­nıet salasyna eleýli úles qosqan sala maman­dary marapattaldy. Asanáli Áshi­mov jyly lebizin bildirip, Tuńǵysh­baı Ja­man­qulov Qazaqstan teatr qaı­rat­­kerleri oda­ǵynyń «Dara» me­dalin ta­bys etti. Festı­val qo­naǵy Sábıra Maı­qa­no­vanyń kyzy Gúldár Ábdilqyzyna da syr­­­bo­ıy­lyqtar atynan qurmet kórse­til­­di. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Ba­qyt­bek Alpysbaevqa «Pa­rasat» ordeni tabys­taldy

Halyqaralyq festıvalǵa Grý­zııa, Rýmy­­nııa, Qyrǵyzstan el­de­­rinen kelgen óner ujym­­dary­men qatar, Ulytaý, Abaı, Aqtó­be, Aty­raý, Jetisý, Qostanaı jáne Al­­ma-ty óńirleriniń teatrlary qatysty.

BAQ ókilderine arnalǵan brıfıngte Asanáli Áshimov bas­taǵan qazylar alqasy men fes­tıvaldi uıymdastyrýshylar aı­­maqtaǵy basty óner merekesi ta­lantqa degen qurmettiń kórinisi ekendigin atap ótti.

«Men Qalıbek Qýanyshbaevtyń qolyna sý quıǵanymdy maqtan tutamyn. Sábıra Maıqanova apama sahnada seriktes bolyp, ónerdiń bıigin birge baǵyndyrǵanymdy taǵdyrymnyń eń úlken syıyna balaımyn. Sábıra – sahnanyń shynary edi. Onyń esimi qazaq teatr tarıhynda altyn árippen jazyldy», dedi Asanáli Áshimuly.

Festıval baǵdarlamasynda sheteldik teatr ujymdarynyń qoıy­lymdarymen qatar, sońǵy jyldary elimiz sahnalarynda kó­ringen týyndylardyń enýi otan­dyq dramatýrgııa men rejıs­serlik mek­teptiń úzdiksiz damyp, jańashyl izde­nisterge jol ashyl­ǵanyn kór­setti.

«Teatr syny da qoǵam damýyna qaraı ózgeriske ushyrap otyratyny belgili ǵoı. 90-jyldardan bastap teatrlar úshin jańa shyǵarmashylyq múmkindik ashylyp, tańdaý aıasy keńeıdi. Teatr men synshylar arasyndaı baılanys úzilip qalǵan edi, qazir sol qaıta jandanyp keledi. Aldyńǵy tolqynnyń izin basqan qazirgi synshylar shoǵyry jer-jerdegi teatrlarmen baılanys­ty nyǵaıtty», deıdi Qazaqstan teatr synshylary birlestiginiń jetekshisi, ónertaný kandıdaty Anar Erkebaı.

Qazylar alqasy quramyndaǵy Sh.Rýs­ta­velı atyndaǵy Grýzııa mem­leket­tik teatr jáne kıno ýnı­ver­sıteti profes­sory, óner­taný doktory Lasha Chhartı­sh­vılı, I.Arabaev atyndaǵy Qyrǵyz mem­­lekettik ýnıversıtetiniń ókili, halyq­ara­lyq teatr synshylary birlestiginiń vıse-prezıdenti Eleo­nora Týrdýbekova talantyn qur­­mettegen eldiń bul bastamasy bas­qalarǵa úlgi bolsa degen tilek aıtty.

Elimizdiń ár túkpiri men shetelden kelgen 11 teatr ujymy óner kórsetetin halyq­aralyq festıval shymyldyǵyn N.Beke­janov atyndaǵy akademııalyq drama teatry ónerpazdary A.Os­trov­skııdiń «Naızaǵaı» dra­ma­symen ashty.

Rejısser Dına Jumabaeva qorǵansyz názik jannyń mahabbat hıkaıasy negiz bolǵan áıgili týyndyny búgingi ómirge meılinshe jaqyndatypty. Qoıylymnyń ón boıynda kóne men jańanyń taıtalasy, qaıshylyqtar kózqarasy bar. Qamqor bolyp kóringen jan­nyń kóńil túkpirine jasyrǵan aıar­lyǵyn, kerisinshe qatal minez­diń astaryndaǵy qaıyrymdy kórdik.

Sahna áýenindegi qaıtalanyp turatyn yrǵaqtar ómirdiń ár sátin esepke alyp turǵan saǵat tyqyly sekildi. Jıi ózgerip turatyn sahna kórinisteriniń birinde ústel ústindegi túıinshekterdi tasyǵan ár keıipker óz mańdaıyna jazylǵan peshenesin arqalap júrgendeı kórindi.

Jergilikti ónerpazdardardan keıin Elvıra Godıaný atyndaǵy rýmyn teatry­ qyzylordalyq kórer­menge Edýardo De Fılıpponyń «Marriage and Divorce» dramasyn usyndy. Osylaısha, kórermen apta boıy festıvalǵa jıylǵan óner ujymdarynyń qoıylymyn tamashalady.

Sáýirdiń sońǵy aptasy máń­gi ólmes óner ıesi Sá­bıra Maı­qanovanyń rýhy Syr aspa­nynda qalqyp turǵandaı boldy...

 

Qyzylorda