Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Oblystyq ishki memlekettik aýdıt departamentiniń bólim basshysy Saıagúl Saparovanyń aıtýynsha, «Onlaın bıýdjettik monıtorıng» júıesi arqyly óńirdegi 63 bilim berý, 8 dene shynyqtyrý, sport, 6 densaýlyq saqtaý mekemesine monıtorıng júrgizilgen. Monıtorıngtiń nátıjesimen 132 mıllıard teńgeniń jumsalýyna den qoıylypty.
«Máselen, byltyr Maqat aýdanynyń Dossor kentindegi S.Sháripov atyndaǵy mektep-ınternaty bas esepshisiniń kart-shotyna jalaqy túrinde túsken 8 mıllıon 126 myń teńge, al bilim ordasynyń dırektoryna 11 mıllıon 746 myń teńge aýdarylǵan. Osyǵan baılanysty yqtımal qarjylyq buzýshylyq anyqtaldy. Tekserýden soń bas esepshige ótken jylǵy eńbekaqydan 2 mln 421 myń teńge, issapar úshin 51 myń teńge, syıaqyǵa 250 myń teńge, dırektorǵa jiberilgen 217 myń teńge, syıaqy úshin 593 myń teńge kásiporyn shotyna keri aýdaryldy», deıdi Saıagúl Saparova.
Departament ókiliniń deregine qaraǵanda, Isataı aýdandyq bilim bólimine qarasty orta mektepterde de osyndaı kemshilik kezdesip otyr. Qazir negizsiz aýdarylǵan qarjyny bıýdjetke keri qaıtarý sharalary qolǵa alynypty. Mundaı jaıt Atyraý qalasynda ornalasqan N.Tilendıev atyndaǵy mamandandyrylǵan mektep-gımnazııa-ınternatynda, S.Zımanov atyndaǵy №37, N.Balǵymbaev atyndaǵy №42, О́.Atambaev atyndaǵy №8, B.Nysanbaev atyndaǵy, №43 orta mektepter men №44 mektep-gımnazııada da anyqtalǵan.
«Bıylǵy qańtarda Atyraý qalasynda ornalasqan Á.Jangeldın atyndaǵy orta mektebi qyzmetkeriniń kart-shotyna jalaqy úshin 1 mıllıon 627 myń 156 teńge qarjy aýdarylǵan. Buǵan 1S baǵdarlamasymen «qazynashylyq klıent» arqyly banktegi jeke sáıkestendirý kodynan ketken qate sebep bolǵany anyqtaldy. Sol sebepten 26 qańtarda atalǵan qyzmetkerdiń kart-shotynan artyq aýdarylǵan 813 myń 578 teńge mekteptiń esepshotyna keri qaıtaryldy. Osyndaı qatelikpen aqsha aýdarý Jylyoı aýdanynyń D.Jazyqbaev atyndaǵy №16, Abaı atyndaǵy №5 orta mektepterde de anyqtalyp otyr», deıdi S.Saparova.
Mundaı qarjylyq buzýshylyq tek mekteptiń ǵana emes, basqarma esepshileriniń tarapynan da bolǵany anyqtalǵan. Demek bilim berý salasyndaǵy esepshilerdiń jalaqyǵa eseptelgen qarjyny aýdarý kezinde qatelikke jıi urynady. Munyń sebebi nede? Departament ókiliniń pikirinshe, bilim salasyndaǵy esepshiler birneshe mektepte joǵary júktememen jumys isteıdi. Bul – Eńbek kodeksiniń talaptaryna qaıshy áreket.
«Oblystyq bilim berý basqarmasy mektepterde esepshilerdiń jetispeıtinin alǵa tartty. Qazir oblys ortalyǵynda 431 esepshi, 89 ekonomıst, 55 qarjyger jetispeıdi. Osyǵan oraı oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynan jumyssyzdar esebine alynǵan esepshiler men ekonomısterdiń, qarjygerlerdiń tizimin surattyq. Sol málimetke sáıkes Qurmanǵazy aýdanynda 40, Mahambette – 36, Jylyoıda – 30, Qyzylqoǵada – 23, Maqatta – 12, Isataıda – 10, Inder aýdanynda 8 maman jumyssyzdar tirkeýinde tur. Oblystyq bilim basqarmasyna eńbek kodeksine sáıkes anyqtalǵan buzýshylyqtardy qalpyna keltirýdi mindetteıtin hat joldadyq. Biraq basqarma tarapynan atalǵan usynylǵan habarlamalar oryndalmady. Endi atqarylǵan jumystardyń nátıjesi týraly aqparatty kútip otyrmyz», deıdi S.Saparova.
Departament ókiliniń deregine súıensek, Atyraý oblystyq obaǵa qarsy kúres stansasy qyzmetkeriniń kart-shotyna 20 naýryzda 9 mıllıon 750 myń 555 teńge aýdarylǵany anyqtalǵan. Muny esepshiler mekeme basshysynyń buıryǵyna sáıkes atalǵan qyzmetkerge mehanıktiń laýazymdyq mindetin qosymsha atqarý júktelgenimen túsindirdi. Sol úshin tólenetin qosymsha jalaqy paıyzdyq kórsetkishpen qate eseptelip, 9 mıllıon 606 myń 108 teńge artyq aýdarylǵan. Bul qarjy mekemeniń shotyna keri qaıtaryldy.
«Biz osyndaı buzýshylyqtardy qalpyna keltirý úshin ákimgerlerge habarlama jiberemiz. Olardyń bizge bergen jaýabyn taldaıtyn bolsaq, barlyǵynda qate aýdarym jasalǵany alǵa tartylady. Biraq mynadaı saýaldar týyndaıdy. Eger esepshi qatelesken bolsa, «Onlaın bıýdjettik monıtorıng» modýli júıesimen anyqtalǵanǵa deıin birde-bir qyzmetker artyq qarjyny nege óz erkimen qaıtarmaǵan? Al esepshiler artyq aýdarylǵan qarjyny keri qaıtarýǵa nege qadam jasamady?» deıdi S.Saparova.
Atalǵan departamenttiń dırektory Máýlen Mútıevtiń málimetinshe, byltyr bıýdjet qarjysynyń maqsatty jumsalýyna baılanysty 59 aýdıtorlyq tekserý júrgizilgen. Tekserý kezinde 34 452,8 mıllıon teńgeniń buzýshylyǵy anyqtalǵan. Onyń ishinde 29 648,6 mıllıon teńge – qarjylyq buzýshylyq.
«Esepti kezeńde kameraldyq baqylaý arqyly 17 450 memlekettik satyp alý zańdylyǵy qamtyldy. Onyń ishinde 4 702 memlekettik satyp alý boıynsha 45 325,0 mıllıon teńgeniń zań buzýshylyǵy anyqtaldy. Departament tarapynan 672 laýazymdy tulǵa jalpy somasy 45 mıllıon teńgeniń ákimshilik jaýapkershiligine tartylyp, bıýdjetke 42,4 mıllıon teńge óndirildi», dedi M.Mútıev.
Ishki aýdıt departamenti anyqtalǵan buzýshylyqtardy joıý, oǵan jol bergen tulǵalardy jaýapkershilikke tartý týraly aýdıt nysandaryna arnaıy nusqamalar joldapty. Sonyń qorytyndysymen 41 laýazymdy tulǵa tártiptik jaýapkershilikke tartylǵan.
Atyraý oblysy
