Pikir • 12 Maýsym, 2025

Dárilik zattar qaýipsiz ári qoljetimdi bolýǵa tıis

20 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Premer-mınıstrdiń orynbasary Ermek Kósher­baev­tyń tóraǵalyǵymen dárilik qamtamasyz etý júıesin reformalaý má­seleleri boıynsha jumys keńesi ótti. Kún tárti­bindegi basty másele – Joǵary aýdıtorlyq palata (JAP) júrgizgen memlekettik aýdıttiń qorytyndysy.

Dárilik zattar qaýipsiz ári qoljetimdi bolýǵa tıis

Keńeske Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova, Joǵary aýdıtorlyq palata, Bas prokýratýra, Qarjylyq monıtorıng agenttigi jáne Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń ókilderi qatysty.

Aýdıt qorytyndysy boıyn­sha dárilik zattarmen qamta­masyz etý tizbeginiń barlyq kezeńinde – tirkeýden bastap óndiriske jáne pasıentterge deıin jetkizýde birqatar zań­buzý­shylyq anyqtalǵan. Eń ózekti máselelerdiń qatarynda baǵa qalyptastyrýdaǵy olqy­lyq­tar, sapany baqylaýdyń jet­ki­­lik­sizdigi, klınıkalyq hat­ta­­­ma­lardyń ýaqtyly ja­ńar­­­tyl­­maýy bar. Sonymen qatar far­makologııalyq qada­ǵa­laý­dyń álsizdigi jáne sala­lyq ǵylymı ázirlemelerdiń tıimdiligi tómen ekendigine nazar aýdaryldy.

Vıse-premer Ermek Kósherbaev anyqtalǵan júıeli máselelerge jedel jáne naqty áreket etý qajettigin atap ótti.

«Bıýdjet qarajatynyń tıimsiz jumsalýyna, jetkizýdegi úzilisterge jáne sapasyz preparattardy qoldaný qaýpine jol berýge bolmaıdy. Bar­lyq buzýshylyqtar tek baǵalaý­dy emes, sonymen qatar quqyq­tyq jáne basqarýshylyq sheshimder qabyldaýdy qajet etedi. Azamattardy qaýipsiz ári qoljetimdi dárilermen qam­ta­­masyz etý – birinshi kezek­tegi mindet. Bul baǵytta kidiris bol­maýǵa tıis», dedi E.Kósherbaev.

Keńes barysynda Densaýlyq saqtaý mınıstri anyqtalǵan zańbuzýshylyqtardy joıýǵa baǵyttalǵan alǵashqy kezektegi sharalar keshenin tanystyrdy. Onyń aıtýynsha, JAP usynymdaryna sáıkes dárilik qamtamasyz etý salasynda júıeli ózgerister bastaldy. Jańa keshendi sharalar halyq­qa dárilerdiń qoljetimdi bolýyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Mınıstr baǵa retteý tetikterine jeke toqtalyp ótti.

«Shekti baǵalardy retteýdiń jańa tártibi memlekettik tegin baǵdarlamalar — TMKKK jáne MÁMS aıasyndaǵy dárilerge de, kóterme-bólshek jeli arqyly satylatyn preparattarǵa da qoldanylady. Ambýlator­lyq jáne stasıonarlyq emge arnalǵan tegin dáriler tiziminde baǵany 19%-ǵa deıin, al bólshek dárihana segmentinde 30%-ǵa deıin tómendetý kózdelgen», dep málimdedi A.Álnazarova.

Baǵa qalyptastyrý tásil­derin qaıta qaraý dári-dár­mekterdiń tegin tizim boıyn­sha da, jalpy naryqta da qol­jetim­diligin arttyrady.

Sonymen qatar dárilik zattardy sıfrlyq tańbalaý júıesi engizildi. Búginde 366 mln-nan astam orama tańba­lanyp, 80 mln-nan astamy aınalym­nan shyǵaryldy. Júıe far­ma­sevtıkalyq naryqtyń barlyq negizgi qatysýshylaryn qam­typ, árbir dáriniń qozǵalys jolyn qadaǵalaýǵa jáne tutyný­shylardy jalǵan ónimnen qorǵaýǵa múmkindik beredi.

Taǵy bir mańyzdy bas­tama – Densaýlyq saqtaý mınıstr­liginiń Sıfrlandyrý mı­nıstrligimen birlesip iske asy­ryp jatqan dárilik zattardy jedel tirkeý boıynsha qanatqaqty joba. Jańa tártip tir­keý merzimin 100 kúnge de­ıin qysqartýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar saraptama, baǵa belgileý jáne ulttyq dári­lik formýlıarǵa engizý talaptary­nyń tolyq saq­talýyn qamtamasyz etedi.

Keńes sońynda Ermek Kósherbaev Prezıdent tapsyrmasyn iske asyrýda barlyq mem­le­kettik organdardyń úılesimdi jumysynyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, dárilik qaýipsizdik pen prepa­rat­tardyń qoljetimdiligi – halyq densaýlyǵyn nyǵaıtý­ǵa baǵyttalǵan memleket­tik saıasattyń negizgi basym­dyqtarynyń biri.