Depýtattyń aıtýynsha, memlekettik satyp alýǵa qatysty máseleler únemi Parlament pen «AMANAT» partııasy fraksııasynyń otyrystarynda kún tártibinde turǵanymen, sot tájirıbesi bul salada qosymsha nazar men keshendi sheshimder qabyldaýdy qajet etetin turaqty teris úrdisterdiń bar ekenin kórsetip otyr.
«Qurylys salasyndaǵy satyp alýlar kólemi artqan saıyn, osy saladaǵy memlekettik organdardyń sheshimderine baılanysty sotqa júgingender sany da kúrt ósti. 2024 jyldyń ózinde ǵana 787 is qaralyp, onyń 387-si kásipkerlerdiń paıdasyna sheshildi. Bul – quqyq qoldanýdaǵy eleýli kemshilikter men júıeli zańbuzýshylyqtardyń baryn aıǵaqtaıdy», dedi depýtat.
Sot tájirıbesine jasalǵan taldaý mynadaı negizgi problemalardy kórsetti:
-
shartty jeńildikterdi esepteýdegi qatelikter (ásirese terrıtorııalyq ornalasýǵa qatysty);
-
áleýetti jetkizýshiler týraly málimetterdiń jetkiliksiz tekserilýi;
-
jalǵan kelisimsharttar men oryndalǵan jumystar aktileri arqyly tájirıbeni qoldan jasaý.
Depýtattyń aıtýynsha, keıbir kásipkerler adal emes sheneýniktermen aýyz jalasyp, tirkelgen kúnniń erteńine-aq ondaǵan jobany «aıaqtaǵandaı» etip kórsetetin jalǵan qujattardy usynýda.
«Mysaly, keıbir kompanııalar bir kún ishinde 50-ge deıin nysan boıynsha jumystar atqarylǵany týraly aktilerdi tapsyryp, talap etiletin tájirıbeni qoldan jasap alady», dedi Nursultan Baıtilesov.
Depýtattyń pikirinshe, erekshe alańdatarlyq jaıt – «áleýetti jetkizýshiniń tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birlikte ornalasýy» baǵalaý krıterııiniń teris paıdalanylýy. Bul talap bastapqyda jergilikti shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý úshin engizilgenimen, is júzinde jalǵan tirkeý arqyly artyqshylyqqa ıe bolýdyń quralyna aınalyp otyr.
«Nátıjesinde bul ádil básekeni buzyp, terrıtorııalyq monopolııalardyń qalyptasýyna jáne sot daýlarynyń artýyna alyp kelýde», – dedi depýtat.
Onyń aıtýynsha, mundaı shemalardy tájirıbesi mol, adal merdigerlermen teń dárejede básekege túsip jatqan kóptegen kompanııalar qoldanady. Respýblıka boıynsha mundaı jaǵdaılar júzdep kezdesedi. Sonymen qatar, sýbmerdigerlik jumystardyń quny keı jaǵdaıda negizgi kelisimshart somasynan asyp ketken. Bul – zańǵa tikeleı qaıshy.
«2019 jyly Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev quqyq qoldaný sapasyn arttyrý arqyly sýdıalarǵa túsetin júktemeni azaıtý qajettigin aıtqan edi. Alaıda Qarjy mınıstrligi tarapynan engiziletin ózgerister tıisti saraptamasyz qabyldanyp, túsindirý jumystary júrgizilmeı keledi. Bul sot júktemesin arttyryp otyr», dedi Nursultan Baıtilesov.
Osyǵan baılanysty depýtat Úkimetke naqty sharalar qabyldaýdy usyndy. Atap aıtqanda:
-
memlekettik satyp alý erejelerine keshendi quqyqtyq taldaý júrgizip, olqylyqtardy joıý;
-
«terrıtorııalyq krıterıı» qoldanylýyn qaıta qarap, jalǵan tirkeý arqyly artyqshylyq alýǵa jol bermeý.
Depýtattyń aıtýynsha, bul sharalar quqyqtyq aıqyndyq ornatyp, bıznestiń memlekettik organdarǵa degen senimin arttyrady jáne sot daýlarynyń azaıýyna sep bolady.
