Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleriniń úndeýi
Biz, Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleri, bolashaqqa degen jaýapkershiligimizdi sezine otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń jaqtastary ári Otanymyzdyń patrıottary retinde halyqqa úndeý joldaımyz. Qazaqstan halqy Assambleıasyna Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saılaýyn merziminen buryn ótkizý týraly bastama kóterip, elimizdiń barlyq óńirlerinen kóptegen azamattar habarlasýda. Qazaqstan halqy Assambleıasy osy mańyzdy másele boıynsha ustanymyn bildirýdi óziniń azamattyq boryshy dep sanaıdy. Álemdik ekonomıkalyq daǵdarys pen kúrdeli halyqaralyq jaǵdaı oryn alyp otyrǵan tusta saılaý ótkizý týraly jalpyhalyqtyq bastamanyń kóterilýi ýaqyt talaby bolyp tabylady. Jahandyq syn-qaterler kezeńinde elimizdiń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa Qazaqstandy daǵdarystan alyp shyǵýyna múmkindik beretin jańa senim mandaty berilýi qajet. Álemde turaqsyzdyq oryn alǵan jańa ári kúrdeli kezeńde elimiz strategııalyq baǵytynan aınymaı, Qazaqstandy jańǵyrtý jáne dúnıe júziniń ozyq 30 eliniń qataryna enýi úshin Elbasy N.Á.Nazarbaevqa senim bildirý qajet. Sonymen qatar, Elbasyna senim mandatyn bildirý arqyly álemdik damýdyń jańa kezeńinde halqymyzdy biriktirip, memleketti damytýdaǵy mańyzdy máselelerge den qoıýǵa múmkindik alamyz. Búginde «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» baǵdarlamasyn jáne «Qazaqstan-2050» uzaq merzimdi Strategııasyn júzege asyrý úshin bar kúsh-jigerimizdi biriktirý kerek. Memleket basshysy júrgizip otyrǵan saıasat tóńireginde toptasý arqyly elimizdiń odan ári qarqyndy damýy men azamattardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa qol jetkize alatynymyzǵa senimdimiz. Sondyqtan osy kúrdeli zamanda biz barsha qazaqstandyqtardy Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń tóńireginde toptasýǵa shaqyramyz. Prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý arqyly ekonomıka ósimin nyǵaıtý, júrgizilip otyrǵan saıasattyń sabaqtastyǵyn qamtamasyz etý mańyzdy. Bul bastamaǵa shyn máninde basqa balama joq. Sonymen birge, endigi 2016 jyly prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlar bir mezgilge sáıkes keledi. Konstıtýsııa normalaryn buljytpaı oryndaý maqsatynda eki saılaýdy ártúrli kezeńderde ótkizgen jón. Qazaqstan halqy Assambleıasy Otanymyzdyń ornyqty damýy men ilgerileýine baǵyttalǵan bastamalardy qashanda qoldap keldi jáne bolashaqta da solaı bola bermek. Osy jalpyhalyqtyq bastamany kótere otyryp, qazaqstandyqtar tarapynan da, halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan da qoldaýǵa ıe bolamyz degen senimdemiz, óıtkeni, biz halqymyz ben elimizdiń bıik múddesin kózdep otyrmyz. Táýelsizdigimiz máńgi bolǵaı! Qazaqstan jyldan-jylǵa gúldenip, álemniń beldi ári bedeldi memleketine aınala bersin! Biz, Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleri, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Májilisindegi Qazaqstan halqy Assambleıasynyń depýtattar tobyna Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń merziminen buryn saılaýyn ótkizý týraly bastama kótersin dep úndeý joldaımyz. Qazaqstandyqtar álemniń ekonomıkasy eń ozyq otyz eldiń qataryna enýge múmkindik beretin «Qazaqstan-2050» Strategııasyn jalǵastyrýdy qalaıdy! Qazaqstandyqtar «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» baǵdarlamasyn qoldaıdy! Qazaqstandyqtar ishki saıası turaqtylyqty nyǵaıtýdy, odan ári damýdy qalaıdy! Biz barsha Qazaqstan halqyn, saıası partııalardy, azamattyq sektordy jáne elimizdiń patrıottaryn Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń merziminen buryn saılaýyn ótkizý týraly bastamany qoldaýǵa shaqyramyz! Astana, 2015 jylǵy 14 aqpan
Damýdyń dara múmkindigi
14 aqpanda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Keńesi 2015 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ótkizý týraly bastama kóterdi. «Nur Otan» partııasy eldegi jetekshi saıası kúsh retinde atalǵan bastamany tolyqtaı qoldaıtynyn bildirdi. Búginde álemde qarjy-ekonomıkalyq daǵdarystyń jańa tolqyny taralyp, kúrdeli geosaıası qysymnyń saldarynan jaǵdaı shıelenise túsýde, delingen «Nur Otan» partııasynyń málimdemesinde. Dál osy kezeńde tipti álemniń eń damyǵan elderiniń ózinde de ksenofobııa, dinı tózimsizdik órship, radıkaldyq qozǵalystar kúsh alýǵa aınaldy. Elbasy «Nur Otan» partııasy Saıası keńesinde atap aıtqandaı, «Taıaýdaǵy jyldar jahandyq synaqtardyń ýaqyty bolady. Barlyq elder osy kúrdeli kezeńnen oıdaǵydaı óte almaıdy. Budan tek myqty memleketter, judyryqtaı jumylǵan halyqtar ǵana ótetin bolady». Qazaqstan jahandyq dúnıeniń bir bólshegi bolǵandyqtan, syrtqy teris yqpaldardan tys qala almaıdy. Sondyqtan, Memleket basshysy «Nurly Jol» baǵdarlamasyn usyndy, ekonomıka ósimin qamtamasyz etýdiń barlyq sharalary qabyldandy. «Nurly Jol» baǵdarlamasy – bul tek naqty, jete eseptelgen is-qımyl jospary ǵana emes, bul – keleshektiń ınfraqurylymyna salynǵan asa aýqymdy ınvestısııa, bul – jumys oryndary, qarapaıym qazaqstandyqtardyń jaıly turmysyn saqtap qalý, olardyń kemel keleshekke degen senimi, delingen partııanyń málimdemesinde. Búgingi tańda Birlik pen Kelisimdi, Turaqtylyqty nyǵaıtýdyń, qoǵam men memlekettiń, elimizdiń barsha azamattarynyń kúsh-jigerin jumyldyrýdyń mańyzy orasan. Osyǵan baılanysty, Qazaqstan halqy Assambleıasyn qoldaı otyra, «Nur Otan» kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý bastamasyn halyq múddesine saı keletin eń durys sheshim dep sanaıdy. Mundaı qadamnyń qazirdiń ózinde-aq Parlamentti, Úkimetti, ortalyq jáne jergilikti basqarý organdaryn tastúıin jumyldyryp, halyqtyń ómirsheń energııasyn basty maqsat – Otanymyz Qazaqstan Respýblıkasynyń gúldenýi men órkendeýine baǵyttaýǵa jol ashady. Bizdiń halqymyz el tarıhynyń eń bir sheshýshi sátterinde bolashaq urpaq qamy úshin danalyq tanyta otyryp, óz Lıderiniń tóńiregine toptasý men birigýdiń asa bıik deńgeıin kórsetti, delingen málimdemede. «Nur Otan» partııasy óziniń málimdemesiniń qorytyndysynda barsha el azamattaryn, barlyq saıası partııalar men qoǵamdyq kúshterdi kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý bastamasyn qoldaýǵa shaqyrdy. Bul bizdiń uzaq merzimdi «Qazaqstan-2050» Strategııasy men Máńgilik El ıdeıasynyń júzege asyrylýyn qamtamasyz ete otyryp, budan da qýatty, budan da tastúıin bola túsýimizdiń tarıhı múmkindigi, dep esepteıdi nurotandyqtar.
Bul joly da jumylǵan judyryq bolaıyq
«Ardagerler uıymy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń Ortalyq keńesi kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý jónindegi usynysqa baılanysty málimdeme jarııalady. Onda bylaı delingen: 14 aqpanda Qazaqstan halqy Assambleıasy 2015 jyly kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý jóninde usynys jasady. «Ardagerler uıymy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń Ortalyq keńesi bul usynysty tolyqtaı qoldaıtynyn málimdedi. Qazirgi tańda qarjylyq-ekonomıkalyq daǵdarystyń jańa tolqyny beleń alýda. Buǵan kúrdeli halyqaralyq jaǵdaı da qosylyp tur. Qazaqstan álemdik qoǵamdastyqtyń bir bólshegi retinde dúnıejúzilik daǵdarystyń áserin sezinip otyr. Áıtse de, daǵdarysqa qarsy tótep bererlik naqty josparymyz da barshylyq. Ol – Elbasymyzdyń bastamasymen ómirge kelgen «Nurly Jol» baǵdarlamasy. Uzaq merzimdi «Qazaqstan-2050» údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy. Biz, osyndaı sátte ýaqyt ozdyrmaı kezekti saılaý ótkizý kerek dep esepteımiz. Bul qadamymyz barsha halyq bolyp, Úkimet jáne Parlament, barlyq ortalyq ári jergilikti basqarý organdary birlese jumys isteýiniń arqasynda álemdik daǵdarysty eńserýge múmkindik beredi degen oıdamyz. «Ardagerler uıymy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń Ortalyq keńesi elimizdiń barlyq azamattaryn, qoǵamdyq uıymdardy osy usynysty qoldaýǵa shaqyrady. Bul joly da bárimiz jumylyp judyryq bolyp, qýatty ári gúldengen Otanymyz – Qazaqstan Respýblıkasyn qurý jolyndaǵy kezdesken qıyndyqtardy jeńip shyǵatynymyzǵa senimdimiz.
Sheshýshi sáttegi sheshim
Keshe Jazýshylar odaǵynyń birqatar músheleri bas qosqan otyrys boldy. Basqosýǵa Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Nurlan Orazalın, memleket qaıratkeri Myrzataı Joldasbekov, jazýshylar Sultan Orazalın men Qajyǵalı Muhanbetqalıuly jáne belgili aqyn Nesipbek Aıtuly qatysty. Jıynǵa tóraǵalyq etken Nurlan Orazalın basqosýdaǵy negizgi maqsat prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý ıdeıasyna qatysty ekendigin naqtylady. Kúni keshe Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Keńesi jasaǵan usynymnyń utymdy jaqtary sóz bolǵan otyrysta Nurlan Orazalın Jazýshylar odaǵynyń málimdemesin oqydy. «Qazaqstan Jazýshylar odaǵy shyǵarmashylyq zııaly qaýymnyń jetekshi birlestigi retinde osy taǵdyrsheshti másele boıynsha óz ustanymyn aıtýdy azamattyq boryshy dep sanaıdy», deı kele, ol qazirgi kúni álemdegi jaǵdaıdyń turaqsyz ekendigine nazar saldy. Sonymen qatar, ol Qazaqstan jahandyq ekonomıkanyń bir bóligi retinde álemdik qarjylyq-ekonomıkalyq daǵdarystyń salmaǵyn sezinýde deı kele, elimizdegi oǵan qarsy naqty damý jospary Elbasynyń «Nurly Jol» baǵdarlamasy ekendigine toqtaldy. Sondaı-aq, damý barysynda elimizde aýqymdy «Qazaqstan-2050» Strategııasy, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy júzege asyrylyp jatqandyǵyn basa aıtty. Bul máselede qoǵamdy kóp kúttirmeı, saılaý sıklynan ótip alý mańyzdy degen kózqaras tanytty. Osynyń aıasynda, Jazýshylar odaǵy tarapynan prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý ıdeıasyn tolyǵymen qoldaıtyndary atap kórsetildi. Bul barsha halyqtyń jáne barlyq memlekettik organdardyń, Úkimet pen Parlamenttiń daǵdarysqa qarsy sharalardy iske asyrýǵa jumylýy úshin sheshýshi shart bolmaq. Halqymyz árqashan sheshýshi sátterde óz Elbasynyń mańyna shoǵyrlanyp, kez kelgen syn-qaterlerge bir adamdaı qarsy turady, deı kele, Nurlan Orazalın saılaýdy elimiz úshin mańyzdy bolatyn Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 20 jyldyǵy, Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 70 jyldyǵy, Konstıtýsııanyń 20 jyldyǵy, Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy qarsańynda ótkizýdiń mańyzy zor ekendigin kóldeneń tartty.
Elmıra MÁTIBAEVA, «Egemen Qazaqstan».
Elimizdiń múddesine qajet qadam
Keshe Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary, «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń jetekshisi Darıǵa Nazarbaevanyń jetekshiligimen «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń bastamasyn qoldaý maqsatyndaǵy máselesine oraı jınalysy bolyp ótti. Basqosýdy ashqan Darıǵa Nazarbaeva 14 aqpan kúni Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń ústimizdegi jyly kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý bastamasyn usynǵanyn málimdedi. Sonymen birge, fraksııa jetekshisi partııa basshylyǵy men Saıası keńes bıýrosy kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý bastamasyn qoldaý jaıynda úndeý tastaǵanyn atap ótti. «Nur Otan» partııasynyń fraksııasy partııanyń negizgi resýrsy, sondyqtan qazaqstandyqtarǵa, qoǵamdyq uıymdarǵa, jastarǵa osy bastamany qoldaý jaıynda dál sondaı úndeý jasaıdy. Prezıdenttik saılaý ótkizý elimiz ben halqymyzdyń múddesi úshin óte mańyzdy, óte jaýapty sheshim bolyp tabylady. Bul qadam Qazaqstannyń keleshegi men gúldenýi basty maqsattaryna jetýi jolynda qazaqstandyqtardyń jiger-qýatyn biriktirý bolyp tabylady. Búgin Birlik, Kelisim jáne Turaqtylyqty burynǵydan da beter biriktirip, memlekettiń qaıratyn ushtap, qoǵam men eldegi barlyq azamattardy Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń mańyna toptastyrý asa mańyzdy. Bul – «Qazaqstan-2050» jáne «Máńgilik El» strategııalaryn burynǵydan da qýatty etip qana qoımaı, olardy birlesip júzege asyrýdyń tarıhı múmkindigi. Jınalys barysynda prezıdenttik saılaý ótkizý bastamasyn qoldap, «Nur Otan» partııasy Saıası keńesiniń múshesi Q.Sultanov, fraksııa músheleri V.Rogalev, O.Asanǵazy, «Halyq Qaharmany» B.Ertaev sóz aldy. Jınalysqa Parlament Májilisine Qazaqstan halqy Assambleıasynan saılanǵan depýtattar da qatysty. Jınalys qorytyndysy boıynsha qaýly qabyldandy, dep habarlady Parlament Májilisindegi «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń apparaty.
Jaýapkershilik júkteıdi
Keshe Qazaqstan prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde 14 aqpan kúni ótken Qazaqstan halqy Assambleıasynyń otyrysynda prezıdenttik saılaý ótkizýge qatysty kótergen bastamasyna oraı, brıfıng ótti. Oǵan Qazaqstannyń Kommýnıstik halyqtyq partııasynyń jetekshileri men «Halyqtyq kommýnıster» fraksııasynyń depýtattary qatysyp, osyǵan qatysty óz oılaryn jetkizdi. Kezdesýde sóz alǵan partııa jetekshisi Vladıslav Kosarev Qazaqstannyń Kommýnıstik halyqtyq partııasy Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń 2015 jyly prezıdenttik saılaý ótkizý jóninde kótergen bastamasyn qoldaıtynyn, bul oraıda, óz ustanymdaryn jetkizýdi qajet dep tapqandyqtaryn bildirdi. «Biz búgin bul máseleni Qazaqstannyń Kommýnıstik partııasynyń Parlament Májilisindegi fraksııasynyń talqylaýyna usyndyq. Fraksııa músheleri jáne barlyq «Halyqtyq kommýnıster» bul bastamany tolyǵymen qoldady. Qazirgi tańda barlyǵymyz álemdi sharlaǵan jáne kúrdeli qubylysqa aınalǵan ekonomıkalyq daǵdarysqa alańdaýshylyq tanytyp otyrmyz. Bul, eń aldymen, qarapaıym halyqqa óz aýyrtpashylyǵyn ákelip, eńsesin basatyny belgili. Ásirese, osyndaı-qıyn-qystaý kezeń ekonomıkasy «sozylmaly resessııaǵa» urynǵan elderdi eki ese tolǵandyryp otyr. Demek, biz mundaı qıyndyqtardyń óz elimizge de kelmeýine aıryqsha mán berip, únemi nazarda ustap otyrýymyz kerek. Memleket basshysy júrgizip otyrǵan saıasattyń nátıjesinde qarjylyq daǵdarysty eńserýde jınaǵan óz tájirıbemiz bar. Oǵan 90-shy jyldardyń basyndaǵy qıyn-qystaý kezeń, 1997-1998 jyldardaǵy Azııa, 2008-2009 jyldardaǵy álemdik daǵdarystar dálel. Sondyqtan, bizdiń boıymyzda qandaı da bir qıyndyqqa tótep beretin tózimdilik qasıet qalyptasa bastady. Bul qasıet ǵalamdyq ekonomıkanyń daǵdarysyna qarsy turýǵa sep bolatyny, sol arqyly jańa jumys oryndarynyń ashylýyna, jumyssyzdyqtyń beleń almaýyna, azamattarǵa óz eńbekaqylaryn, zeınetaqylaryn, basqa da áleýmettik tólemderin ýaqtyly tólep turýǵa múmkindik bereri anyq. Sondyqtan, dál osyndaı jaǵdaıda memlekettiń basty saılaýyn ótkizý merzimine qatysty san túrli daýly pikirlerdi toqtatý qajet dep esepteımiz», dedi V. Kosarev. Onyń pikirinshe, bul saılaý kerisinshe, memlekettik apparattyń, zań shyǵarýshy organdardyń, bılik ókilderiniń, halyqtyń barlyq kúsh-jigerin jumyldyrý arqyly jahandaný zamany alǵa tartqan kedergilerge tosqaýyl qoıýǵa sep bolýy kerek. «Saılaý – bul jalpyhalyqtyq tetik, ekinshiden, bul – úlken jaýapkershilik. Sol sebepti, biz damý jolyndaǵy Qazaqstannyń kelesi bir kezeńnen sátti ótip qana qoımaı, áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrý jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý baǵytyndaǵy bastamalaryn nátıjeli túrde júzege asyrady dep oılaımyz. Bul saılaýdy ótkizý saıası turaqtylyqty, qazaqstandyq qoǵamdaǵy ultaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa da yqpal eter edi», dedi V.Kosarev sóziniń sońynda. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan».
Partııa ustanymy aıqyn
«Aq jol» partııasy merziminen buryn prezıdenttik saılaý ótkizý týraly usynysty qoldaıdy – bul jóninde keshe QDP Ortalyq keńesi tóralqasynyń otyrysy ótken soń, Azat Perýashev málimdedi. Qazaqstannyń «Aq jol» Demokratııalyq partııasy 2015 jyly merziminen buryn prezıdenttik saılaý ótkizý ıdeıasyna qatysty óziniń ustanymyn bildirýdi mańyzdy dep sanaıdy. Mundaı bastamamen 14 aqpanda Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń shyqqany belgili, dedi partııa tóraǵasy. Sondaı-aq, ol atalǵan másele partııanyń Ortalyq keńesi Prezıdıýmynda talqylanǵanyn aıtty. Bul ıdeıanyń qazirdiń ózinde qoǵamda oń pikirler týǵyzyp jatqany belgili, dedi ol. Buǵan baılanysty, «Aq jol» partııasynyń músheleri merziminen buryn prezıdenttik saılaý ótkizý týraly usynysty qoldaıtynyn málimdeýdi qajet dep sanaıdy. Biz bul taǵdyrsheshti qadam uzaq merzimdi ulttyq múddelerge saı keledi dep esepteımiz. Álemdik turaqsyzdyq, syrtqy ekonomıkalyq daǵdarystyń qysymy jaǵdaılarynda Qazaqstanda Prezıdent usynǵan «Nurly Jol» daǵdarysqa qarsy saıasatyn iske asyrýǵa kúsh-jigerdi jumyldyrýdyń mańyzy zor, dedi A.Perýashev. Sonymen qatar, ol máseleniń quqyqtyq jaǵyn da atap óte kelip, bul shara konstıtýsııalyq ótkizý merzimderi 2016 jylǵa qatar kelip turǵan prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlardy aıyryp ótkizýge múmkindik beretinine toqtaldy. Eger oń sheshim qabyldanyp jatsa, merziminen buryn prezıdenttik saılaý bizdiń elimizdi damytýda jaǵymdy ról atqaratynyna senimdimiz. Ol syrtqy ekonomıkalyq daǵdarystyń jaǵymsyz áserin tabysty eńserýde jáne álemniń damyǵan 30 eliniń qataryna ený jolyn jalǵastyrýda sheshýshi shartqa aınalatyn bolady, dedi A. Perýashev.
Kúrdeli kezeń úshin kerek uıǵarym
Men muny bizdiń ekonomıkalyq qana emes, saıası mártebemizdi saqtaýǵa qyzmet etetin qazirgi kún úshin óte durys, óte qajetti sheshim dep oılaımyn. Birinshiden, biz Parlament saılaýyna kóńil buryp jatpaımyz. Parlamenttik jáne prezıdenttik saılaýlardy aralastyrmaımyz. Qazirgi kúrdeli kezeńde Kóshbasshyǵa erekshe jaýapkershilik artylady. Sondyqtan Nursultan Nazarbaevty qazir qoldaýdyń mańyzy zor. Osynaý óte kúrdeli birneshe jyldy Qazaqstan durys ótkizýi kerek. Eldi saqtaımyz, halyqty saqtaımyz. Qıyndyqty eńseremiz. Men halyqtyń mundaı usynysty qoldaıtyndyǵyna senimdimin.
Oljas SÚLEIMENOV, memleket jáne qoǵam qaıratkeri.
Senim mandatyn bildirý – zaman talaby
Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleri prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý týraly bastama kótergeni jónindegi habardy ótken senbi kúni teledıdardan estidim. Olar bul bastamany birinshi kezekte Parlament Májilisindegi Assambleıanyń depýtattar tobyna joldaǵan eken. Bul quptaýǵa da, qoldaýǵa da turatyn, bolashaqqa degen tereń jaýapkershilik seziminen týyndaǵan jáne ortaq Otanymyz – Qazaqstannyń shynaıy patrıottary retinde kórinis tapqan úndeý dep túsinemin.
Qazirgi kúni álemde kúrdeli qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys pen jahandyq syn-qaterler betten soǵyp turǵan kezde mundaı úndeýdiń qabyldanýy búgingi ýaqyt talabynan týyndaǵanyna shek keltirý qıyn. Dúnıeniń tórt túkpirindegi osyndaı joǵary-tómen baldy ózgerister elimizge de eleýli áserin tıgizbeı tura almaıdy. Bul shaqta buǵan deıin óz Otany men elin talaı daǵdarystardyń salqynynan saqtap qala bilgen búgingi Prezıdentimiz Nazarbaevqa jańa senim mandatyn berýdiń orny bólek. Osy qadam arqyly memlekettik damýdyń jańa sapalyq deńgeıine kóterile alatynymyz anyq. Sonymen birge, úndeýde oryndy kórsetilgendeı Prezıdent saılaýyn merziminen buryn ótkizý arqyly saıası sabaqtastyqty da keleshekke de jalǵap jiberýge bolady. Ekinshiden aıtaıyn degenim, aldaǵy jyly elimizde parlamenttik saılaý ótkizilmek. Saıyp kelgende, memlekettik aýqymdaǵy jaýapkershiligi asa joǵary eki birdeı iri elektoraldyq naýqandy bir jyldyń ishinde ótkizý saılaýshylar úshin de, el úshin de ońaıǵa tıe qoımaıdy. Ári munyń ózi Konstıtýsııa talaptaryna da qaıshy keledi. Biz búgingi Memleket basshysynyń bastaýymen «Qazaqstan-2050» Strategııalyq baǵdarlamasyn qabyldaǵan elmiz. Tek osymen strategııalyq júıe resýrstaryn bir izge keltirdik desek, múldem qatelesemiz. О́ıtkeni, mundaı strategııalyq sıpattaǵy úlkendi-kishili baǵdarlamalardy odan ári óristetý men tereńdetý isi qaı kezde de aýadaı qajet. Bul úshin eń aldymen ekonomıkalyq, saıası-áleýmettik jáne psıhologııalyq baza jasaqtaǵan jón. Prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizýdiń taǵy bir qajettiligi osynda dep túsinemin. Sondyqtan men Elbasyna berilgen senim mandatyn uzartý jónindegi Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleriniń úndeýine barsha otandastarymyz qoldaý kórsetedi dep senemin.
Avetık AMIRHANIаN, «Mırzoıan» armıan etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy. ORAL.
Assambleıa usynysyn qoldaımyz
Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń músheleri 2015 jylǵy 14 aqpanda Qazaqstan halqyna arnap úndeý qabyldady. Bul úndeýde ekonomıkalyq daǵdarys jáne kúrdeli halyqaralyq jaǵdaı qalyptasyp otyrǵan qazirgi kezeńde merziminen buryn prezıdenttik saılaý ótkizip, Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevqa jańa prezıdenttik mandat berý týraly másele kóterilgeni týraly habardy búkil qazaqstandyqtar qýana qarsy aldy. Bul óte oryndy bastama. Qıyn da kúrdeli, álemdik turaqsyzdyq beleń alyp otyrǵan búgingi tańda Elbasyna senim artý, onyń elimizdi álemdegi eń damyǵan 30 memlekettiń qataryna engizý jónindegi ózi bastaǵan keń aýqymdy ekonomıkalyq, áleýmettik jáne saıası modernızasııalardy, strategııalyq baǵyttardy tolyq júzege asyryp, aıaǵyna jetkizýine múmkindik berýimiz qajet dep oılaımyn. Sonymen qatar, Elbasyna jańa mandat berý arqyly Qazaqstan halqyn onyń tóńiregine tyǵyz toptastyryp, elimizdiń damýyna, memlekettiligimizdi nyǵaıtýǵa, eldegi turaqtylyq pen beıbitshilikti kúsheıtýge, Nursultan Ábishuly usynǵan «Nurly Jol» – bolashaqqa bastar jol» uzaq merzimdi strategııasyn júzege asyrýǵa qol jetkizetinimiz anyq. Memleket basshysy júrgizip otyrǵan baǵytqa qoldaý bildirý – elimizdiń qarqyndy damýyna, halqymyzdyń jaqsy ómir súrýine qoldaý bildirý bolady dep oılaımyn. Táýelsizdigin alǵanyna telegeı tarıhtyń tamshysyndaı ǵana nebári 23 jyl bolǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń abyroıyn aspanǵa asqaqtatyp, álemdegi alpaýyt eldermen ıyq tirestiretindeı áleýetke jetkizgen Elbasynyń sarabdal saıasatynyń tereńdigin, kóz túgili kóńil jetpes kókjıekti boljaı alǵan kóregendigin, el aldyndaǵy eren eńbegin, otandyq qana emes, jahandyq saıasattaǵy jetekshi ornyn, búkil dúnıejúziniń áıgili saıasatkerleriniń moıyndap otyrǵanyn biz zor maqtanysh tutamyz. El ekonomıkasynyń gúldenýine kedergi keltiretin qanshama qıyndyqtardy jeńýge, halqymyzdyń eńsesin kóterip, bolashaqqa nyq senimmen qaraıtyn búgingideı jaǵdaıǵa jetkizýge, ádebıet pen mádenıetin, bilimi men ǵylymyn bıiktete túsýge, kópultty memleketimizdegi bereke-birlikti nyǵaıtyp, saıası, áleýmettik turaqtylyqtyń berik ornyǵýyna uıytqy bolǵan Tuńǵysh Prezıdentine Qazaqstan halqy sheksiz rıza. Onyń Qazaqstan Respýblıkasyn gúldengen elge aınaldyryp, halqymyzdyń qasıet-qutyn barsha álemge tanytyp, elimizdegi ár azamattyń patrıottyq sezimin, ulttyq maqtanyshyn tereńdete túsý maqsatyndaǵy árbir qadamy, jańa bastamalary jarqyn bolashaqqa jeteleıdi. Elbasynyń tikeleı bastamasymen jáne belsendi iskerligimen qol qoıylǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shart ta – kemel keleshekti jaqyndatatyn qaıyrly qadam, jaqsylyqtyń sara joly. Armanshyl da qaısar halqymyz úshin uly zaman kóshinde ol nusqaǵan aıqyn baǵyt temirqazyq sııaqty. Álemdik órkenıetke týǵan halqyn adastyrmaı aparatyn dana tulǵa, dara azamat ár elge kerek. Sondyqtan qazaqstandyqtar N.Á.Nazarbaevty Elbasy dep bekerden beker ardaqtap júrgen joq. Bul – halqymyzdyń oǵan degen shynaıy qurmeti, sheksiz senimi. Az ǵana jyldar júzinde aı sáýletti Astananyń, arýdaı ásem, Azııa barysyndaı aıbatty bas qalamyzdyń boı kótergeni – ardaqty Elbasymyzdyń qajyrly eńbeginiń, asa baı arman-qııalynyń jemisi. Astana halqymyzdyń mańdaıyna bitken baǵy ári aıbaty men aıbaryna aınaldy. Astananyń avtory retinde Nursultan Ábishulyn egemendi elimizdiń tiregi dep, Astanany Otanymyzdyń júregi dep uǵamyz, sol júrek tynbaı soǵyp, Qazaq eliniń máńgilik elge aınalaryna qazir dos ta, dushpan da esh shúbá keltirmeıdi. Olaı bolsa, Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesi músheleriniń bastamasyn shyn júrekten qoldaıtynymdy bildiremin.
Serik PIRÁLIEV, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, QR UǴA akademıgi, professor. ALMATY.
Elbasy – eldiń taıanyshy
Bıylǵy jyl búkil álem halqy úshin úlken synaqtarmen bastalýda. Dúnıejúzin dúr silkindirgen daǵdarystan qaı el qalaı shyǵady, ol eldi basqaratyn adamǵa tikeleı baılanysty. Biz, kópultty Qazaqstan halqy bar úmitimizdi Nursultan Nazarbaevpen baılanystyryp keldik. Qazaqstan bizdiń tarıhı Otanymyzǵa aınalsa, onda Elbasynyń úlken eńbegi bar. Sondyqtan Qazaqstan halqy Assambleıasy músheleriniń Parlament Májilisinde Prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý úndeýin biraýyzdan qoldaımyz. Biraýyzdan dep kesip aıtýymyzǵa sebep, buǵan deıin de ártúrli aýmaly-tókpeli zamandar ótti. Daǵdarys tolqyny talaı memleketti kedeıshiliktiń shekti deńgeıine jetkizdi. Onyń ishinde álemdik baı tarıhymen maqtana alatyn Grekııadaı alyp memleketter bar. Al Qazaqstan osy synaqtardan aman ótti. О́tkizgen búkil Qazaqstan halqyn ortaq iske jumyldyra bilgen, ekonomıkalyq qıyndyqtardy der shaǵynda aýyzdyqtaǵan, Ulttyq qor arqyly álsiregen tustardy túzep, strategııalyq baǵyttan aınymaǵan Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń syndarly saıasaty edi. Qazir kóptegen memleketter kiris-shyǵystaryn eseptep, bıýdjetin ońdy-soldy qyrqyp, áleýmettik baǵdarlamalarǵa aýyz sala bastaǵanda, bizdiń el ekonomıkany jandandyrýǵa qosymsha qarjy quıyp jatyr. Daǵdarystyń aldyn alýǵa bıýdjet kólemi 10 paıyzǵa qysqarǵanymen, memleket halyq aldyndaǵy áleýmettik mindettemelerin esh ózgerissiz qaldyrdy. Elbasy barlyq aımaq basshylaryna osyny basshylyqqa alýdy tapsyrdy. Sondyqtan Elbasyna senim mandatyn bildirý arqyly biz barlyq qıyndyqtardy eńserip, elimizdi odan ári qarqyndy damytýǵa qol jetkize alamyz. Bizde Elbasy bireý, biz oǵan qaı ýaqytta da súıeý bola bilýimiz kerek.
Marına LIMARENKO, «Iýjnyı Kazahstan» gazetiniń dırektor-bas redaktory, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi. ShYMKENT.
Birden-bir durys sheshim
Men Qazaqstan halqy Assambleıasy músheleriniń depýtattyq topqa Parlament Májilisinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saılaýyn merziminen buryn ótkizýge bastama kóterý týraly úndeýin yjdaǵattylyqpen oqyp shyǵyp, birden-bir durys sheshim degen pikirge keldim. Osy jóninde soltústikqazaqstandyq jerlesterimniń oıyn bilmek bolyp habarlasqanymda, olar da prezıdenttik saılaýdy ótkizý bastamasyn biraýyzdan qoldaıtyndaryn bildirdi. Elbasy jýyrda bolyp ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózinde dúnıejúzilik ekonomıka qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵanyn qolmen qoıǵandaı aıtyp berdi. Onyń keı saldarlary Qazaqstanǵa óz salqynyn tıgizgenimen, tutastaı alǵanda, alǵa qaraı qaryshty qadam basyp kele jatqan sanaýly elderdiń birimiz. Syrtqy naryqtyń áserinen týyndaǵan keleńsizdikter jedel qabyldanǵan keshendi sharalardyń arqasynda túzetilip, alańdaıtyn esh negiz joq ekenine kózimiz anyq jetip otyr. Desek te, álemdegi kúrdeli ahýaldardy jete eskermeı bolmaıdy. Oǵan biz qaı jaǵynan da árkez daıyn bolyp, Prezıdentimiz belgilep bergen «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» baǵdarlamasyn oryndaýǵa jumyla kirisýmiz kerek. О́ıtkeni, jahandyq qaýip-qaterlerdiń qaı jaqtan soǵatynyn boljap bilý qıyn. Sondyqtan turlaýsyz dúnıeniń adam tanyp-bilmeıtin kúrdeli kezinde, syn saǵatynda Elbasymyzdyń mańaıyna bir adamdaı toptasyp, ekonomıkalyq ósimdi nyǵaıtýdyń, halyqtyń ómir sapasyn jaqsartýdyń mańyzy aıtpasa da túsinikti. Onyń ústine kelesi jyly prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlar bir mezgilge sáıkes keletindikten, prezıdenttik saılaýdy merziminen buryn ótkizý Ata Zań talaptaryna qıǵash kelmesi anyq. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentin saılaýdy merziminen buryn ótkizý arqyly Nursultan Ábishulyna jańa senim mandatyn berý ortaq maqsat jolynda kúsh-qaırat qosyp kele jatqan qazaqstandyqtardy odan ári biriktirip, ózekti áleýmettik máselelerdi naqty sheshýge múmkindikter týǵyzary sózsiz. Men ózim oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń beldi múshesi retinde mańyzdy másele boıynsha kózqarasymdy ashyq bildirip, usynysty qoldaıtynymdy aıtqym keledi. Elbasyna senimdi el bolashaǵyna berilgen kepildik dep túsinemin.
Rashıd NADIROV, kúrd etnomádenı birlestiginiń jetekshisi. Soltústik Qazaqstan oblysy.
Oryndy da ýaqtyly bastama
Qazaqstan – áleýmettik-ekonomıkalyq turaqty damý jolyn tańdaǵan, beıbitshilikti ustanym etken el. Bizdiń memleketimizdi búginde álemniń kóptegen eli tanyp, nyq qadamdary men tegeýrindi bastamalaryna qoldaý bildirip keledi. Táýelsizdigin alǵan Qazaqstan 24 jyldyń ishinde ózindik jolmen qalyptasyp qana qoımaı, syrtqy jáne ishki álemde biraz jetistikterge jetti, talaı ıgi isterdi tyndyrdy. Qazirgi tańda ekonomıkasy damý yrǵaǵynan jańylmaǵan, áleýmettik ahýaly ekpindi elde birneshe ulttyń ókilderi ózara tatý tirshilik etip, ortaq Otanymyzdy nyǵaıtý úshin ár salada birlese eńbek etip júrse – bul elimizdegi jarasymdylyqtyń, yntymaqtastyqtyń kórinisi. Ultqa bólinbeı, senim men til máselesinde túsinistikpen bir shańyraq astynda jarasymdy ómir súrýdiń qazaqstandyq úlgisi búginde birneshe shet memleketter súısine qaraǵan ónegege aınaldy. Álemniń myzǵymastaı kóringen alyp degen memleketterin teńseltken qarjylyq, ekonomıkalyq daǵdarys zamanynda isher as pen kıer kıimnen tarshylyq kórmeı, soǵys-janjaldan aýlaq ósip-órkendep jatqan jaıymyz bar. Kórshilermen dostyq qarym-qatynastaǵy mazmundy baılanys ornatyp, alystaǵy memlekettermen de saýda-ekonomıkalyq turǵyda teń quqyly kelisim-sharttar jasasyp, alǵa basqan Qazaqstannyń bolashaǵyna senemiz jáne ol jaqsy kúnderdiń qyzyǵyn osy aýmaqty meken etken barlyq ulttardyń urpaǵy birlese kóredi dep oılaımyn. Men, ózimniń basqa da otandastarymmen birge Elbasymyz Nursultan Ábishulyn Qazaqstandaǵy damýdyń, tynyshtyqtyń, aýyzbirliktiń uıytqysy, syrtqy saıasatty utymdy júrgizip, ishki turaqtylyqty qamtamasyz etýdiń úlgisi retinde bilemin. Birneshe jyldar boıy Qazaqstandy sátti basqaryp kelgen N.Nazarbaevtyń el basqarýdaǵy biligi men tájirıbesi barynsha shyńdalyp, jetilgen. Árbir jylǵy Joldaýlar men memlekettik baǵdarlamalardyń árqaısysynda Qazaqstandy damytýdyń negizgi tetikteri shoǵyrlanǵan, qazir búkil el bolyp ony oryndaýdyń, ondaǵy qoıylǵan maqsat-murattarǵa jetýdiń jolyna jumylýdamyz. Osy baǵdarlamalardyń barlyǵy da Elbasynyń oı-sanasynda ábden pisip-jetilgen, shıryqqan oılardan týyndaǵan baǵdarlar, demek bizge ony júzege asyrý jolynda barlyq bastamalardyń avtorymen birge júrgen abzal. Osy oraıda Qazaqstan halqy Assambleıa músheleri – meniń otandastarym usynǵan Prezıdent saılaýyn merziminen buryn ótkizý bastamasyn oryndy usynys sanap, qoldaý bildiremin.
Magomed LORSANOV, «Vaınah» cheshen jáne ıngýsh etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy. Mańǵystaý oblysy.
