El týyn ustaǵan eren tulǵa

Qazaq memlekettiliginiń bir býyny – aýyl. Ol kıiz úıdiń keregesi sııaqty ámanda myqty bolýy kerek. Munda bizdiń ulyq tarıhymyz, qazaqy qalpymyz, keń maǵynadaǵy tunyq tabıǵatymyz, mádenıetimiz ben máýeli bolashaǵymyzdyń negizi qalyptasqan. Búgingi kúni aýyl ulan-ǵaıyr ózgerister qushaǵynda. Prezıdentimiz N.Nazarbaevtyń ózi jyl saıyn egin oraǵy kezinde Kókshe dıqandaryna, qalyń qaýymǵa arnaıy kelip, sáttilik tileıtin jaqsy dástúr qalyptasqan. Bul – El men Elbasynyń tutastyǵyn dáripteıtin tálimdik qasıet. Memleket basshysynyń aýzynan «Kókshetaýǵa qýanyp kelemin» degen sózdi jıi estımiz. Úlken qýanysh, joǵary baǵa. Osy rette, aýyl aqsaqaly, dańǵaıyr dıqan, Sosıalıstik Eńbek Eri Sartaı JUMAǴALIEV aǵamyzben kezdesip, zaman aǵymy jaıly tolǵanysyn qaǵazǵa túsirip alyp edik. – Mine, biz de seksendi jaǵalap qaldyq, – dep bastap edi áńgimesin ardager aǵa. – Azsynatyn da, kópsinetin de jaǵdaı emes. Másele, basyp ótken joldardyń qaıda alyp kelgendiginde. Búginin bıiktetpeıtin adam joq. Keshegini de kústánalap tastaı almaspyz. Qalaı desek te, búginimiz ystyq. Irgemiz sógilmegen Táýelsiz elmiz. Halyq yryzdyǵyn terip, úrim-butaǵyn alańsyz ósirip otyr. Osynyń bárin bir aýyz sózge syıdyryp aıtamyz. О́ıtkeni, óresi tereń elde astamshyldyq bolmaıdy. Únemi alǵa umtylyp, ómir jolynyń, qazaqstandyq joldyń jarasymdy jalǵasyn tileıtinder solaı etedi. Árıne, halyq pen adam talaıynda taqtaıdaı súrleý joq. Kúrkireı de, dúrkireı de kún keshetin sabaqtastyq bul. Bıik maqsaty, baıypty baǵyty bar el eshqashan adaspaıdy. Adaspadyq ta. Biraq, jeńil kelgen dúnıe bar ma? Juldyzdy sátterdiń qymbattyǵy da sonda. Elbasymyz Nursultan Nazarbaev aıtqandaı, «Qalyp­tas­qan mem­leketke» qaharmandyq kúres­ker­likpen, lapyldaǵan otan­súı­gishtikpen, eren eńbekpen jet­ken­biz. Biz mańdaıynda baqyty bar halyqpyz. Ony Elbasy­myz Nursultan Ábishulyna qara­typ aıtamyz. Bul kisiniń bastama­shyldyǵy, batyldyǵy, sarabdal saıasatkerligi, eldi uıystyrar qaıratkerligi men biliktiligi búgingi jarqyn kúnderge jetkizdi desek, báribir qysqa qaıyrǵandaı sezimde bolamyz. О́ıtkeni, Elbasymyz Qazaqstandy álemniń eń ozyq otyz memleketiniń qataryna bastap bara jatyr. «Máńgilik Eldiń» saltanatty aýanyndamyz. Barshamyzdy «Kóringen taýdyń alystyǵy joq» deıtin jaqsy nıet jelpindirýde. Júrer jolymyz búge-shigesine deıin aıqyndalǵan. Qadamymyz qutty, ıgiligimiz máýeli. Bul – búkilhalyqtyq senimniń jemisi. Al senimge eshqandaı ólshem baǵam bola almaıdy. Osy oraıda, adam ǵumyry jul­dyzdy sáttermen mándi ekendigin eske alǵan jón. Men úshin sonaý 1982 jyl sondaı kezeń boldy. О́z aýylymda on jeti jasymnan tapjylmastan atqarǵan dıqanshylyq eńbegim eskerilip, Sosıalıstik Eńbek Eri ataǵyn aldym. Burynǵyma taǵy bir Lenın ordeni qosyldy. Almatyǵa shaqyryldym. Sol kezdegi záýlim Lenın atyndaǵy saraıda úlken jıyn boldy. Odaqtyq bastyqtar kel­gen respýblıkalyq saltanat­ty jınalystyń prezıdıý­myna qosylyppyn. Qazaqstanǵa Búkilodaqtyq aýyspaly Qyzyl Tý tapsyrylmaq. Sol týdy KSRO Mınıstrler Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary Z.Nýrıev Dinmuhamed Qonaev bastaǵan toppen birge turǵan meniń qolyma ustatty. Bul týraly maqala men fotosýret «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetiniń birinshi betine basyldy. Qýanyshymda shek joq edi. Osy joly taǵdyr maǵan taǵy bir qýanysh syılapty. Kók­she­taýǵa qaıtar kezde Nursultan Nazarbaevpen ushaqta birge boldym. Jylyshyraı áńgimesimen birden baýrap alatyn qarapaıym jan eken. Shaı ishe otyryp hal-jaǵdaıymdy, el ishin surastyrdy. Sol jyldary ózim bastamashysy bolǵan zvenolyq ádistiń qaıtarymy, ujymnyń yqylas-kózqarasy, agrarlyq salanyń bolashaǵy jaıly áńgimelestik. Eldik dástúr boıynsha, «úıge júrińiz» degenime, «ýaqyt kótermeıdi ǵoı» dep rahmetin bildirdi. Nurekeńdi ushaq trapynan qarsy alǵan Kókshetaý obkomynyń birinshi hatshysy Orazbek Qýanyshevqa: «Mine, geroılaryńyzdy alyp keldim», dep qutty bolsynyn aıtyp jatyr. Bul kezdesý meniń ómirimdegi eń jarqyn ári únemi qosymsha jaýapkershilik júktep turatyn oqıǵa retinde saqtalyp qaldy. Ekpinge ekpin qosyldy. Ozat tájirıbemiz ózgelerge taraı bas­tady. Tabysymyz da aıtarlyqtaı artty. Biraq, Keńes úkimeti júrisinen jańylyp, túsiniksiz reformalar tyqpalandy. Ol qıyndyqtardy meniń zamandastarym bastan keshirdi, qaıyspady. Táýelsizdigimiz de ońaılyqpen kelmegenin bilemiz. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev el aldyna Táýelsizdikti ustap qalý, ony tuǵyrly etý mindetin qoıdy. О́mirdiń máni, eńbektiń maqsaty ózgerdi. Endigi jerde biz elimiz úshin, ózimiz úshin, bolashaǵymyz úshin jumys isteýge kiristik. Onyń ıgiligin kórip te otyrmyz. Jumys adamy jumyssyz júre almaıdy. Jasym eńkeıgenine qaramastan, «Darhan» sharýa qo­ja­lyǵyn quryp, 100 gektar al­qapqa bereke dánin seýip júrmiz. Qazir bılikti úlken ulym Bo­tashqa bergenmin. О́zim kempirim Altynaımen, nemere-shóbere­lerimmen baý-baqsha qamyndamyz. Dala jıdegi men taý shıelerinen qaınatpa jasaıtyn áýestigim bar. Kitap oqyp, tabıǵat tamashalaryn fotosýretke túsirip otyramyn. Zerendi aýdanynyń qurmetti azamaty, Bulaq aýyldyq okrýgi ardagerler keńesiniń tóraǵasy retinde qoǵamdyq jumystardyń ortasyndamyn. El otyn-sýsyz emes, jumysy bar, kómek-qoldaý qoldy uzartyp otyr. Bizdiń shaǵyn ǵana Jańaaýylda 5 sharýa qojalyǵy, 2 fermerlik ujym bar. Astyq ósiredi, mal órbitedi. Aırandaı uıyp otyrǵan jaǵdaıymyz bar. Osy­nyń barlyǵy árdaıym el qamyn­da júretin Elbasynyń arqa­synda dep bilemin. El týyn ustaǵan eren tulǵanyń halqymyzǵa sińirgen eńbegin sanap shyǵý múmkin emes. Ásirese, odaq taraǵandaǵy daǵdarysty jaǵ­daıda eldi aman saqtap qalýy, Táýelsizdigimizdi almaı turyp-aq Semeı polıgonyn japtyrýy, Asta­nany eldiń qaq ortasy – Sary­arqanyń tórine kóshirýi, Qazaq­stan halqy Assambleıasyn qurýy, «Máńgilik El» ustanymyn alǵa tartýy kóregen kósemniń úlgisi ekendigi aıqyn. Qazaqstan halqyn búkil álem tanıdy, elimen sanasady, syılaıdy, úlgi etedi. Sáýirdiń 26-sy kúngi saılaýda Nursultan Nazarbaevtyń buryn bolmaǵan deńgeıde daýys jınap, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti bolyp qaıta saılanýy el halqynyń dúnıe dıdaryndaǵy abyroıyn asqaqtata tústi. Bıyl elimiz merekeli oqıǵalar qushaǵynda. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jáne el Kons­tı­týsııasynyń 20 jyldyǵyn, Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn atap ótý ústindemiz. Kúni keshe Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyn dúrkiretip toıladyq. Birde-bir soǵys jáne tyl ardageri nazardan tys qalǵan joq. Bizdiń aýylymyzdan da zulmat soǵysqa qatysyp, opat bolǵan 34 azamatymyzdyń arýaǵy bir aýnap túskendeı boldy. Qazaqstan óz damýynyń jańa kezeńine aıaq basty. Elbasy búgingi almaǵaıyp zamanda shuǵyl iske kirisýdi talap etip, 5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý baǵytyndaǵy 100 naqty qadamnyń tabıǵatyn ashyp kórsetti. Osynyń ózi bizdiń elimizdiń izgi maqsattar jeteginde ekendigin jáne oǵan jetýge senimdi negizder barlyǵyn bildiredi. Kóńil osyndaıdan toǵaıady. Biz Elbasyna senemiz, jańa jeńisterge jetemiz! Jazyp alǵan Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy, Zerendi aýdany.