Bul jádigerdiń qundylyǵy – kezinde samaýrynnan qazaqtyń nebir ulylary shaı ishken. Sonyń ishinde Abaı da bar. Osy bir tarıhı buıymdy 2023 jyly mýzeıge Halyqaralyq Abaı atyndaǵy mádenıet pen ónerdi qoldaý qorynyń prezıdenti Aslan Ǵafýrov tapsyrypty.
Murany qabyldap alǵan mýzeı aktisinde: «Samaýryn 1893 jyly Týla qalasynda jasalǵan. Materıaly – metall. Eni – 47 sm, bıiktigi – 53,5 sm, dıametri – 27 sm. Bul samaýyrdan Abaı bastatqan uly tulǵalar shaı ishken» dep jazylypty.
Al samaýryndy mýzeıge ótkizgen Aslan Qabylbekuly jazyp qaldyrǵan málimetke júginsek: «Abaı atyndaǵy tuńǵysh mýzeı Semeı qalasyndaǵy Ertis saǵasynda boı kótergen Bekbaı Baıysovtyń úıiniń aýlasynda ashylǵan. Dál osy jerde kópir ornyqqan. Semeıge kelgen qonaqtar osy alańǵa toqtap, kópir arqyly qalaǵa ótedi eken. Alańdaǵy Bekbaı otbasy Abaımen jaqsy qarym-qatynasta bolypty. Dana aqyn bul shańyraqqa únemi qonaq bolyp turǵan eken. Bul samaýrynnan Abaı jáne onyń inisi Shákárim qajy, balalary Aqylbaı, Maǵaýııalar shaı ishken», dep jazypty.
Samaýrynnyń keıingi taǵdyryn júlgelep aıtsaq, alańdaǵy mýzeı kóshirilgen kezde bul jádigerdi Aıtqalı Qystaýbaev degen adam saqtap qalǵan. Osylaı Aıtqalı Beısembaıulynyń jeke qorynda uzaq jyl saqtalǵan jádiger urpaqtan-urpaqqa amanatpen jetken. 1980 jyly ulttyq ónerdiń janashyry, qazirgi tańda Halyqaralyq Abaı atyndaǵy mádenıet pen ónerdi qoldaý qorynyń quryltaıshysy Ermek Aıtqalıuly eskirgen samaýrynǵa restavrasııa jasatqan. Ony qarapaıym usta Kýbrın degen azamat atqaryp shyǵypty. Aqyry bul jádiger 130 jyldan keıin elorda tórindegi mýzeı qorynan oryn alǵan.
