Foto: egemen.kz/ Qyrmyzy Jumaǵalıqyzy
Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn júzege asyrý aıasynda elimizde densaýlyq saqtaý salasyn sapaly túrde jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan júıeli sharalar kesheni júzege asyrylyp jatyr. Bul jumys árbir azamat úshin medısınalyq kómektiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Basty maqsat – halyqtyń ómir súrý jasyn uzarta túsý. 2025 jyly 14 shildede mindetti medısınalyq saqtandyrý máseleleri jónindegi jańa Zańǵa qol qoıylýy mańyzdy qadamdardyń biri boldy.
«Memleketimizdiń erekshe basymdyqtarynyń biri – halyqtyń densaýlyǵyn qorǵaý. Bizdiń maqsatymyz 2029 jylǵa qaraı halyqtyń ortasha ómir súrý uzaqtyǵyn 77 jasqa deıin jetkizý. Jalpy bul maqsat qoljetimdi. Jyl saıynǵy dınamıkada halyqtyń densaýlyǵynyń oń kórsetkishteri baıqalady. 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha halyqtyń ortasha kútiletin ómir súrý uzaqtyǵy alǵash ret 75 jastan asty. Memleket basshysy men Úkimettiń qoldaýy arqasynda halyq densaýlyǵynyń negizgi kórsetkishterin jaqsartýǵa múmkindik týyp otyr», dedi densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova.
Profılaktıkalyq skrınıngter memleket kepildik beretin medısınalyq qyzmetter paketine engizildi
MÁMS júıesi engizilgennen beri densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrý kólemi úsh esege artty. Bul halyqtyń joǵary tehnologııalyq jáne qymbat qyzmetterge qoljetimdiligin keńeıtýge múmkindik berdi.
Endi barlyq medısınalyq kómek naqty el turǵyndarynyń barlyǵyna memleket tolyq kepildik beretin bazalyq paket jáne saqtandyrylǵan azamattarǵa arnalǵan keńeıtilgen saqtandyrý paketi bolyp ekige bólinedi.
«14 shildede tıisti Zańǵa qol qoıyldy. Osy Zań boıynsha mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý men tegin medısınalyq kepildendirilgen kómek kólemi paketteriniń ara-jigi naqty bólinetin bolady. Saqtandyrý mártebesine qaramastan barlyq azamatqa eń kóp taralǵan jáne áleýmettik máni bar aýrýlar boıynsha skrınıgter qoljetimdi bolady. Onkologııalyq, júrek qan tamyrlary aýrýlaryn erte anyqtaýǵa arnalǵan skrınıgterdiń jańa túrleri engizilip jatyr. Sondaı-aq mıdaǵy qan aınalymy buzylýyn erte anyqtaý úshin 50 jastan asqan er azamattarymyzǵa jańa skrınıg túri engiziledi. Áleýmettik máni bar aýrýlarǵa kúdik týǵan jaǵdaıda tekserýler barlyǵyna tegin bolady», dep atap ótti Aqmaral Álnazarova.
2026 jylǵa qaraı MÁMS júıesimen qosymsha 1 mln-nan astam adam qamtylady
«Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý týraly» Zańda densaýlyq saqtaý júıesiniń qarjylyq turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan birqatar sharany júzege asyrý kózdelgen.
Áleýmettik osal toptardy MÁMS-pen qamtýdy keńeıtý: Halyqty barynsha júıege tartý maqsatynda áleýmettik osal toptaǵy azamattar úshin jarnalardy jergilikti atqarýshy organdardyń tóleý tetigi engiziledi. Bul normany júzege asyrý 2026 jylǵa qaraı qosymsha 1 mln-nan astam adamdy MÁMS júıesimen qamtýǵa múmkindik beredi.
Ádil jarna júıesin engizý: Áleýmettik ádilettilik qaǵıdatyn saqtaý úshin Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna aýdarym jasalatyn kiristiń joǵarǵy shegi alynyp tastalady. Bul tásil azamattardyń júıege úlesin olardyń tabysyna saı etip, sala bıýdjetine jyl saıyn qosymsha 200 mlrd teńgege deıin qarjy ákeledi.
Memlekettik qarjylandyrýdy arttyrý: Jeńildikti sanattaǵy 11 mln azamat úshin memleket jarnasynyń mólsherlemesin kezeń-kezeńimen arttyrý kózdelgen. Bul shara 2030 jylǵa qaraı qarjylandyrý kólemin 289 mlrd teńgege deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Biryńǵaı medısınalyq qyzmetter paketin qalyptastyrý: 2027 jyldan bastap memleket kepildik beretin tegin medısınalyq kómek kólemi (TMKKK) men MÁMS paketi arasyndaǵy naqty aıyrmashylyqty belgileıtin biryńǵaı paket engiziledi. Osylaısha árbir azamat memleket kepildik beretin qyzmetterdi jáne saqtandyrý esebinen kórsetiletin qyzmetterdi naqty bile alady.
Ana men bala densaýlyǵyn saqtaý
2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha elimizde ómir súrý uzaqtyǵy alǵash ret 75,4 jasqa jetti. Ana ólimi kórsetkishi 12%-ǵa tómendedi. Sondaı-aq neonataldyq ólim 20%-ǵa, sábı ólimi 11%-ǵa, al bala ólimi 8%-ǵa azaıdy.
2024 jyly elimizde alǵash ret «Fetaldy medısına» ınnovasııalyq tehnologııasy engizildi: 71 jatyrishilik (uryqqa) operasııa jasalyp, nátıjesinde 96 náresteniń ómiri saqtalyp qaldy. Jańa týǵan sábıler hırýrgııasy da qarqyndy damyp jatyr. 2025 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda týa bitken damý aqaýlary bar 600 nárestege ota jasaldy.
Aýytqýlardy erte anyqtaý úshin elde tıimdi ınfraqurylym qalyptastyrylǵan. Máselen: Bir kúndik klınıkalar, Uryqty qorǵaý ortalyqtary ashyldy. Balalarǵa týǵannan bastap tórt túrli skrınıng júrgiziledi: neonataldyq, aýdıologııalyq, psıhofızıkalyq jáne oftalmologııalyq. Bul jumys nátıjesin berip, týa bitken aqaýlary bar balalar arasyndaǵy bastapqy múgedektik 7,5%-ǵa tómendedi, al jańa týǵandardyń ómir súrý deńgeıi 88%-dan 93%-ǵa deıin artty.
Balalarǵa kórsetiletin kómekti jaqsartý úshin árbir AMSK uıymynda pedıatrııalyq bólimder uıymdastyrý jolǵa qoıylǵan. IýNISEF qoldaýymen emhanalarda Balalardy damytý jáne erte aralasý ortalyqtary ashylyp jatyr. Búginde osyndaı 100 ortalyq jumys isteıdi, onda damýynda qıyndyqtary bar balalar keshendi kómek alady. Balalar arasynda aýtızm dıagnozy qoıylǵandar sanynyń kóbeıýine baılanysty olardyń reabılıtasııasyna arnalǵan tósek-oryn sany 4 esege artty.
Analardy qoldaý úshin alǵash ret áıelderdiń reprodýktıvtik densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan «Analar saýlyǵy» baǵdarlamasy iske qosyldy. Sonymen qatar shalǵaı aýyldardaǵy áıelder úshin joǵary qaýip tobyndaǵy júkti áıelderdi aldyn ala gospıtalızasııalaýǵa arnalǵan «Salaýatty ana» pansıonattary ashylyp jatyr.
