Foto: Ashyq derekkóz
Úkimet Joldaýdyń negizgi qaǵıdattaryn is júzinde júzege asyrýǵa basa nazar aýdaryp otyr. Áleýmettik ádilettilikti qamtamasyz etý sheńberinde memlekettik qoldaýdy proaktıvti jáne ataýly prınsıpterge kóshirý júzege asyrylyp, barlyq azamattar úshin teń múmkindikterge negizdelgen ınklıýzıvti orta qalyptastyrý kózdelgen. Ekonomıkalyq ósýge qoldaý kórsetý maqsatynda nátıjeli jumyspen qamtýdy yntalandyrý, kásipkerlik bastamalardy damytý jáne sapaly jumys oryndaryn qurý baǵytynda keshendi sharalar júzege asyrylyp jatyr. «Zań men tártip» qaǵıdatyn saqtaý azamattardyń eńbek quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtedi, qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etedi jáne syndarly áleýmettik áriptestikti damytady.
Memleket jyl saıyn shamamen 4,5 mln adamdy áleýmettik tólemdermen qamtı otyryp, óziniń áleýmettik mindettemelerin ýaqtyly jáne tolyq kólemde oryndaıdy. Bıylǵy jyldyń alǵashqy 7 aıynda josparlanǵan 6 trln teńgeniń 3,4 trln teńgesi tólendi. Onyń ishinde:
- 2,5 mln zeınetkerge 2,5 trln teńge kóleminde zeınetaqy tólendi;
- Jalpy somasy 382 mlrd teńge bolatyn 542 myń azamatqa múgedektigi boıynsha jáne 195 myń otbasyǵa asyraýshysynan aıyrylýyna baılanysty járdemaqy berildi;
- 613 myńnan astam kópbalaly otbasy men 243 myń marapattalǵan analarǵa 354,5 mlrd teńge tólemder jasaldy;
- 200 myńnan astam otbasyǵa bala týýy jáne bala kútimi boıynsha 61,8 mlrd teńge járdemaqy tólendi;
- 102 mlrd teńge kóleminde ózge de áleýmettik tólemder júrgizildi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha áleýmettik qoldaýdyń ataýly baǵyty kúsheıtildi. Eń basty ózgeris – áleýmettik kómek sanattarǵa bólýden naqty qajettilik krıterıılerine kóshý boldy. Ár otbasynyń ál-aýqatyn obektıvti baǵalaıtyn skorıngtik model jasaldy, jáne bul tásil qazirgi ýaqytta Shymkent pen Qaraǵandy oblystarynda synaqtan ótkizilip otyr.
«Biz memlekettiń áleýmettik mindettemelerin qysqartpaımyz. Atalǵan ózgerister zeınetaqyǵa, múgedektik boıynsha, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha járdemaqyǵa jáne respýblıkalyq bıýdjetten tólenetin basqa da tólemder sııaqty memlekettik kepildikterge esh áser etpeıdi. Biz jergilikti deńgeıde kórsetiletin áleýmettik qoldaýdyń ataýlylyǵy men ashyqtyǵyn kúsheıtemiz», dedi eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Svetlana Jaqypova.
Ataýly áleýmettik kómekti (AÁK) taǵaıyndaý kezinde endi medıanalyq tabys kórsetkishi qoldanylady, sondaı-aq otbasynyń kiristerimen qatar shyǵystary da eskeriledi. Bıylǵy jeti aıda AÁK-ke 18,6 mlrd teńge tólenip, ony 48 myń muqtaj otbasy alǵan. Eńbekke qabiletti azamattar úshin kómek áleýmettik kelisimshart talaptarymen beriledi. Bıyl 8,3 myń adam otbasynyń tabysyn arttyrý maqsatynda jumysqa ornalastyrylǵan.
Ataýly jáne belsendi kómektiń tehnologııalyq negizi – «Biryńǵaı sıfrlyq platforma jáne Otbasy kartasy». Platformanyń negizgi maqsaty bıýrokratııalyq kedergiler men adamı faktordy joıý arqyly áleýmettik kómektiń barlyq túrine arnalǵan biryńǵaı sandyq júıe qurý. Platforma ártúrli memlekettik júıelerdegi derekterdi taldaıdy jáne qaı otbasynyń qoldaýǵa muqtaj ekenin avtomatty túrde anyqtaıdy.
Qazirgi tańda júıege 128 Otbasyn qoldaý ortalyǵy qosylǵan, al jumysqa bilim berý, densaýlyq saqtaý, áleýmettik qorǵaý, polısııa jáne probasııa qyzmetinen 32 myńnan astam mobıldi top mamandary jumyldyrylǵan. Osy sıfrlyq ekojúıe arqyly ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan 4 myń otbasy qazir tolyq keshendi qoldaýǵa ıe bolyp otyr.
