Eńbek • 12 Qyrkúıek, 2025

Eńbek etkenniń eńsesi bıik

30 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Aýylda júrip te ýy­s-ýys aqsha sapyrýǵa bola­dy. Keıingi ýaqytta mal bordaqylaý kásiptiń kere­metine aınaldy. Eńbek­pen erte shyńdalǵan Er­nat Mahmet – aýyly­nyń mıllıoneri. Jylyna júz bastan artyq mal semirtip, Qaraǵandynyń bazarlaryna et jónel­tedi.

Eńbek etkenniń eńsesi bıik

Eti tiri, tirligi iri Ernat Tilek­uly atasynyń jolyn jalǵaýdy muraty sanaıdy. Mahmet atasy aýyl sharýashylyǵy salasynyń jetekshi mamany bolypty. Ata ónegesin sińirip ósken ul da óziniń sharýashylyǵyn ashyp, kásibin dóńgeletedi.

Qoradaǵy kúndelikti sharýa jastaıynan malsaq Ernattyń bir ózinen artylmaıtyn kórinedi. Sodan eńbekpen shymyr bolyp ósken ol deneshynyqtyrý páni muǵalimi mamandyǵyn oqyp alady. Oqýyn oıdaǵydaı támamdaǵan onyń oıyna mal bordaqylaý kásibi keledi. Janyp turǵan jas jigitti otbasy da qoldap, senim bildirip, ákesi demep jiberedi.

Sóıtip, atasynyń atyn ıem­denip, «Mahmet Agro Farming» sharýashylyǵyn ashady. Úkimettiń jeńildetilgen nesıesiniń de kóp kómegin kórip, 25 mln qarajat alyp, sharýashylyqtyń qajetine jumsaıdy.

О́ziniń qorasyn keńeıtip, janynan taǵy bir mal bordaqylaý alańyn salady. Jyl on eki aı taı, qunan, dónen, bıe jem­deı­di. Otyz jylqyǵa oryn bar. Al jańadan salǵan bazynda 40 sıyr jemdeıdi. Aýyldas­ta­ry­nan, kórshi eldi mekenderden bir jasar buzaý satyp alyp, bir jyl bordaqyǵa qoıady. Mal azy­ǵy mol bolsa, ár buqa shamamen ­100 kılo salmaq qosady. Sóıtip, ­eń­bek súıgen Ernat jylyna 40–50 tonna et óndirip otyr.

«Mal bordaqylaý – dálme-dál ýaqytty, erik-jigerdi talap etetin sharýa. Kúndiz-túni qorada bolýyń kerek. Jem-shóbi, sýy ýaqytysy­men bolǵan jón. Mal astyn tazartyp otyrý – birinshi másele. Osy eńbegimizge saı raqatyn da kórip otyrmyz. Úıimizdi keńeıtip, úlken qonaq bólmesi men jatyn bólmelerdi kóbeıtip jatyrmyz. Osynyń bári – eńbegimizdiń, mal­dyń arqasy», deıdi Ernat.

Ernat Tilekuly tehnıkanyń da tilin erte meńgergen. Jas­taıynan eginniń, shabyndyqtyń qym-qýyt tirshiligin kórip ós­ken azamat. Sonyń arqasynda ma­ly­­nyń jem-shóbin ózi daıyn­daıtyn bes­aspap jigit. Qazir sharýa­shy­lyǵynda traktory, shóp shabatyn tehnıkasy, prestegish mashınasy bar. Egin oratyn «Enıseı-1200 1nm» kombaıny, áıgili «Gaz-53» júk kóligi saǵat tilindeı sartyldap tur. Olardyń da maı-sýyna, saımandaryna bir ózi jaýapty.

Ernattyń kómekshisi – ákesi Tilek jáne baýyrlary. Egin salýdy 2018 jyldan beri qolǵa alyp keledi. 2019 jyly 100 gektar jerge kópjyldyq ekpe shóp egip, qazir sonyń jemisin kórip otyr. Sharýashylyǵynda shabyndyǵyn, egin aýmaǵyn, jaıylymyn qosa eseptegende 350 gektar jeri bar.

Jas fermer mal semirtýdiń qyzyǵyna ábden kirgen. 100–110 kılo bolǵan bir jasar buzaýdy tarazyǵa salǵanda 200 kıloǵa deıin tartqyzady. Sonda jem-shópke ketken shyǵyndy alyp tastaǵanda, etten 80 kılo paıda kóredi. Al jylqy malyna 70–80 kıloǵa deıin salmaq qostyrady. Bordaqy mal azyǵynyń qunary joǵary bolsa ǵana nátıje beredi. Sol sebepti sıyryna tartylǵan bıdaıdy, jylqyǵa kebek pen ekinshi sort unyn aralastyryp beredi. Et ónimin Qaraǵandynyń «Araı», «Shyǵys», «Altyn arba» bazaryna ótkizip otyr. Onymen qosa óziniń de turaqty tutynýshylary bar.

Jalyndy jas jigit jıyrma jasynda aýylyndaǵy arý Aqbo­tamen otaý qurady. Qazir eki jas – tórt balanyń ata-anasy, kópbalaly otbasy. Aıaýly jary da Ernattyń sharýasynyń bir jaǵynan shyǵy­sady. Aýylynyń pysyq kelini atanǵan Aqbota ekeýiniń eńbek­qorlyǵyna Saryobaly aýy­lyn­daǵylar súısinedi.

Ernat Tilekuly sharýashy­lyǵynyń múmkindigin molaıtqy­sy kelip otyr. Alaıda shabyn­dyq­tyń, jaıylymnyń azdyǵy azda­ǵan kedergi keltirip otyrǵan kóri­nedi. Úıir-úıir jylqy ósirip, sıyr­dyń da sanyn kóbeıtý ­oıynda ­bar. Kelinshegi Aqbota da sút ónim­derin óndirip, qurt-maıyn saýdaǵa ­shy­ǵarǵysy keledi. Onymen qosa Ernat egin salatyn jerin jańar­typ, jem-shóp qoryn molaıtýdy ­josparlap qoıǵan. Qysqasy, atasynyń atyndaǵy sharýa­shy­lyǵyn san salaly qylǵysy keledi. Oǵan eńbekqor eki jastyń áleýeti de, áreketi de jetedi.

 

Qaraǵandy oblysy,

Qarqaraly aýdany,

Saryobaly aýyly