Rýhanııat • 21 Qyrkúıek, 2025

О́skemende «Syr óńiri – túrki órkenıetiniń altyn besigi» atty kórme ótti

40 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin
О́skemende «Syr óńiri – túrki órkenıetiniń altyn besigi» atty kórme ótti

Abaıdyń 180 jyldyǵyna arnalǵan «Sulý Syrdan - uly Abaı eline» atty Qyzylorda oblysynyń óner kúnderi Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ortalyǵy О́skemende jalǵasty. Syr eliniń sálemin elimizdiń shyǵysyna jetkizgen delegasııany oblys ákimi Nurlybek Nálibaev bastap bardy.1

Delegasııa quramynda Parlament Senaty men Májilisiniń depýtattary N.Baıqadamov, R.Rústemov, M.Ergeshbaev, oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy S.Dúısenbaev, aımaq ardagerleri, zııaly qaýym ókilderi, Turmaǵambet atyndaǵy halyq aspaptar, sımfonııa orkestrleri, «Syr samaly» vokaldy-aspapty, «Tomırıs» bı ansamblderi, hor ujymy, basqa da ónerpazdar bar.6

Shyǵys Qazaqstan oblystyq fılarmonııasynda «Syr óńiri – túrki órkenıetiniń altyn besigi» atty kórme ashylyp, Qyzylorda oblysynyń ákimi Nurlybek Nálibaev, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurymbet Saqtaǵanov jáne óskemendikter Qyzylorda oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi qoryndaǵy qundy jádigerlermen tanysty.9

Keıingi jyldary mýzeı qory ejelgi qalalar ornynan tabylǵan jádigerlerdi negizge alyp qaıta jańǵyrtylǵan «Shirik Rabat saq jaýyngeri», «Syǵanaq hanshaıymy», «Túgisken kósemi», «Jetiasar aqsúıek áıeli» arheologııalyq rekonstrýksııalarymen tolyqqan bolatyn. Búgingi kórmege kelýshiler osy jádigerlerge erekshe nazar aýdardy.6

Arheologııalyq ekspedısııalar kezinde tabylǵan altyndar kolleksııasy da osy jerden oryn alǵan. Ejelgi órkenıettiń besigi sanalatyn Shirik Rabat jáne Bábish mola qalashyqtarynan tabylǵan altyn japsyrmalar sol dáýirdiń kózindeı. Sondaı-aq, kórmege orta ǵasyrlarda saýda-sattyq pen mádenıeti órkendegen Syǵanaq qalashyǵynan tabylǵan altyn syrǵalar, tumar, túımeler jáne marjan monshaqtardyń túpnusqa kolleksııasy qoıylǵan. Shyǵys jurtshylyǵy Jankent, Asanas, Qyshqala, Syǵanaqtan tabylǵan terrakotalar, glazýrli qaptamalar, qysh ydystar jáne Bıdaıyqasar qalashyǵynan tabylǵan qossaz dombyra kóshirmesin de qyzyǵa tamashalady.6

Kórmedegi zergerlik jáne turmystyq buıymdardyń orny bólek. О́ńirjıek, jyrǵa, alqa, aǵash jıhazdar, ydystar, teri buıymdary Syr boıynda qolónerdiń baı murasy saqtalǵanyn kórsetedi. Qarý-jaraq kolleksııasyndaǵy qylysh, aıbalta, semser, shoqpar, naıza, qalqan, jebe tarıhtan syr shertedi.6

«Dede Qorqyt» kitabynyń Drezden nusqasy, nar qobyz, IýNESKO sertıfıkaty, kádesyılar, Maral ıshannyń kók asasy, Kereı eriniń túpnusqasy, Qalqaı ıshan, Serdaly Bekshorın, Er Seıtpenbet, Buqarbaı batyrdyń mórlerdiń kóshirmeleri de kórmege kelýshiler qyzyǵýshylyǵyn týǵyzdy.6

Sondaı-aq, Abaıdyń 1922 jyly jaryq kórgen óleńder jınaǵy men Qyzylordanyń astana bolǵan kezeńiniń foto jáne arhıv qujattary kórme qundylyǵyn arttyra tústi.6

Eske salaıyq, keshe "Syr óńiri - túrki órkenıetiniń altyn besigi" kórmesi Abaı oblysynyń jurtshylyǵyna usynyldy.