Ekologııalyq strategııany odan ári nátıjeli jalǵastyrý, túptep kelgende ekologııalyq jańǵyrtý elimizge zańnamalyq reformany talap etedi. III «ECOJER» aımaqaralyq forýmyna jınalǵandar osy máseleni talqylady.
«Ekologııa jáne óndiris: turaqty bolashaqqa aparar jol» atty III «ECOJER» aımaqaralyq forýmy 100-ge jýyq adamdy jınady. Qatysýshylar ónerkásipti «jasyl» jańǵyrtý jáne onyń qorshaǵan ortaǵa áserin azaıtý jónindegi máselelerdi talqylap, ońtaıly usynys-pikirlerin ortaǵa saldy. «ECOJER» qazaqstandyq qaýymdastyǵy uıymdastyrǵan is-sharaǵa ónerkásip ıeleri, memlekettik organ ókilderi, sarapshylar men úkimettik emes uıymdar qatysty.
«Jasyl» ınvestısııalardy yntalandyrýdyń praktıkalyq sheshimderin ázirleý - forýmnyń iskerlik kún tártibiniń negizgi ózegi boldy. Sarapshylar tuıyq sıkl ekonomıkasyn damytý úshin zańnamany jetildirý qajettigin atady.Konstrýktıvti dıalogtar barysynda zańnamaǵa engiziletin ózgeristerge negiz bolatyn usynymdar toptamasy jınaqtaldy.
«ECOJER» qaýymdastyǵy keńesiniń tóraıymy Lázzat Ramazanova ázirlengen usynystarǵa qatysty pikir bildire kelip, olardyń sala úshin negizgi rólin atap ótti.
«О́nerkásibi damyǵan óńirde ekologııa máselesi ózekti bolýy zańdy qubylys. Májilis depýtattary men ekologııa salasynyń mamandary eki kún boıy Pavlodar oblysyn aralap, óndiristerde júzege asyp jatqan ekologııalyq tyń bastamalarmen tanysty. «Zańǵa qandaı faktorlar qaıshy kelip tur?» degen suraqty jan-jaqty talqylap, ony sheshý joldaryn izdep jatyrmyz. Bızneske uran emes, ekologııaǵa ınvestısııa salý tıimdi bolatyn túsinikti ári turaqty «oıyn erejeleri» qajet. Forým memlekettiń de, ónerkásip ıeleriniń de bul erejelerdi birlesip jasaýǵa daıyn ekenin kórsetti. Bizdiń ortaq mindetimiz – osykonstrýktıvti dıalogtyń ekonomıkaǵa da, qorshaǵan ortaǵa da paıda ákeletin ári jumys isteıtin zańdarǵa aınalýyna kómektesý», dedi ol.
Bıznestiń ekologııalyq ashyqtyǵy taqyryby da búginde ózekti. О́nerkásip pen qoǵam arasyndaǵy senim alshaqtyǵy kóbine obektıvti aqparattyń jetispeýshiliginen týyndaıtynyn jasyrmaýymyz kerek. Sarapshylar men ÚEU ókilderi emosııaǵa toly daýlardan góri,derekterge negizdelgen dıalogqa qalaı kóshýge bolatynyna nazar aýdardy. Olardyń oıynsha, ashyqtyqqa mindet nemese qaýip retinde qaraýdy toqtatý kerek.
Bul ustanymnyń is júzindegi dáleli retinde forým aıasynda ERG men ınspeksııalyq qyzmetter, sertıfıkattaý jáne ekologııalyq saraptama salasyndaǵy halyqaralyq kóshbasshy kompanııa - SGS arasynda kelisimge qol qoıyldy. Bul bastama QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń ónerkásiptik kásiporyndarǵa turaqty ekologııalyq aýdıt júrgizý qajettigi týraly tapsyrmasyn tikeleı júzege asyrýǵa baǵyttalǵan. Qujat Toptyń «Qazaqstan alıýmınııi» AQ-nyń Pavlodar alıýmınıı zaýytyna jáne Qazaqstan elektrolız zaýytyna erikti halyqaralyq ekologııalyq aýdıt júrgizýdi kózdeıdi.
«Biz úshin álemdik deńgeıdegi sarapshylardy tartýdyń mańyzy zor boldy, sondyqtan SGS kompanııasyna júgindik. 2030 jylǵa deıingi Ekologııalyq strategııany ázirlep, ony tabysty júzege asyryp kelemiz. Bul strategııa 2018 jyly qabyldanyp, ony iske asyrýǵa 282 mlrd teńgejumsaý josparlanǵan. Onyń ishinde Pavlodar óńirine 220 mlrd teńge baǵyttalady. Bıyl qatty shyǵaryndylardyń kólemi 15%-ǵa tómendeıdi dep kútilip otyr. Keleshekte ferroqorytpa óndirisiniń gazynan elektr energııasyn óndirý jobasy iske asady. Ony Aqtóbedegi kásiporynda bastap, nátıjeli bolsa Aqsý ferroqorytpa zaýytynda jalǵastyramyz. Ekologııalyq sheshimder birden iske asyra salatyn dúnıe emes, ol uzaq merzimge baǵyttalǵan strategııa. Bizdiń energetıkalyq jáne metallýrgııalyq kásiporyndarymyzda keıbir ekologııalyq bastamalar júıeli qolǵa alynyp, Ortalyq Azııada alǵash ret iske asyp otyrǵany qýantady», dep atap ótti ol.
Atalǵan aýdıttiń negizgi maqsaty – kásiporyndar qyzmetiniń ónerkásiptik shyǵaryndylar jáne ozyq qoljetimdi tehnıkalar salasyndaǵy Eýropalyq parlament pen EýroodaqKeńesiniń ekologııalyq standarttaryna sáıkestigin baǵalaý. Bul jumysqa Qazaqstan, Belgııa, BAÁ jáne Reseı mamandary qatysady. Bul baǵalaýdyń táýelsizdigin jáne kásibı saraptamanyń joǵary deńgeıin qamtamasyz etpekshi.
«Buǵan deıin júrgizilgen ekologııalyq aýdıt nátıjeleri «Qazhrom» TUK» AQ men ERG úshin paıdaly bolyp, kompanııanyń ekologııalyq nátıjeliligin arttyrýǵa jáne bolashaqta tıimdi ekologııalyq strategııany qalyptastyrýǵa negiz bolaryna senimdimiz», dedi SGS kompanııasynyń Qazaqstan jáne Kaspıı óńiri boıynsha «Ekologııa» baǵytynyń menedjeri Ilıa Korlıakov.
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar vıse-mınıstri Jomart Álıev mundaı táýelsiz baǵalaýlar arqyly kásiporyndar ózderi baıqaı bermeıtin faktorlardy anyqtaıtynyn aıtady. Al olarǵa beriletin ekologııalyq ruqsattar nátıjesinde óndiris oryndary jergilikti bıýdjetke tóleıtin emıssııalardan bosaıdy. ERGmundaı múmkindiktiń arqasynda Pavlodar oblysy boıynsha 7 mlrd teńge únemdep, ony óndiristi modernızasııalaýǵa jumsap jatyr.
ERG jyl sońyna deıin qazaqstandyq hromǵa halyqaralyq ekologııalyq deklarasııa alýdy josparlap otyrǵan elimizdegi alǵashqy ónerkásiptik kompanııa ekenin aıtýymyz kerek. Bul qujat onyń barlyq álemdik talaptarǵa sáıkestigin rastaıdy.
