Sýret: rail-news.kz
«Baqty – Aıagóz» temirjol jelisin salý dıreksııasynyń basshysy Qanat Rahmanberdıevtiń aıtýynsha, bıyl 21 shildede «QTJ» UK» AQ jáne quramynda «China Harbour Engineering Company Co. Ltd» men «Reco Stroy KZ» JShS kompanııalary bar konsorsıýmmen kelisimshartqa qol qoıylǵan.
«Jańa birjolaqty temirjol jelisiniń jalpy uzyndyǵy 297 shaqyrymdy quraıdy, onyń quramyna 10 bólek pýnkt, mal aıdaý joldarymen jabdyqtalǵan 211 sý ótkizgish qubyr, sondaı-aq 78 kópir kiredi. Jobanyń jalpy quny qosylǵan qun salyǵymen birge 572,3 mlrd teńge. Qazirgi ýaqytta joba aıasynda qunarly topyraq qabatyn sydyryp alý, vahtalyq qalashyqtar qurylysyna irgetas negizderin daıyndaý, jer tósemin tóseýdi bastaý, tehnıka men personaldy jumyldyrý sııaqty daıyndyq jumysy júrgizilip jatyr» deıdi.
Temirjol tósemin salý úshin uzyndyǵy 25 metr bolatyn jańa R65 tıpti relster qarastyrylady. Olar jańa temirbetondy shpaldarǵa bekitiledi. Shpaldardyń ornalasý jıiligi – túzý jáne qısyq ýchaskelerde 1 km-ge 1 840 shpal. Ballast qıyrshyq tastan (fraksııasy 25–65 mm) jasalady, shpal astyndaǵy qalyńdyǵy – 35 sm, al qumdy tósenishtiń qalyńdyǵy – 20 sm. Birjolaqty ýchaskeniń jer tóseminiń eni – 7,6 metr. Jobany iske asyrý barysynda zamanaýı tehnologııalyq jabdyqtar satyp alynyp, temirjol qyzmetiniń barlyq baǵytynda synalǵan ári tıimdi tehnologııalardy barynsha engizý kózdelip otyr.
О́ndiristik josparǵa sáıkes, jeli qurylysyn aıaqtaý jáne paıdalanýǵa berý ýaqyty 2027 jyldyń sońyna qaraı mólsherlengen. Joba tolyq támamdalǵan soń kemi 1 200 adam turaqty jumyspen qamtylady degen jospar bar.
2030 jylǵa deıin «Baqty – Aıagóz» temirjol jelisi boıynsha júk tasymaldaý kóleminiń marketıngtik boljamy da anyqtalǵan. Júkteme shamamen 7,8 mln tonna dep baǵalanǵan. Bir sózben aıtqanda, ejelgi Uly Jibek joly boıynda ornalasqan Baqty keden beketi Qytaıdyń Eýropaǵa ashylǵan terezesine aınalýǵa tıis.
Jalpy, sońǵy jyldary shekaradaǵy ótkizý beketteri belsendi jańǵyrtyla bastady. Resmı málimetterge súıensek, bıyl elimizde 8 shekara beketi tolyǵymen iske qosylady. Aldaǵy úsh jylda taǵy 34 beket jańarady. 2023 jyly Prezıdent tapsyrmasy aıasynda «Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasy aıasynda Qytaıdan beri qaraı tranzıttik aǵyndy ulǵaıtý sharalary qolǵa alyndy.
«Kólik jáne logıstıka salasynda «Baqty – Aıagóz» temirjoly, Semeıdegi jańa kópir qurylysy men qalaǵa aınalma jol salý jobalary erekshe nazarda. Týrızm baǵytynda Alakól jaǵalaýyn abattandyrý jumystary jalǵasady. Kásipkerlikti damytýda ónim óndiretin bıznes sýbektileriniń úlesin arttyrý, bilim salasynda jasandy ıntellektimen jumys isteý quzyretin mektepten qalyptastyrý, densaýlyq saqtaý júıesinde ulttyq jobalardy iske asyrý, sondaı-aq qurylys salasynda jasandy ıntellekt elementterin qoldanýdy uıymdastyrý tapsyryldy», delingen oblys ákimdiginiń habarlamasynda.
О́ńirde keıingi alty aıda kólik jáne logıstıka salasynda aıtarlyqtaı serpin baıqaldy. Eń áýeli eldi kópten alańdatyp kelgen Semeıdiń aspaly kópiri jóndeldi. Jylyna 700 myńǵa jýyq kólik ótetin bul kópir – oblys ortalyǵynyń basty arterııasy bolyp tur. Sheshimi kesheýildep kelgen taǵy bir ózekti másele – Semeı qalasyn aınalyp ótetin avtojol jobasy da naqty iske aınala bastady. Oblys ákimi Berik Ýálı men qytaılyq ınvestor Chjoý Haıveı qol qoıǵan kelisim aıasynda aınalma jol qurylysy 2028 jylǵa deıin aıaqtalady dep josparlanǵan. Bul joba eldiń 2030 jylǵa deıingi kólik-logıstıkalyq strategııasyna enip, halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń qoldaýymen júzege aspaq.
Áýe qatynasy da aıtarlyqtaı jandanyp keledi. Úrjar aýdanyna «SCAT» kompanııasy aptasyna 7 ret turaqty reıs júrgizdi. Qazir Semeı – Almaty, Astana, Úrjar baǵyttarynda turaqty áýe qatynasy bar. Al 1 mamyrdan bastap Almaty – Semeı – Almaty baǵyty boıynsha qosymsha reıster (aptasyna 3 ret), Astana – Semeı – Astana (1 ret), al maýsymnan Shymkent – Semeı baǵytyna «FlyArystan» ushaǵy qatynaı bastady.
«Qazaqstan temir joly» kompanııasy óńirdegi 10 temirjol vokzalyn jańǵyrtýǵa kiristi. Semeı, Aıagóz, Aqtoǵaı, Shar, Jarma, Úshbıik, Belaǵash, Jalańashkól sekildi iri stansalarda keshendi jóndeý júrgizilmek. Qolaıly geografııalyq ornalasýyna oraı, Abaı oblysy – Qytaı, Reseı, Ortalyq Azııany baılanystyryp jatqan óńir. Bul turǵyda iri halyqaralyq saýda dálizine shyǵatyn kólik-logıstıkalyq habty damytýǵa múmkindik mol. Osy rette óńirde birqatar iri ınvestısııalyq joba júzege asyrylmaq. Solardyń biri – «Aıagóz – Baqty» temirjoly men qurlyq portynyń qurylysy.
«Memleket basshysynyń elimizdiń logıstıkalyq áleýetin arttyrý jónindegi bastamalary da basty nazarymyzda. Bul oraıda aldymyzda jańa temirjol telimi, elimizdi Qytaımen jalǵaıtyn «Aıagóz – Baqty» temirjolyn salý syndy jaýapty da kúrdeli mindet tur. Onyń Abaı eli úshin mańyzy zor» deıdi Semeı jol dıstansııasynyń dırektory, qurmetti temirjolshy Rahat Nurǵazyuly.
Abaı oblysy
