Aýyl • 18 Qazan, 2025

Maqanshy – myzǵymas el irgesi

140 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Maqanshy – eldiń shetinde, jeldiń ótinde turǵanymen, elimizdiń eń berik shebi, týrıstik, tranzıttik, kedendik, ekonomıkalyq mańyzy bar aýdan. Bir kezderi taratylyp ketken aýdan búginde qaıta túlep keledi. Prezıdent bastamasymen Maqanshynyń tarıhı mártebesi qaıtarylyp, qaýsaǵan tamyrǵa qan júgire bastady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Maqanshy – myzǵymas el irgesi

 

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Túrkistan tórinde ótken Uly quryltaıda:« Elimiz úshin strategııalyq mańyzy bar taǵy bir másele – shekaralas aımaqtardy damytý», degen edi. Bul ǵana emes, buǵan deıin de bıik minberden eldiń shetindegi shekaralyq aýdandardy damytýǵa aıyryqsha kóńil bólip kele jatqany ras. Osy rette, Abaı oblysyndaǵy Maqanshy aýdanynyń jóni bólek. Onyń ekonomıkalyq ósýi, halyqtyń turaqtylyǵy mańyzdy jaıt.  Máselen, 9 aıdyń qorytyndysy boıynsha Maqanshy aýdannyń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestısııa kólemi ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 147,3 % artqan. Bul ósim aýdan ekonomıkasynyń turaqty damýy men ınvestısııalyq tartymdylyǵynyń artyp kele jatqanyn aıǵaqtaıdy. Bul týraly О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken baspasóz jıynynda Maqanshy aýdanynyń ákimi Dáýren Qoıgelidın baıandady.

– Aýdanda birqatar iri ınvestısııalyq jobalar júzege asyrylyp jatyr. Baqty aýylynda kólik-logıstıkalyq habtyń qurylysy bastaldy. «Di-Nur Company» JShS jalpy quny 7 mlrd teńge bolatyn maı óndirý jáne qurama jem zaýytynyń qurylysyn júrgizip jatyr. Sondaı-aq «Qazaq Oil», «Royal Petrol» jáne «Lýkoıl» kompanııalary janar-jaǵarmaı quıý stansııalaryn saldy. Buǵan qosa Joldaýda aıtylǵan «Baqty – Aıagóz» temirjoly men «Baqty» ótkizý beketin jańǵyrtý jobalary aýdannyń kólik-logıstıkalyq áleýetin arttyryp, ekonomıkalyq serpin bereri sózsiz, – deıdi aýdan ákimi.

Onyń aıtysyna qaraǵandaı, aýdandaǵy qurylys salasynda da oń nátıjeler baıqalady. Paıdalanýǵa berilgen turǵyn úı kólemi 7 379 sharshy metrge jetken. Bul byltyrǵymen salystyrǵanda 323,3% ósim kórsetipti. Sonymen qatar áleýmettik osal toptaǵy azamattardy turǵyn úımen qamtamasyz etý maqsatynda 59 jeke úıdiń (118 páter) qurylysy júrgizilip jatyr. 

– Jol jáne ınfraqurylym salasynda da aýqymdy jumystar atqarylyp jatyr. 1 mlrd 755 mln teńge qarjyǵa 41 shaqyrym jol jóndeý jumystary júrgizilýde. Atap aıtqanda, Maqanshy – Kókterek – Qyzylbulaq, Keldimurat, Qaratuma, Baqty aýyldarynyń kóshelerinde ortasha jóndeý jumystary qolǵa alynǵan. Al  Maqanshy aýylyndaǵy Jeńis saıabaǵy men Qabanbaı batyr eskertkishi mańynda demalys aımaqtary jańǵyrtylyp, kóshe jaryqtandyrý júıeleri ornatyldy. Bul is-sharalar aýdannyń kelbetin jaqsartyp, turǵyndardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan, – dedi ol.

Ákimniń málimetinshe, respýblıka kóleminde halyqtyń kóp demalatyn oryndarynyń biri – Alakólde jyldan jylǵa demalýshylar sany artyp keledi. Birneshe jyldan qordalanyp qalǵan problemalardy sheshý maqsatynda oblys ákimi Berik Ýálıulynyń tapsyrmasyna saı  týrısterge sapaly qyzmet kórsetý maqsatynda oblystyq bıýdjetten arbatty jóndeý jumystaryna 87,1 mln, jaǵalaýdyń abattandyrý jumystaryna 86,0 mln, jaǵalaýǵa 7 pırs, 7 qutqarý munarasyn, 5 shaqyrym jaǵalaýǵa túrli-tústi qalqyma (býı) ornatýǵa 37,2 mln,  arbattaǵy tyǵyzdylyqty azaıtý maqsatynda jańadan qoǵamdyq keńestik ornatýǵa 165,8 mln. teńge qarjy bólinip, jumystary jasalǵan.

Baspasóz jıynynda aýdan ákimnen Alakóldegi káriz júıesin, Barlyq arasanynyń janyndaǵy demalys saýyqtyrý orynynyń jaıyn, Baqty aýylyndaǵy apatty jaǵdaıda dep tanylǵan mekteptiń ahýalyn surap kórgen edik. Ákim óz sózinde Alakóldegi káriz júıesin ornatý máselesi qolǵa alynǵany jetkizdi. Sol sekildi Barlyq arasanynda qaıta qalpyna keltirýge baılanysty jumystar júrilip jatqanyn aıtty. Al Baqty aýylyndaǵy mektep jóndeýden ótken, qazir alańdarlyq jaǵdaı ekenin eskerdi.

Budan soń bir áriptesimiz Maqanshy aýdany mańynda sheteldikterge jer saltylyp jatyr degen aqparattyń ras ótirigin surap kórgen edi. Dáýren Qoıgeldidın munyń jalǵan aqparat ekenin aıtty.

Rasynda keıbir sheteldik ınvestorlardyń kelip jumys isteýin kóre almaıtyndar ma, álde Baqty keden beketinen ári-beri ótip jatqan Qytaı azamattaryn kórip alyp aıta ma, áıteýir áleýmettik jelilerde sondaı áńgimeler aıtylyp qalǵanyn baıqaǵanbyz.

Erge este bolsa, buǵan Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaı minderinde aıtqan sózimen jaýap bergenimiz jón sııaqty.

«Jer – basty baılyǵymyz. Týyńdy tiger toqymdaı jeriń bolmasa, óz memleketiń de bolmaıdy. Babalarymyz bizge ulan-ǵaıyr aýmaqty mıras etti. Ony shashaý shyǵarmaı saqtap, kórkeıtý – bizdiń qasıetti boryshymyz. Osy oraıda, «Jerimiz sheteldikterge satylyp jatyr» degen sóz ara-tura aıtylyp jatady. Bul – jalǵan aqparat. Elimizde jerge qatysty túbegeıli sheshim áldeqashan qabyldanǵan. Ol sheshim zańmen birjola bekitilgen. Túrli daqpyrtqa senip, jurtty dúrliktiretin jalǵan aqparat taratýdy doǵarý kerek. Biz babalar amanatyna árdaıym adal bolamyz. Sheteldikterge qazaqtyń bir qarys jerin de, bir ýys topyraǵyn da bermeımiz. Ony kózdiń qarashyǵyndaı saqtaımyz. Shekara mańyndaǵy eldi mekenderdiń ahýaly jerimizdiń tutastyǵyna jáne elimizdiń amandyǵyna tikeleı yqpal etedi», degen edi Prezıdent.

Abaı oblysy

Sońǵy jańalyqtar