Qoǵam • 22 Qazan, 2025

Turaqtylyq pen kelisim tuǵyry

60 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Qoǵamdyq kelisim, azamattyq birlik jáne etnosaralyq qarym-qatynastardy damytý – Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi qyzmetiniń basym baǵyty. Búginde elimizde júzden astam etnos ókilderi tatýlyq pen kelisim aıasynda ómir súrip jatyr. Olardy teń múmkindikterge negizdelgen ári turaqty damýǵa baǵyttalǵan Ádiletti Qazaqstandy qurý jónindegi ortaq maqsat biriktiredi.

Turaqtylyq pen kelisim tuǵyry

Etnosaralyq yntymaqty ny­ǵaı­tý baǵytynda uzaq jyldar boıy qalyptasqan tájirıbeniń arqasynda elimizde etnosaralyq kelisim jónindegi memlekettik saıasatty iske asyrýdyń tıimdi ınstıtýttyq júıesi qa­lyp­tasty. Bul júıe ortalyq mem­leket­tik organdardan bas­tap óńir­lik Qazaqstan halqy Assam­bleıa­laryna deıin barlyq deńgeıde jumys isteıdi.

Mádenıet jáne aqparat mı­­nıstrliginiń málimetinshe, et­no­­s­aralyq qatynastardyń damý deń­geıin zerdeleý men táji­rıbelik usynymdar ázirleý maq­satynda óńirlerde turaqty túrde áleýmettik zertteýler men monıtorıngtik saparlar uıym­dastyrylyp keledi. Sonyń ar­qa­synda bıylǵy derek boıynsha turǵyndardyń 95 paıyzdan astamy eldegi etnosaralyq ahýal­dy turaqty ári qolaıly dep baǵa­laıtyny anyqtalyp otyr.

«2022 jylǵy sáýirden bas­tap kásibı etnomedıatorlardy daıarlaý jáne medıasııa ıns­tıtýtyn damytý maqsatynda Etnomedıasııa ortalyǵy jumys isteıdi. Etnosaralyq salada túsin­dirý jumystaryn kúsheıtý úshin respýblıkalyq aqparattyq-túsindirý toby quryldy. Qazirgi ýaqytta elimizde 80 aqparattyq-túsindirý toby belsendi qyzmet atqaryp jatyr. Qazaqstan hal­qy Assambleıasynyń bastamasymen 1000-nan astam etnomádenı birlestik pen 4000-ǵa jýyq qoǵam­dyq qurylym biriktirilgen. Olar­dyń qyzmetine 50 myńnan astam azamat tartylǵan. Qoǵamdyq ómir­ge halyqty keńinen jumyl­dyrýda «Aqsaqaldar keńesi» men «Analar keńesi» mańyzdy ról atqarady. Otbasylyq qundy­lyq­tardy nyǵaıtý jáne jas­tardy rýhanı-adamgershilik turǵydan tárbıeleýge baǵyt­talǵan «Mádenıetti ana – máde­nıetti ult», «Adal azamat» jáne «Sa­laýatty sana» jobala­ry tabysty júzege asyrylyp ke­ledi» delingen mınıstrlik málimetinde.

Aıta keteıik, bıyl alǵash ret Almaty, Jambyl, Túrkistan jáne Jetisý oblystarynda aýdandyq deńgeıdegi assambleıa­lar qurylǵan edi. Al «Assambleıa jastary» jastar qanaty 10 myńnan astam jas óki­lin birik­tirip, mádenıetter ara­syndaǵy dıalogti damytýǵa baǵyttalǵan bastamalardy iske asy­rady. Jastar uıymy­nyń «Jańa tolqyn», «Shkola lıderov ANK» jáne «50 jas kóshbasshy» sııaqty jobalary tabysty júzege asyp jatyr. Sonymen qatar elimiz­diń joǵary oqý oryndarynda túrli etnos ókilderimen jumys júrgizetin Stýdenttik assambleıa qurylǵan. Ol etnosaralyq kelisim men azamattyq biregeı­likti nyǵaıtýǵa, sondaı-aq volon­terlik qozǵalys pen etnomedıasııa baǵytyn damytýǵa óz úlesin qosyp júr.

Búginde elimizde 32 Dostyq úıi bar. Bıyl Qyzylorda, Atyraý, Abaı oblystarynda jańa Dostyq úıleriniń qurylysy bastaldy. Buǵan qosa «Jomart jan» qaıyrymdylyq ortalyǵy, «Jeńis birlikte» sporttyq alańy, «Eltaný» jobasy belsendi túrde damyp keledi. Jyl basynan beri «Jomart jan» ortalyǵynyń mesenattary 35 myń azamatqa 305 mıllıon teńge kóleminde kómek kórsetti.

Ǵylym men bilimdi damytý maqsatynda joǵary oqý oryndarynda Assambleıanyń 42 kafedrasy jumys isteıdi. 360 sarapshyny biriktiretin Ǵylymı-saraptamalyq keńes pen Jas ǵalymdar klýby zertteý qyz­metin jandandyryp jatyr.

Medıa salasynda 11 tilde 50-den astam gazet pen jýrnal ja­ryq kóredi. Alǵash ret elimizdiń 14 joǵary oqý ornynda oqý baǵ­dar­lamasyna «Etnosaıa­sı saýat­tylyq» kýrsy engizil­di. QHA jýrnalıster klýby 500-ge jýyq BAQ ókilderi men medıa salasynyń mamandaryn biriktiredi.

Assambleıanyń 170-ten astam ansambldi qamtıtyn shyǵarma­shylyq ujymdary qaýym­das­ty­ǵy quryldy. Sonymen qatar 4 et­no­konfes­sııalyq teatr ju­mys isteıdi, mádenı is-shara­lar­dyń biryńǵaı kúntizbesi júzege asyrylyp jatyr.

2023 jyly ádebıet, jýrnalıstıka, mádenıet jáne óner salasyndaǵy jetistikter úshin arnaıy syılyqtar taǵaıyn­dal­dy. Sondaı-aq jal­py­ulttyq birlikti nyǵaıtýǵa qosqan aı­ryqsha úlesi úshin «El birligi» ordeni­men marapattaý tártibi beki­tildi.

Elimizdiń etnosaralyq kelisim tájirıbesi halyqaralyq arenada joǵary baǵalanatynyn aıta keteıik. QHA janynda elimizdiń beıbitshilik modelin shetelde ilgeriletýge baǵyttalǵan Halyq dıplomatııasy ortalyǵy jáne Dostyq elshiler korpýsy jumys isteıdi. Al «Assambleıa jastary» uıymy IýNESKO men Eýropa Keńesiniń halyqaralyq jastar qurylymdaryna múshe bolyp, óz bastamalaryn Parıjdegi IýNESKO shtab-páterinde tanystyrdy.

Bıyl atap ótilgen Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 30 jyl­dyǵy eń mańyzdy oqıǵalardyń biri bolǵany belgili. Mereıtoı aıasynda 10 myńnan astam áleýmettik mańyzy bar is-shara uıymdastyrylyp, oǵan mıl­lıon­nan astam adam qatysty.

Sońǵy jańalyqtar