Tańdaý erkindigi mol bolsa da, olardyń baǵyty Altaıdyń etegindegi, pesh tútini aralas tańǵy aýasy bar Qazaqstannyń shyǵysyna buryldy. Olar týrıstik oryn izdep kelgen joq. Kameralary aýyl ómirin túsirdi. Dastarqan jaıýǵa daıyndalyp jatqan áıel, esik aldynda qalǵyp jatqan ıt, kúzgi óristegi at. Kórinisterde esh jasandylyq joq, biraq sol sátterdiń ózinde ómirdiń sabyry men salmaǵy bar.
Qatonqaraǵaıdyń aty keıingi jyldary jıi aıtyla bastady. 2023 jyly aýdan Top 100 Green Destinations tizimine endi. Bıyl Euronews arnasy arnaıy sıýjet kórsetti. Blogerler jıilep, jańa baǵyttar men ıdeıalar paıda boldy. Álem nazary Altaıǵa bet burǵandaı.
Biraq bul nazardyń artynda bir suraq tur. Tanymal bolǵan tynyshtyqtyń quny qandaı? Aýyldyq aımaqtardy ornyqty damytý qorynyń jetekshisi Fatıma Gerfanova Qatonqaraǵaıdyń ereksheligi týraly aıtty.
«Qazaqstanda týrıstik áleýeti bar 74 aýdan bar, sonyń ishinde Qatonqaraǵaıdyń mıssııasy bólek. Bul – damý men uqyptylyq qatar júretin baǵyttyń úlgisi. Aýdanda týrızmdi damytý jospary bar. Onda basty maqsat – tabıǵatty saqtaý jáne tepe-teńdikti joǵaltpaý. Jergilikti kásipkerlerdiń sózimen aıtqanda, bizge kóp týrıst emes, túsinetin adam kerek. UNWTO deregi boıynsha, Y jáne Z býynynyń 86% sapardan áser emes, tájirıbe izdeıdi. OECD sarapshylary aýyl týrızmin pandemııadan keıin ekonomıkany qalpyna keltirýdiń tıimdi joly dep esepteıdi», deıdi ol.
Fransııada Petites Cités de Caractère baǵdarlamasy arqyly shaǵyn qalalar qaıta jandandy. Italııada Borghi più belli d’Italia eldi mekenderi qorǵalyp jatyr. Japonııada One Village, One Product qozǵalysy aýyldy ózin-ózi tanytýdyń mektebine aınaldyrdy. Koreıada fermerlik pen sıfrlyq tehnologııa birigip, «aqyldy aýyldar» paıda boldy. Islandııa men Norvegııada eski qojalyqtar qonaqúıge aınalyp, ár bólme óz áýletiniń tynysyn saqtaıdy.
Bul tájirıbelerdiń bári bir nárseni dáleldeıdi. Ornyqty týrızm – mádenıet, tabıǵat jáne ekonomıkanyń arasyndaǵy teńdik.
«Qazaqstan osy tusta saq bolýy kerek. 2024 jyly qabyldanǵan Ulttyq damý josparynyń týrızm bólimine tek sandyq maqsattar engizilgen. Onda sheteldik týrıster sanyn tórt mıllıonǵa, jalpy aǵymdy on bes mıllıonǵa jetkizý kózdelgen. Biraq bul ósimniń sapasy jaıly eshteńe aıtylmaǵan. Tabıǵatqa túsetin salmaq, mádenı ortany saqtaý, aýylǵa túsetin paıda men jergilikti halyqtyń ornyqtylyǵy eskerilmegen. Bul e eskertýge laıyq belgi. San artqan saıyn mán azaıýy múmkin. Sonda eń qymbat nárse – tynyshtyq pen tazalyq joǵalady», deıdi Aýyldyq aımaqtardy damytý qory ókilderi.
Qatonqaraǵaı óz jolyn izdep keledi. Munda basty nazar aqshada emes, senimde. Halyq kelgen qonaqty ómir yrǵaǵyna beıimdeıdi, tabıǵat úndestikke úıretedi. Týrıst baqylaýshy emes, tirshiliktiń bir bólshegi bolady. Sheteldik blogerlerdiń saparynyń máni de osynda. Olar Qatonqaraǵaıdyń shynaıy tynysyn kórsetti. Kadrlarynda boıaý da, jasandylyq ta joq.
