Sýret: gov.kz
2020 jyly elimizde «Qazaqstandyq otbasylar – 2020» atty alǵashqy Ulttyq esep jarııalandy. Esepte ajyrasý sebepteri, otbasylardyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy, týý dınamıkasyna qatysty derekter men taldaýlar qamtyldy.
2023 jyly osal sanattaǵy otbasylardy qoldaýǵa baǵyttalǵan Áleýmettik kodeks qabyldandy. Qujatta kópbalaly, tabysy tómen otbasylarǵa arnalǵan naqty áleýmettik qoldaý sharalary, sondaı-aq ana men bala quqyǵyn qorǵaý tetikteri qarastyrylǵan. Keıingi kezderi el ómirinde oryn alǵan mańyzdy qadamdardyń biri – áıelderdiń quqyqtaryn qamtamasyz etý, balalardyń qaýipsizdigin kúsheıtý maqsatynda qabyldanǵan zańnamalyq ózgerister. Zań aıasynda turmystyq zorlyq-zombylyq qylmystyq jaýapkershilikke jatqyzylyp, balalarǵa qatysty kez kelgen zorlyq-zombylyq túrine qatań jaza engizildi. Zańnamalardy jetildirý sheńberinde turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan keshendi sharalar qabyldandy. Otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtý, kámeletke tolmaǵandardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan jańa normalar paıda boldy.
Osy maqsatta buryn qyzmet etip kelgen Otbasyn qoldaý ortalyqtarynyń jumysy qaıta qurylyp, olardyń qyzmeti biryńǵaı modelmen júıelendi. Nátıjesinde, mundaı ortalyqtardyń sany el kóleminde tórt ese, 33-ten 131-ge deıin artty. Qazirde Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen birlesip, Otbasyn qoldaý ortalyqtarynda kórsetiletin barlyq áleýmettik qyzmetterdi avtomattandyrý, sıfrlandyrý jumystaryn belsendi júrgizip keledi.
Otbasy men nekeni saqtaý, nyǵaıtýǵa arnalǵan 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar jospary ázirlenip, bekitildi. Jospar otbasy ómirine sanaly daıyndyqty arttyrýǵa, ajyrasýdyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterine sáıkes keıingi bes jylda elimizde ajyrasý sany 16%-ǵa tómendegen. 2020 jyly tirkelgen ajyrasý sany 48,2 myń bolsa, 2024 jyly bul kórsetkish 40,5 myńǵa deıin azaıdy.
Byltyr nekege turýǵa ótinish berýshilerge arnalǵan tegin aldyn ala keńes berý, oqytý jobasy iske qosyldy. Joba Shymkent, Astana qalalarynda qanatqaqty rejimde sátti júzege asyryldy. Túptep kelgende neke – erli-zaıyptylardy otbasynda turaqtylyq, tatýlyq, izgilik, beriktik ornatýǵa úndeıtin, ómirge urpaq ákelip, balalaryn meıirimdilikpen, jylylyqpen tárbıeleýge baǵyttaıtyn bataly, bátýáli is.
Búginde Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi «Otbasy jáne dástúrli qundylyqtardy nasıhattaý, ata-analardyń balalardy tárbıeleýdegi jaýapkershiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan keshendi sharalar» atty granttyq jobany iske asyryp jatyr. Jobanyń negizgi bastamalarynyń biri – «Ata-analar akademııasyn» qurý. Bul bastama aıasynda ata-analarǵa arnalǵan onlaın-kýrstar men oqytý baǵdarlamalary usynylady. Sondaı-aq bala tárbıesine qatysty ózekti máseleler jóninde túsindirý kezdesýleri ótkiziledi. Jaqyn arada «Ata-ana.kz» onlaın platformasyn iske qosý josparlanyp otyr.
Otbasy ınstıtýtyn, moraldyq-áleýmettik qundylyqtardy nyǵaıtý maqsatynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi jyl saıyn «Mereıli otbasy» ulttyq konkýrsyn uıymdastyrady. Keıingi 11 jyl ishinde konkýrsqa elimizdiń barlyq óńirinen 20 myńnan astam otbasy qatysty. Sonymen qatar 2023 jyly elimizde Analar kúni (mamyr aıynyń ekinshi jeksenbisi) men Ákeler kúni (maýsym aıynyń úshinshi jeksenbisi) resmı mereke retinde bekitildi. Elimizde jyl saıyn qyrkúıek aıynyń ekinshi jeksenbisinde Otbasy kúni atap ótiledi.
Otbasy – eldiń áleýmettik damýy men mádenıetiniń negizi. Qoǵamdaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etý jolynda otbasy qurylymyn jan-jaqty qoldaý, otbasy músheleriniń arasynda qalypty, izgi qarym-qatynasty dáıekti damytý, urpaq tárbıesine basa nazar aýdara berý qajet. Sol turǵyda otbasy qundylyqtaryn saqtaý, nyǵaıtý memleket pen qoǵamnyń, árbir azamattyń mindeti bolyp qala beredi.
