Qarabıe qazynasy

Aqtoǵaı topyraǵynan tabylǵan kóne jádigerler osydan 2,5 myń jyl burynǵy, erte saq dáýirine tıesili deıdi arheologter. Iаǵnı bul kezeń – qazaqtyń etnostyq tamyry qalyptasa bastaǵan dáýir, dala órkenıetiniń eń kemel tusy. Qazba barysynda tabylǵan tutastaı qoladan quıylǵan qanjar men jebe ushtary, altyn folgamen oralǵan syrǵa – ejelgi sheberlerdiń qolóner murasyn aıǵaqtaıtyn olja.

«Qorymnyń qurylymy kúrdeli ári jaqsy saqtalǵan. Biz ashqan №1 qorǵan dóńgelek pishindi, ústi tastan úıilgen. Qabirdiń tóbesin japqan qaq­paqtastardy alǵan soń, shamamen 1 metr tereńdikten tolyq anatomııalyq tártipte jatqan adam qańqasy tabyldy. Bul – arheologııada kezdesetin sırek qubylys. О́ıtkeni búginde ejelgi jerleý oryndarynyń 90 paıyzy tonalǵan. Al bul qorym búlinbegen qalpynda saqtalypty», dedi ekspedısııa jetekshisi, mýzeıdiń arheologııa jáne etnologııa bóliminiń meńgerýshisi Dáýren Júsipov.

Jádigerlerdiń ishindegi eń qundy quraldardyń biri hám biregeıi – qoladan quıylǵan bolýy múmkin aqınaq, qanjar. Ol jaýyngerdiń oń qolynda jatty. Qanjardyń ushy úshkir, júzi qos qyrly, qımasy lınza tárizdi. Al sabynyń tusy erekshe – arqardyń múıizine uqsata ıilgen, ushar basynda eki búrkittiń beınesi bederlengen.

Qarabıe qorymyndaǵy ekin­shi mańyzdy tabylym – tórt­qanatty bes qola jebe ushy. Olar batyrdyń sol aıaǵynyń tizesinen tómen ornalasqan. Mundaı úlgiler 2010–2011 jyldary Qarqaraly mańyndaǵy «Taldy-2» qorymynan tabyl­ǵan «Altyn adam» mańynan da kezdesken. Bul sáıkestik óńir ishindegi mádenı sabaqtastyq­tyń baryn kórsetedi.

«Jádigerler Ortalyq Qazaq­stan tek metallýrgııalyq emes, mádenı ortalyq bolǵanyn kórsetedi. Munda ejelgi dala órkenıetiniń qoltańbasy, stıli bar. Qarabıe qazynasy – sonyń aıqyn dáleli», deıdi ǵalymdar.

Munymen qosa, arheologter bassúıektiń sol jaǵynan altyn folgamen qaptalǵan temir negizdi syrǵa tapty. Bul áıel adamǵa tıesili bolýy múm­kin degen boljam bar. Biraq jynysy men jasy naqty antropologııalyq saraptama nátıjesinde anyqtalady deıdi arheologter.

Qazir tabylǵan jádiger­lerdiń naqty jasyn, qura­myn jáne jasalý tehnologııa­syn anyqtaý úshin metallo­grafııalyq, radıokómirtekti jáne antropologııalyq taldaý jumysy júrip jatyr.

Qaraǵandy oblysy