Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Qalada taǵdyr tálkegine ushyraǵan, qıyn jaǵdaılarǵa tap bolǵan otbasylardy anyqtaýǵa qatysty keshendi jumys júıeli júrgizilip keledi. «Otbasynyń sıfrlyq kartasy» platformasy aıasynda 1 819 otbasy (9 063 adam) 755 mln teńge kóleminde ataýly áleýmettik kómek alady. Bıyl osy baǵyttaǵy baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa memlekettik bıýdjetten 30,5 mlrd teńge bólindi. О́tken toǵyz aıda 190 myń turǵyn jalpy somasy 4,3 mlrd teńge kóleminde túrli áleýmettik kómekke qol jetkizdi.
Búginde Almatyda 2,2 mln-nan astam adam turady. Sonyń shamamen 370 myńy áleýmettik osal sanatqa jatady, olar – zeınetkerler, múmkindigi shekteýli jandar, kópbalaly otbasylar, ardagerler men jetim balalar.
– Áleýmettik tólemderdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda sıfrlyq sheshimder engizildi. Solardyń biri – «FSM Social» mobıldi qosymshasy. Ol bıýdjettik qarajattyń tıimdi jumsalýyna múmkindik beredi, – deıdi qala ákiminiń orynbasary Nurlan Ábdirahym.
Qalada osal toptardyń máselelerin sheshýmen turaqty shuǵyldanatyn áleýmettik ýákil ınstıtýty jumys isteıdi, ol osy azamattardyń quqyqtaryn qorǵap, keri baılanys ornatýǵa kómektesedi. Bul jerde erekshe toqtala ketetin bir jaıt, múmkindiginshe túrli jaǵdaılarǵa tap bolǵan jandardy jumysqa tartý, eki qolyna bir kásip taýyp berý sharalary da belsendi júrgizilip keledi. Aıtalyq, bıyl osy sharamen 23 myń adam qamtylyp, onyń 11,4 myńy turaqty jumysqa ornalasqan, 11 myńy sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna jiberilse, 770 adam kásibı oqýdan ótken. Sonymen qatar 433 jas kásipkerge árqaısysyna 1,5 mln teńge kóleminde grant berildi. Olardyń 63%-y – kópbalaly otbasylardyń músheleri.
Zeınetkerlerge arnalǵan «Altyn jas» jobasy da jalǵasyn taýyp otyr. Baǵdarlama aıasynda eńbekke tartylǵan zeınetkerlerdiń jalaqysyna 85 myń teńge kóleminde sýbsıdııa tólenedi. Bıyl jobaǵa 487 zeınetker qatysqan. Qabyldanǵan sharalardyń arqasynda qaladaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 4,7%-dan 4,4%-ǵa deıin kemigen, bul respýblıkalyq ortasha kórsetkishten tómen.
– Maqsatymyz – áleýmettik teń múmkindik jasaý, ınklıýzıvti qoǵam qalyptastyryp, jańa jumys oryndaryn ashý. Árbir almatylyq memleket, qoǵam tarapynan pana taba alatynyn sezinýi kerek, – deıdi ákim orynbasary.
Jastardy qoldaý da únemi nazarda. Endi kolledj ben joǵary oqý oryndary túlekteri tájirıbeden Enbek.kz portaly arqyly onlaın ótedi. Platformada túıindemeler men bos oryndar ornalastyrylady, kelisimsharttar elektrondy túrde rásimdeledi. Sol sııaqty Skills.enbek.kz saıtynda «О́z mansabyńdy qur» atty onlaın-kýrs iske qosylǵan. Ol jastarǵa eńbek naryǵynda óz ornyn tabýǵa qajetti daǵdylardy úıretedi. Al mansap.kompasy portalynda mamandyqtar, oqý baǵdarlamalary, jalaqy deńgeıi men mansap múmkindigi týraly tolyq aqparat qoljetimdi.
Ákimniń orynbasary qalanyń áleýmettik saıasaty tek qarjylaı qoldaýǵa ǵana emes, azamattardy eńbekke, óz otbasyn ózi asyrýǵa qulshyndyrýdy da kózdeıtinin aıta kele: «Bıyl múgedektigi bar 33 myńnan astam adam ońaltý quraldarymen, áleýmettik qyzmettermen qamtyldy. Osy maqsatqa 12,2 mlrd teńge bólindi. Sonymen qatar 277 adamǵa quny 1,3 mlrd teńgeni quraıtyn ınnovasııalyq tehnıkalyq quraldar berildi», dedi.
Osy arada erekshe toqtala ketetin jaıt, qala ákimdigi 2026 jyly Áleýmettik qorǵaý salasyn damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵymen birlesip, jeke ońaltý tehnıkalyq quraldaryn irikteý júıesin engizýdi josparlap otyr. Bul júıe qyzmet alýshylardyń jeke erekshelikteri men medısınalyq kórsetkishterin eskerýge múmkindik beredi.
«Invataksı» qyzmeti de damyp keledi. Qarjylandyrý kóleminiń artýy nátıjesinde avtopark 145 kólikke deıin ulǵaıdy. «Iаndeks Taksı» agregatory arqyly iske qosylǵan qanatqaqty joba paıdalanýshylar sanyn 2 myńnan 3,4 myń adamǵa deıin arttyrdy. 2026 jyldan bastap bul qyzmetti II, III dárejeli psıhıkalyq aýytqýy bar adamdar da paıdalana alady. Qyzmet sapasyn arttyrý maqsatynda ótinimder men baǵyttardy sıfrlyq túrde baqylaıtyn avtomattandyrylǵan dıspetcherlik júıe engiziledi.
Azamattardy eńbekke tartýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamanyń biri – múgedektigi bar adamdardy jumyspen qamtý men beıimdeý maqsatyndaǵy «Jobcoach» jobasy. Jyl basynan beri megapolıste 1 620 adam jumyspen qamtý baǵdarlamalaryna qatysqan. 34 myń nysandy 2030 jylǵa deıin qalalyq ınfraqurylymǵa beıimdeý maqsatynda pasporttaý júrgizilip jatyr. Beıimdelý úderisi «Sıfrlyq ınklıýzııa» platformasy arqyly baqylaýǵa alynǵan.
Áleýmettik qyzmet kórsetý salasynda 9 medısınalyq-áleýmettik mekeme, 14 úkimettik emes uıym men aýdandyq ákimdikterdiń qyzmet kórsetý bólimsheleri lısenzııalanǵan. Jyl saıyn 7 myń qyzmet alýshynyń qajettiligi óteledi. Sondaı-aq 1,6 myń áleýmettik qyzmetkerge eńbekaqysynyń 30%-y mólsherinde yntalandyrý ústemeaqy beriledi. Osy baǵytta 2026 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵyna deıin 1 myńnan astam maman jańa ádistemelerdi engizý men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn jaqsartý maqsatynda biliktilikti arttyrý kýrsynan ótetin bolady.
Almatyda damýynda aýytqýy bar 3 jasqa deıingi balalarǵa kómek kórsetetin «Erte aralasý ortalyǵy», «Otbasyny qoldaý ortalyǵy» men 24 myń zeınetkerge túrli áleýmettik, bilim berý qyzmetterin usynatyn «Belsendi uzaq ómir ortalyǵy» jumys istep tur. Qala ákiminiń orynbasary áleýmettik saıasattyń negizgi baǵyttaryn termeleı kele: «Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 150 oryndyq ońaltý ortalyǵynyń jobalaý jumystary aıaqtalyp keledi. Ortalyqta balalarmen qosa eresekterge de qyzmet kórsetiledi. Joba 2026 jyldan bastap qolǵa alynady. Sonymen qatar Naýryzbaı, Bostandyq pen Medeý aýdandarynda jańa ońaltý ortalyqtaryn ashý josparlanyp otyr, olar 200 adamǵa deıin qyzmet kórsete alady», dedi.
Qalalyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Baýyrjan Jaýbasov bıyl ınvataksı qyzmetin paıdalana alatyn azamattar tizimi keńeıgenin aıtady. Endi bul qyzmetti júrip-turýdan qalǵan adamdar ǵana emes, ózin-ózi kútý men minez-qulqyn baqylaý qabileti shekteýli, aýyr psıhıkalyq aýytqýy bar azamattar da paıdalana alady. Jańa sanattardy qamtýǵa jergilikti bıýdjetten qosymsha 83 mln teńge bólindi. Bul óz kezeginde qyzmet kórsetiletin adamdar sanyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
– Invataksı qyzmetin keńeıtý – ár turǵyn óz ornyn qoǵamnan taba alatyn, naǵyz ınklıýzıvti qala qurý jolyndaǵy mańyzdy qadam, – deıdi B.Jaýbasov.
Sondaı-aq basqarma basshysy jaıaý júrginshiler ótkelderindegi lıftiler men kótergishterdiń qoljetimdiligine de kóńil bólinip jatqanyn atap ótti. Qazir Almatydaǵy 126 ótkeldiń 57-sinde osyndaı qurylǵylar ornatylǵan. Múmkindigi shekteýli jandar ony jeke kilt arqyly paıdalana alady, kiltti aýdan ákimdikterine ótinish jazý arqyly alýǵa bolady.
2025 jyly Áýezov aýdanynda qanatqaqty úlgide «Ońaı» júıesi engizildi. Ol kótergishter men lıftilerge jeke karta arqyly tegin qol jetkizýge múmkindik beredi. Karta ıesiniń mártebesin avtomatty túrde anyqtap, paıdalaný quqyǵyn rastaý júıesin qamtamasyz etedi. Joba oń nátıje berse, onda 2026 jyly «Ońaı» júıesi qalada jappaı júrgiziledi. Bul múmkindigi shekteýli azamattarǵa qalalyq ınfraqurylymnyń qoljetimdiligin aıtarlyqtaı arttyrady.
ALMATY
