Ekonomıka • 21 Qarasha, 2025

Tutynýshylyq nesıe kólemi tómendedi me?

60 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qarjylyq turaqtylyq jáne zertteýler departamentiniń dırektory Oljas Kóbenbaev 2025 jylǵy úshinshi toqsandaǵy kredıtteý dınamıkasyna qatysty negizgi tujyrymdardy jarııalady. Iri kásiporyndar tarapynan suranys aıtarlyqtaı artyp, bólshek segmentte avtokredıtterge qyzyǵýshylyq kóbeıgen, dep jazady Egemen.kz.

Tutynýshylyq nesıe kólemi tómendedi me?

Foto: pinterest.com

 Iri bıznes belsendiligi qalpyna kele bastady

Ulttyq banktiń málimetinshe, 2025 jyldyń III toqsanynda bıznestiń nesıege degen jıyntyq suranysy artqan. Bul ósimge negizinen iri kásiporyndar áser etken.

  • Iri bıznes segmentindegi ótinimder sany toqsandyq eseppen 19% ósip, 237-ge jetti.

  • Degenmen, bir ótinimniń ortasha kólemi 12,1 mlrd teńgege deıin 6% azaıǵan.

Sarapshylar bul úrdisti iskerlik belsendiliktiń qaıta jandanýymen jáne iri bankterde ótinimder sanynyń kóbeıýimen baılanystyrady. Sonymen qatar, keı bankter shetel valıýtasyndaǵy qaryzdarǵa suranystyń artqanyn baıqaǵan.

Orta bıznes baǵytynda suranys turaqty saqtalsa, shaǵyn bızneste qalypty ósim tirkeldi. «О́rleý» baǵdarlamasy men «Damý» qorynyń portfeldik kepildikteri kásipkerlerge qoldaý kórsetetin negizgi qural bolyp otyr.

  1. Orta bıznes ótinimderi – 5,3 myń (ózgerissiz)

  2. Shaǵyn bıznes ótinimderi – 999 myń (+10%)

  3. О́tinim kólemi – 27,7 mln teńge (–9%)

Maquldaý deńgeıi:

  • Iri bıznes – 53% (3 t.p.-ǵa tómen)

  • Orta bıznes – 36% (4 t.p.-ǵa ósti)

  • Shaǵyn bıznes – 36% (3 t.p.-ǵa ósti)

Bank sektory IV toqsanda suranys deńgeıi saqtalady dep kútedi, biraq mólsherlemelerdiń joǵarylaýyna baılanysty sharttar qataıýy múmkin.

Ipotekada belsendilik báseńdedi, avtokredıtte suranys joǵary

2025 jyldyń III toqsanynda bólshek nesıeleýde aralas dınamıka baıqaldy.

Ipotekaǵa suranys jyldyq tıimdi mólsherlemeniń 25%-dan 20%-ǵa tómendeýi týraly normanyń ýaqytsha toqtatylýyna baılanysty ózgerdi.

  • Ipotekalyq ótinimder sany 288 myń (+19%)

  • Ortasha kólem – 21 mln teńge (+21%)

Bankter bul ózgeris ıpotekalyq ónimderdiń sharttaryn qaıta qaraýǵa ákelgenin aıtady. Maquldaý koeffısıenti 23%-ǵa deıin tómendedi.

Kepildi tutynýshylyq nesıe

  1. О́tinimder sany – 94 myń (+94%)

  2. Ortasha kólem – 12 mln teńge (–21%)

  3. Maquldaý deńgeıi – 22% (–23 t.p.)

О́simge orta bankterdiń jańa sıfrlyq servıster engizýi áser etken. 

Kepilsiz tutynýshylyq nesıe

Suranys aldyńǵy toqsanǵa qaraǵanda ózgergen joq. Retteýshi engizgen jańa talaptar da áserin tıgizdi:

  • Merzimniń 5 jylǵa deıin qysqarýy;

  • Jas shekteýleri (21 jasqa deıin jáne 55 jastan joǵary);

  • «Sýytý kezeńi»;

  • Nesıe tarıhy joq tulǵalardyń bankke kelý mindeti.

  • О́tinimder sany – 17,2 mln (–6%)

  • Ortasha kólem – 1,05 mln teńge (+7%)

  • Maquldaý deńgeıi – 32%

Avtokredıtter

Avtosalondar sýbsıdııalaıtyn baǵdarlamalardyń áseri áli sezilip otyr.

  1. О́tinimder sany – 1,52 mln (ózgerissiz)

  2. Ortasha kólem – 6,9 mln teńge (–5%)

  3. Maquldaý deńgeıi – 17% (–2 t.p.)

Bank boljamynsha, IV toqsanda ıpoteka, avtokredıt jáne kepilsiz nesıelerge suranys azdap tómendeıdi. Kepilmen beriletin tutynýshylyq nesıege suranys sol deńgeıde saqtalmaq.

Saýalnamaǵa kimder qatysqan?

2025 jylǵy II toqsandaǵy kredıttik sholý 21 ekinshi deńgeıli banktiń qatysýymen júrgizilgen. Ulttyq bank bul saýalnamany toqsan saıyn ótkizedi, negizgi maqsat – nesıe naryǵyndaǵy suranys pen usynystyń qalaı ózgerip jatqanyn baǵalaý.