Medıa salasynyń biregeı bolmysy

Vıse-premerdiń aıtýynsha, 2025 jyl Qazaqstannyń medıa salasy úshin shyn máninde aıtýly kezeń boldy. Sebebi júıeli reformalar júzege asyp, kásibı standarttar nyǵaıdy. Memlekettik bastamalar, seriktestik jobalar men salalyq mańyzy zor is-sharalar buqaralyq aqparat qural­daryn qoldaýǵa jáne aqpa­rat­tyq kontenttiń sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan turaqty baǵdarymyzdy aıqyndady.

Qazirgi kezde elimizde 5 myń­nan asa BAQ tirkelgen. Olardyń 306-sy – sheteldik BAQ. Tek 2025 jyldyń ózinde 515 jańa medıa iske qosyldy. Bul derek salaǵa degen qyzyǵýshylyqtyń joǵary ekenin jáne medıanaryqtyń belsendi túrde damyp kele jat­qanyn kórsetedi.

«Aqparat salasyndaǵy zań­na­many jetildirý memleket saıa­satynyń basym baǵyt­tary­nyń biri bolyp qala beredi. Bıyl otandyq baspa basylymdaryn qoldaýǵa erekshe nazar aýdaryldy. Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes jańa Salyq kodeksinde otandyq merzimdi baspa basylym­daryna qosylǵan qun salyǵy­nyń 10 paıyzdyq tómendetilgen mólsherlemesi engizildi. Medıakeńis­tiktiń qarqyndy damýyn eskere otyryp, onlaın-platformalar men buqaralyq aqparat qural­daryna qatysty, sondaı-aq ákim­shilik zańnamaǵa ózgerister engizýdi kózdeıtin zań jobalary ázirlen­di. Bul jumys aqpa­­­rat sa­lasynda quqyqqa qaı­shy kon­tenttiń tara­lýyn azaı­tý­ǵa baǵy­t­talǵan. Onlaın-plat­­for­­malar ákimshilikteri men áleý­­mettik jelilerdegi anonım­di paıdalanýshylardyń jaýap­ker­shiligi kúsheıtiledi. Sonymen qatar balalardy onlaın-platformalarda taralatyn destrýktıvti kontentten qorǵaý sharalaryn engizý usynylýda. Alǵash ret aýdıovı­zýaldy platformalardyń qyz­meti zańnamalyq turǵy­dan rettelip, Qazaqstan Respýb­lıka­synyń aýmaǵynda qyzmetin júze­ge asyrý úshin tıisti lısenzııa alý mindeti belgilenedi», dedi A.Balaeva.

Onyń aıtýynsha, sıfrlyq efırlik teleradıo habarlaryn taratý aıasyn keńeıtý ju­mys­tary jalǵasa beredi. Jyl so­ńyna deıin 63 jańa radıo­te­levı­zııalyq stansa paıdalanýǵa beril­di. Bul el halqynyń 95 paıyzyn sıfr­lyq efırlik teledıdarmen qamtýǵa múmkindik jasaıdy. Sonymen qatar mem­lekettik radıo­habar taratý jelisi de damyp keledi. Shekaralas eldi mekenderde 120 radıotaratqysh iske qosylýda. 2025 jyly teledıdar kórýdi ólsheý júıesi keńip, endi iri qalalar ǵana emes, halqy 100 myń­nan az eldi mekender de qam­tyl­dy. Qazan-jeltoqsan aı­laryn­daǵy nátıjeler boıynsha eli­mizde teledıdar kórý kór­set­kishi 18 paıyzǵa art­qanyn kórsetti. Teledıdar áli de medı­akeńistiktiń mańyz­dy quramdas bóligi bolyp qala beredi. Qazaqstanda televı­zııa­lyq kontent óndirý isi tolyq­qandy ındýstrııaǵa aınaldy. Sonymen qatar otandyq ónim­der kórermen tarapynan joǵa­ry suranysqa ıe bolyp, maz­mun­dyq turǵydan da sapaly eke­nin kór­setti. Jyl boıy kórer­menge jańa­lyq­tar, derekti fılm­der, sa­rap­tamalyq jáne zııat­ker­lik baǵdarlamalar, son­daı-aq otandyq telehıkaıalar usynyldy.

«Halyqaralyq yntymaq­tastyq ta belsendi túrde damydy. Bıyl Túrkııamen birlesken iri jobalar júzege asyp, «Qaıta oralǵan Úmit» atty 100 serııaly telehıkaıa aıaqtaldy. Qytaımen birlesip alǵashqy qazaq­standyq-qytaılyq «Ile­de kútemin…» teleserıaly túsirildi. Sonymen qatar Reseı Federasııasymen birlesken segiz serııaly «Allıgator» kórkem telehıkaıasy jaryq kórdi. «Euronews» arnasynyń óńirlik ókildigi aıasynda 2025 jyly telearnada avtor­lyq jobalar efırge shyqty. Atap aıtqanda, Qazaqstannyń máde­nıeti, tarıhy, tabıǵaty men dás­túr­lerine arnalǵan 20 baǵdar­lama, eko­nomıka, ınvestısııalar jáne Eýropa­men yntymaqtas­tyq taqyryp­taryn qamtyǵan 10 iskerlik baǵdar­lama, sondaı-aq akademıkter, hı­rýrgter, sportshylar, akterler, arheologter men ushqyshtar sııaqty taǵylymy mol tulǵalardyń ómir jolyn tanystyratyn 10 baǵdarlama usynyldy. Buǵan qosa mańyzdy oqıǵalarǵa arnal­ǵan 5 arnaıy baǵdarlama jaryq kórdi. Sonymen qatar ońtaılan­dyrýdy eskere otyryp, qajetti sheshimder qabyldandy. «El arna» telearnasynyń habar taratýy toqtatylyp, «Qazkontent» qurylymy ózgerdi. Ruh.kz jáne Baigenews.kz resýrstarynyń qyzmeti aıaqtalyp, negizgi kúsh-jiger áleýmettik jelilerdegi krea­tıvti kontentti damytýǵa baǵyt­taldy», dedi mınıstr.

Sonymen qatar A.Balaeva merzimdi basylymdarǵa degen qyzyǵýshylyqty arttyrý maq­satynda «Qazaq gazetteriniń» qurylymyn qaıta qarap, eki iri respýblıkalyq gazetti – «Egemen Qazaqstan» jáne «Kazahstanskaıa pravda» basylymdaryn derbes ári táýelsiz brendter retinde bólý usynylyp jatqanyn, bul sheshim elimiz úshin mańyzy zor ár gazettiń áleýetin arttyryp, memleket pen qoǵam arasyndaǵy kommýnıkasııany nyǵaıtýǵa yqpal etetinin atap ótti.

Buǵan qosa Úkimet basshysy­nyń orynbasary 2025 jyly óńirdegi kásibı dıalogtiń negizgi alań­dary sanalatyn dástúr­li «Astana Media Week» pen II Orta­lyq Azııa medıaforýmy ót­kenin, sondaı-aq «Úrker» ult­tyq syılyǵynyń jáne «Tumar» ult­tyq televızııa­lyq syı­lyǵy­nyń saltanatty marapattaý rá­sim­deri uıymdastyrylǵanyn aıtty.

Sóziniń sońynda ol qoǵamdyq senim, ortaq qundylyq­tary­myz, ashyq dıalog pen ózara qurmet mádenıeti qalyptasyp jatqanyn aıta kele, barsha medıa salasynyń ókilderin jańa jylmen quttyqtap, shyǵar­mashylyq shabyt, tolaıym tabys, jańa jetistikter tiledi.