foto: © REUTERS / Kim Hong-Ji
Qazirgi ýaqytta sotta 2024 jyldyń sońynda elde áskerı jaǵdaı engizýge baǵyttalǵan áreketterge baılanysty Iýn Sok Iolge qatysty is qaralyp jatyr. Tergeý derekterine sáıkes, burynǵy prezıdent parlamenttiń áskerı jaǵdaıdy joıý týraly sheshim qabyldaýyna kedergi keltirý úshin áskerdi Ulttyq jınalys ǵımaratyna jibergen. Osyǵan baılanysty prokýrorlar ony búlik uıymdastyrdy dep aıyptap otyr.
Aıyptaýshy taraptyń paıymdaýynsha, Iýn Sok Iol negizgi memlekettik ınstıtýttardy baqylaýǵa alý arqyly bılikti saqtap qalýdy kózdegen. Bul is boıynsha sot úkimi aqpan aıynda jarııalanady.
Prokýratýra úsh túrli jaza nusqasyn usynyp otyr:
-
ólim jazasy (sońǵy ret 1997 jyldyń jeltoqsanynda qoldanylǵan);
-
májbúrli eńbekpen ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý;
-
májbúrli eńbeksiz ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý.
Seýl qalasynyń Ortalyq aýdandyq soty sýdıalar alqasynyń habarlaýynsha, arnaıy prokýror Cho Yn Soktyń jazaǵa qatysty talaptaryn tyńdaý úshin qosymsha sot otyrysy kelesi seısenbige belgilengen.
Atalǵan is boıynsha aıyptalýshylar qatarynda burynǵy prezıdentpen birge barlyǵy segiz adam bar. Olardyń ishinde eks-qorǵanys mınıstri Kım Ion Hıon, Ulttyq polısııa agenttiginiń burynǵy basshysy Cho Djı Ho jáne áskerı jaǵdaıdy josparlaý men engizýge qatysy bar dep tanylǵan taǵy bes tulǵa bar.
Eks-prezıdent Iýn Sok Ioldiń jubaıy jemqorlyq isi boıynsha qamaýǵa alyndy
Iýn Sok Iol burynǵy qorǵanys mınıstri jáne basqa da adamdarmen birge Konstıtýsııalyq tártipti álsiretý maqsatynda búlik uıymdastyrý úshin sóz baılasty degen aıypqa tartylǵan. Sondaı-aq elde soǵys nemese soǵan teń ulttyq tótenshe jaǵdaı bolmaǵanyna qaramastan, áskerı jaǵdaıdy zańsyz jarııalady degen kiná taǵylyp otyr.
Tergeý materıaldaryna sáıkes, eks-prezıdent depýtattardyń áskerı jaǵdaıdy joıý týraly daýys berýine jol bermeý úshin Ulttyq jınalys aýmaǵyn ásker men polısııa kúshimen qorshaýǵa, sondaı-aq parlament tóraǵasyn, bılik partııasy men negizgi oppozısııalyq partııa basshylaryn qamaýǵa alý jóninde buıryq bergen dep aıyptalýda.
Eske sala keteıik, quqyq qorǵaý organdary Iýn Sok Ioldi búlik uıymdastyrdy dep aıyptaǵannan keıin parlament oǵan ımpıchment jarııalap, qyzmetinen shettetken. Memleket basshysynyń mindetin ýaqytsha atqarý Han Dýk Sýǵa júktelgen.
Al eks-prezıdenttiń advokattary onyń qamaýǵa alynýyna negiz joq ekenin aıtyp, Konstıtýsııa prezıdentke áskerı jaǵdaı jarııalaý quqyǵyn beretinin alǵa tartýda.
Buǵan deıin tergeý organdary Iýn Sok Ioldi qamaýǵa ala almaǵan edi. Alaıda 15 qańtarda qamaýǵa alý týraly order berilip, ol ızolıatorǵa jetkizildi. Osylaısha, áskerı jaǵdaı jarııalaý áreketi sátsiz aıaqtalǵannan keıin tórt aı ótken soń Iýn Sok Iol memleket basshysy qyzmetinen túpkilikti aıyryldy.
