• 14 Tamyz, 2015

Shyń basyndaǵy shynar nemese ár júz saýlyqtan 124 qozy alǵan aıtýly eńbekker ana týraly sóz

437 ret

kórsetildi

6 mın

oqý úshin

Egemen Qazaqstan

Jalpy, shopan bolý, únemi mal sońynda júrip, el ıgiligin eseleýge úles qosý – kóringenniń qolynan kele bermeıtin sharýa. Shopan jumysy saǵatpen ólshenbeıdi. Qysta júzdegen bas qoıdy betin qaryp, saýsaqtaryn úsitip bara jatqan yzǵyryq jeldiń ótinde júrip, qudyqtan qaýǵamen sýaryp, shóbin salady. Kún jylylyq tanytyp kúlimdese, jerde qar bolmasa, tebinge shyǵarady. Kóktemde tań ata malyn órgizip, túste úı aldyna ıirip, asyǵys tamaq iship, keri aıdap áketedi. Qoı tóldeıtin shaqtar shopan sýdan marjan jınaǵandaı. Uıqy degenińiz jaıyna qalady. Tólinen bezgen tumsa toqtymen alysyp, ózdiginen týa almaı jatqan talaı qoıǵa «akýsherka» bolyp júrgende, kókjıekten tań shapaǵy alaýlap, kúnniń qalaı shyqqanyn da bilmeıdi. Al shopan úshin bul kúndelikti tirlik, úırenshikti qyzmet, onyń sýyǵyna tońyp, ystyǵyna kúıip, qaıystaı qatyp ábden ysylǵan. Búgingi bizdiń sóz etkeli otyrǵan keıipkerimiz osyndaı eńbek maıdanynyń alǵy shebinde júrgen jan. Lıýba Qubaeva joldasy Ádebıet Stamǵazıevpen birge Keńes Odaǵy tusynda kóp jyldar boıy «Partııanyń HHV sezi» keńsharynda mal baqty. Zaman ózgerip «balapan basyna, turymtaı tusyna» ketken kezderde de shopan taıaǵynan ajyramady. Árıne, túrli qıyndyqtardy, joqshylyqty basynan ótkerdi. Ádebıet táýelsizdiktiń alǵashqy qarlyǵashtarynyń biri «Aqjonas» JShS-da aǵa shopan bolyp, ómiriniń jańa paraǵyn ashty. Názik jandy jubaıy oǵan uzaq jyldar senimdi kómekshi bola bildi. Áıel adam retinde tek úı ishiniń sharýasymen ǵana shuǵyldanyp qoımaı, baǵymyndaǵy maldy kútý, qoıdy sýarý, qyrqýmen aınalysyp, tóldetý kezinde saqmanshylarǵa bas-kóz bolý jáne t.b. jumystardy densaýlyǵyna qaramaı shyrq úıirip atqardy. Otaryna kelgen kómekshilerge qatań talap qoıady. Kóp adam onyń otaryna barýdan bas tartady. Sebebi, Lıýbanyń mal basynyń saqtalýyna, kútimine úlken jaýapkershilikpen qarap, adal eńbek etýi jáne ózgelerden de osyny talap etýi jeńilge ǵana úırengen keıbireýlerge unamaıdy. Joldasy Ádebıet ekeýi eren eńbekteriniń arqasynda talaı márte aýdannyń, oblystyń chempıon shopany atandy. «Eńbek er atandyrady» degen osy. Ádebıettiń zeınetkerlikke shyǵýyna jáne densaýlyǵyna baılanysty 2013 jyly aǵa shopandyq jumys Lıýbanyń ózine senip tapsyryldy. Sodan beri qaraýyndaǵy maldy aman saqtap (jylda 2-3 bas qoıdan artyq shyǵyn bermeı), tól alý kórsetkishin artyǵymen oryndaýda. Lıýba Zaıneshqyzy eńbek jolyn 1977 jyly burynǵy keńsharda kómekshi shopan bolyp bastaǵan. Sol jyly Ádebıet Stamǵazıevpen shańyraq kótergen. Otbasynda 2 ul, 3 qyz tárbıelegen ulaǵatty ana. Bul týraly «Aqjonas» JShS-nyń dırektory, aýdanǵa tanymal azamat Muqar Shaıahmetov tebirene áńgimelep, ótken 2014 jyl elimizdi qýańshylyq jaılaǵanymen este qaldy. Jaz boıy bir tamshy jańbyr jaýmady. Ystyq 40-50 gradýsqa deıin kóterildi. Jaıylymdaǵy shóptiń bári kúıip, ózekter men kólshikter keýip ketti. Qudyqtarda sý tartylyp, malǵa jetpeı jatty. Mundaı jaǵdaı kóptegen jyldardan beri kezdespegen-di. Biraq, Lıýba taǵy da erledi! Osylaı bolaryn aldyn ala boljaǵandaı, óziniń «Tórt burysh» degen Besshoqy taýynyń shyǵysyndaǵy (qandaı degenmen aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna qaramaı ol jerdiń shóbi shuraıly, sý mol bolyp turady) jazdyq orynynan jeltoqsannyń 16-17-si kúnderine deıin kóshpeı otyryp, malyn semirtti. Adal eńbegi óz nátıjesin berip, semiz qoılardy uryqtandyrý naýqany óte jaqsy ótti. 2015 jylǵy qoı tóldetý naýqanynyń qorytyndysymen Lıýba Qubaeva ár 100 saýlyqtan 124-ten qozy aldy. Jyl basynda oǵan bekitilgen 524 bas analyqtan 200-diń ústinde qoı egizden týdy. Áıel adamnyń mundaı kórsetkishke jetýi boıyndaǵy qyzmetine degen adaldyǵynyń, eńbeksúıgishtiginiń nátıjesi. Qonaqjaı Lıýba qydyrystap barǵan adamǵa qoǵam ıgiliginen emes, óziniń jeke menshiginen qoıyn nemese eshkisin soıyp qurmetteıdi. Áldebireýlerge uqsap: «Maǵan anaý kerek, mynany áperińder, jalaqymdy ósirińder», dep qıǵylyq salmaıdy. «Qudaıdyń bergenine shúkirmiz. Jumys jasasaq, sonyń aqysyn alyp otyrmyz», dep toqmeıilsıdi. Qazaq «Áıel – úıdiń tutqasy», deıdi. Qyrýar sharýanyń bel ortasynda júrse de Ádebıet pen Lıýba ulyn uıaǵa, qyzyn qııaǵa qondyryp otyrǵan ónegeli ata-ana. 40 jylǵa jýyq dalanyń darabozdary sııaqtanyp, elektr jaryǵy men gazy joq shoqal arasynda, aýa raıynyń nebir dúleı borany men ystyǵyna qaramaı qoı baǵyp, joǵary kórsetkishke jetý, otbasynyń joǵyn joqtap, bala tárbıelep ósirip, ulaǵatty ata-ana ataný batyrlyqpen teń desek, artyq aıtpaımyz, deıdi. Buǵan alyp-qosarymyz joq. Búginde keıbir jigitterimiz jeńildiń astymen, aýyrdyń ústimen júrýge umtylǵan zamanda Lıýbanyń eren eńbegin olarǵa úlgi retinde usynamyz. Adam qandaı mamandyqta jasasa da onyń óz qıyndyǵy bar. Isine shyn berilgender ǵana dúnıege kirpish bolyp qalanady. Shyń basyndaǵy shynardaı daralanǵan aǵa shopanǵa alda da alar asýlaryńyz kóp bolyp, juldyzdaı jarqyraı berińiz demekpiz. Qanat ǴUMAROV, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi. Atyraý oblysy, Qurmanǵazy aýdany, Ganıýshkın selosy.