Osy oraıda eń kúrdeli máselelerdiń biri – ınsýlt bolyp tur. 2024 jyly ınsýltqa 49 myńdaı adam dýshar bolsa, olardyń árbir besinshige jýyǵy stasıonarda nemese aýrýhanadan shyqqannan keıingi alǵashqy bir aı ishinde qaıtys bolǵan. Sondyqtan elimizde nevrologııalyq aýrýlardyń beleń alyp tur deýge negiz bar.
Alsgeımer aýrýyna shaldyqqan naýqastardyń da qatary qarqyndy ósip jatqany baıqalady, óıtkeni eki jyl ishinde bul kórsetkish 62,6%-ǵa jetti. Alaıda mamandardyń pikirinshe, resmı statıstıka demensııaǵa shaldyqqan adamdardyń naqty sanynyń tek 10–15%-yn ǵana qamtıdy.
Al Parkınson aýrýy 13 343 adamda anyqtalsa, shashyrańqy skleroz 3 885 naýqasta tirkelgen, ári bul dert jastar arasynda da jıi anyqtala bastady.
Qazaqstanda nevrologııalyq aýrýlar sanynyń artýyna áser etetin qosymsha faktorlardyń biri – mamandardyń ıyǵyna túsetin salmaq. Máselen, memlekettik sektorda medısına qyzmetkerlerimen jasaqtalý deńgeıi 90%-dan asqanymen, bul kórsetkish qosymsha jumys kózi nemese bir qyzmetkerdiń birneshe stavka esebinen qamtamasyz etilip otyr.
Sol sııaqty jekemenshik sektordaǵy kadr tapshylyǵy shamamen 20%-ǵa jetedi, ásirese ambýlatorııalyq býynda. Iаǵnı, júıe eńbek qarqyndylyǵyn arttyrý esebinen jumys istep tur, bul kásibı turǵyda qajýdy kúsheıtip, turaqtylyqtyń tómendeýine ákelýi múmkin.
Sonymen em-domdardyń shıpasyn arttyrý, ınnovasııalyq emdeý ádisteri men sıfrlyq sheshimderdi engizý máseleleri 2026 jylǵy 27–28 aqpan kúnderi Almatyda ótip jatqan IV Ortalyq Azııa Nevrologııalyq forýmynyń ózekti taqyrybyna aınaldy.
Halyqaralyq forýmda «Qantamyrlyq demensııanyń aldyn alý: jasandy ıntellekt kómegi shynaıy ma?», «Ishemııalyq ınsýlttiń jedel kezeńinde neırometabolıkalyq terapııanyń múmkindikteri», «Dárige tózimdi epılepsııany dıagnostıkalaýdaǵy stereoEEG», «Insýlt alǵan naýqas: túrli satydaǵy ońaltýdyń sabaqtastyǵy» taqyryptarynda baıandamalar tyńdaldy. Forým densaýlyq saqtaý júıesiniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý strategııalaryn jáne zamanaýı klınıkalyq hattamalardy engizý máselelerin talqylaýǵa arnalǵan alań bolmaq.
Qosymsha medısınalyq bilim sapasyna qoıylatyn talap kúsheıdi
