Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Árıne, bul basqa óńirler úshin jetistik emes shyǵar. Biraq halyq sanyndaǵy qazaqtardyń úlesi 38 paıyzdan aspaıtyn óńir úshin aıtarlyqtaı tabys. Osydan biraz jyl buryn mektepke deıingi qazaq tilinde tárbıelenetinder úlesin tym bolmasa 30 paıyzǵa jetkizý kerek degen másele jıi kóterildi. Endi sol mejege jetip otyrmyz.
«Oblysta qazaq tilinde bilim alatyndardyń úlesin arttyrý maqsatynda «Jol kartasyn» ázirledik. Byltyr 6 mektepte qazaq tilinde oqytatyn 1-synyp ashyldy. Jańa oqý jylynda jalpy sany 2 myńǵa jýyq oqýshy qazaq synyptaryna qabyldandy. 9 balabaqshada 11 qazaq toby ashyldy. Bilim bólimderine 1-synypqa qabyldanatyn balalardyń kem degende 30%-y qazaqsha bilim alýy qajettigi týraly mindet qoıdyq», dedi Aınagúl Aǵybaıqyzy. Sonyń nátıjesinde azdy-kóp tabysqa qol jetkizilgen eken. Bilim basqarmasynyń aýdandyq bólimderi men mektepterdiń ata-analarmen jumys isteý qarqyndy júrgizilse, týǵan tildi tosyrqaıtyndardyń azaıary haq.
Sondaı-aq Aınagúl Suraǵanovanyń aıtýynsha, óńirdegi keıbir aýdanda áli kúnge úsh aýysymmen jumys isteıtin mektepter bar eken.
«Mysaly, Aqqaıyń aýdanynyń ortalyǵy Smırnov kentinde, Ǵ.Músirepov aýdanynyń ortalyǵy Novoıshım aýylynda osyndaı keleńsiz jaıttar oryn alyp otyr. Bul bilim sapasynyń artýyna teris yqpal etedi. Aldaǵy ýaqytta bul eki eldi mekenge tıisinshe 300 jáne 600 oryndyq mektep salý josparlanyp otyr. Sondaı-aq Petropavl qalasynyń «Kopaı» jáne qala irgesindegi «Beloe» aýylyna jańa mektepter salý qajet», deıdi basqarma basshysy.
Sala qyzmetkerleriniń jumysyn baǵalaýdyń basty kórsetkishi – daryndy balalardyń jetistikteri. Bilim báıgesi júldegerleri qatarynda Esil, Taıynsha aýdandary aldyńǵy qatarǵa shyqqan. Qyzyljar, Aqjar, Shal aqyn, Ǵabıt Músirepov aýdandarynda atalǵan kórsetkish 50%-dan joǵary. Al Mamlıýt, M.Jumabaev, Sh.Ýálıhanov, Tımırıazev aýdandary oqýshylarynyń belsendiligi báseń.
Qazir oblysta 102 mektep qazaq, 112 mektep aralas, 225 mektep orys tilinde bilim beredi. Byltyr 4 kolledjge kúrdeli, 10-yna aǵymdaǵy jóndeý jumysy júrgizildi. Sondaı-aq ótken jyly 3 476 maman daıarlanyp, túlekterdiń 70 paıyzy jumyspen qamtylǵan.
«Erekshe bilimdi qajet etetin balalarǵa arnalǵan 26 arnaıy mekeme jumys isteıdi. Onda 753 bala bilim alady. Seriktestermen birlesken jumys nátıjesinde erekshe qajettiligi bar 72 stýdent dýaldy bilim alyp jatyr. Erekshe balalarǵa qosymsha bilim berý – basty nazarda», deıdi A. Suraǵanova.
Byltyr muǵalimderdiń Tamyz konferensııasynda sóılegen sózinde Memleket basshysy: «Zorlyq-zombylyqqa, álimjetikke, ıaǵnı býllıngke, qatygezdik pen ozbyrlyqqa mektepterde múlde jol berilmeýi kerek. Sońǵy eki jylda óskeleń urpaqtyń quqyǵyn qorǵaý úshin naqty sharalar qabyldandy. Atap aıtqanda, kámelet jasyna tolmaǵandarǵa qatysty jasalǵan kez kelgen zorlyq-zombylyq úshin beriletin jaza qataıdy, bala quqyqtary jónindegi ýákildiń quzyreti keńeıdi», degen edi. Atalǵan jıynǵa qatysqan oblystyq polısııa departamentiniń basshysy Abaı Júsipov osy máselege qatysty mekteptegi tárbıe úderisin nazarda ustaý qajet ekenin aıtty. «О́tken jyldyń sońynda Memleket basshysy quqyqbuzýshylyqtyń aldyn alý týraly zańǵa qol qoıǵan. Atalǵan qujat naýryzdan bastap kúshine enedi. Zańda jasóspirimdermen jan-jaqty jumys istep, erte áreket etý joldary qarastyrylǵan», dedi ol. Sonymen qatar jıynda kadr tapshylyǵyn azaıtý, jas mamandarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý, quqyqbuzý-shylyqqa jol bermeý, ata-analarmen tıimdi baılanys ornatý syndy máseleler kóterilip, ony sheshý joldary da aıtyldy.
Soltústik Qazaqstan oblysy
